Czy to normalne, że szef partii rządzącej nie jest premierem? Sprawdziliśmy, ile państw w UE jest takich jak Polska

Szef partii Jarosław Kaczyński i szef rządu Beata Szydło. Czy to model popularny w Europie?
Szef partii Jarosław Kaczyński i szef rządu Beata Szydło. Czy to model popularny w Europie? fot. Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta
Poseł Jarosław Kaczyński spotkał się kilka dni temu z premier Wielkiej Brytanii, Theresą May. Przy okazji opinia publiczna znowu zaczęła zastanawiać się, dlaczego polskiej polityki zagranicznej nie prowadzi premier (Beata Szydło) lub minister spraw zagranicznych (Witold Waszczykowski). Kaczyński tłumaczył, że spotkanie z May było rozmową dwojga szefów partii rządzących. Postanowiliśmy sprawdzić, ilu jest w Unii szefów zwycięskich partii, którzy nie są premierami (lub inaczej nazwanymi szefami rządu).

1. Austria

Szefem zwycięskiej Socjaldemokratycznej Partii Austrii, jest Christian Kern - urodzony w 1966 r. polityk, który ma solidne doświadczenie menedżerskie. Po wyborach w 2016 roku Kern został szefem austriackiego rządu (kanclerzem).

2. BELGIA

Od października 2014 r. premierem Belgii jest Charles Michel, z wykształcenia prawnik. Wcześniej poprowadził do zwycięstwa Ruch Reformatorski, którego był szefem. Niedługo po zaprzysiężeniu na premiera, ustąpił ze stanowiska szefa partii. Przewodniczącym Ruchu Reformatorskiego został wówczas Olivier Chastel.

3. Bułgaria

W Bułgarii sytuacja jest wyjątkowa, bo nie ma partii rządzącej. Mimo prób, nie udało się sformować rządu. W związku z tym premier jest tymczasowy, a 26 marca odbyły się wcześniejsze wybory parlamentarne. W tym przejściowym okresie prezesem rady ministrów jest Ognjan Gerdżikow z Narodowego Ruchu na rzecz Stabilności i Postępu. Szefem tej partii jest Symeon Sakskoburggotski.

4. Chorwacja

Andrej Plenković - dyplomata i prawnik z doświadczeniem w Europarlamencie - został liderem Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej w lipcu 2016 roku, a już dwa miesiące później poprowadził partię do zwycięstwa w przedterminowych wyborach. Wkrótce został zaprzysiężony na premiera, a kierowanie rządu do dziś łączy z kierowaniem partią.

5. Cypr

Na Cyprze premierem jest osoba pełniąca urząd prezydenta. Takie rozwiązanie nie dziwi zważywszy na względnie mały rozmiar państwa. Obecnie szefem państwa jest Nicos Anastasiades, członek partii Zgromadzenie Narodowe. Ale jaką ma pozycję w tym ugrupowaniu? W 2011 roku pod jego przewodnictwem partia wygrała wybory parlamentarne. Dwa lata później został jej kandydatem w wyborach na prezydenta (premiera) Cypru i wygrał. W tym samym roku zrezygnował z przewodniczenia partii, której teraz szefuje Awerof Neofitu.

6. Czechy

U naszych południowych sąsiadów rządzi Czeska Partia Socjaldemokratyczna, która wygrała wybory pod koniec 2013 roku. Jej przewodniczącym jest Bohuslav Sobotka, 46-letni polityk, który od początku 2014 roku jest także premierem Czech.

7. Dania

W duńskim parlamencie - Folketing - na czele koalicyjnego rządu stoi Lars Løkke Rasmussen z partii Lewica, Liberalna Partia Danii. Zaskoczenia nie będzie - Rasmussen jest jej przewodniczącym.

8. Estonia

Szefem Estońskiej Partii Centrum jest 39-letni Jüri Ratas. Obok doświadczenia parlamentarnego, Ratas ma samorządowe. W latach 2005-2007 polityk był burmistrzem Tallina. W zeszłym roku Estońska Partia Centrum zawiązała koalicję rządową, a Ratas został premierem.

9. Finlandia

Finlandia to kolejne państwo z koalicyjnym rządem. Tworzą go Partia Centrum, Partia Koalicji Narodowej i Partia Finów. Przewodniczącym pierwszej z nich jest Juha Sipilä, polityk urodzony w 1961 r. w Veteli. On też od 2015 r. jest premierem Finlandii.

10. Francja

W 2012 r. wybory parlamentarne we Francji wygrała Partia Socjalistyczna - następne odbędą już za niespełna 3 miesiące, w czerwcu. Premierem jest więc przedstawiciel tego ugrupowania, Bernard Cazeneuve. Nie jest on jednak przewodniczącym partii - tę funkcję od 2014 r. pełni Jean-Christophe Cambadélis.

11. Grecja

Przewodniczącym rządzącej w Grecji partii Syriza, czyli Koalicji Radykalnej Lewicy, jest Aleksis Tsipras. W 2015 r. po raz kolejny został premierem Grecji.

12. Hiszpania

Mariano Rajoy to hiszpański prawnik i polityk z bogatym doświadczeniem samorządowym i parlamentarnym. Od 2004 przewodniczy Partii Ludowej, która wygrała ostatnie wybory w 2015 roku. Rajoy został premierem Hiszpanii.

13. Holandia

W Holandii rządzi Partia Ludowa na rzecz Wolności i Demokracji. Jej liderem od 2006 r. jest Mark Rutte, z wykształcenia historyk. To właśnie Rutte jest holenderskim premierem - po wyborach w marcu 2017 r. został nim już po raz trzeci.

14. Irlandia

Od 15 lat przewodniczącym rządzącej partii Fina Gael jest urodziny w 1951 r. Enda Kenny. Zanim zaczął karierę polityczną, pracował przez kilka lat jako nauczyciel w szkole podstawowej. Po wyborach w 2016 r. objął stanowisko ministra obrony narodowej. Jednocześnie jest też premierem Irlandii - stoi na czele mniejszościowego gabinetu. To już drugi raz, gdy przewodniczy radzie ministrów.

15. Litwa

Wybory parlamentarne w 2016 r. wygrał Litewski Związek Rolników i Zielonych, który później wszedł w koalicję z Litewską Partią Socjaldemokratyczną. Przewodniczącym Litewskiego Związku od 2009 roku jest Ramūnas Karbauskis, jednak prezesem rady ministrów został ktoś inny. Rządem kieruje Saulius Skvernelis - urodzony w 1970 r. w Kownie polityk należący do tej samej partii, z wykształcenia inżynier mechanik i prawnik.

16. Luksemburg

Premierem Luksemburga od 2013 r. jest Xavier Bettel, przedstawiciel Partii Demokratycznej. To jedna z trzech partii, które tworzą koalicję rządową - pozostałe to Luksemburska Socjalistyczna Partia Robotnicza i Zieloni. Bettel był przewodniczącym Partii Demokratycznej od 2013 do 2015, gdy zastąpiła go Corinne Cahen. Przez dwa lata łączył jednak funkcję premiera i szefa partii.

17. Łotwa

Premierem Łotwy jest Māris Kučinskis - przedstawiciel Partii Lipawskiej zrzeszonej w Związku Zielonych i Rolników. Szefem tej koalicji jest Uldis Augulis. Może jednak Kučinskis jest szefem Partii Lipawskiej? Też nie - ugrupowaniu przewodniczy Uldis Sesks.

18. Malta

Szefem rządzącej Partii Pracy od czerwca 2008 r. jest Joseph Muscat. W 2013 r. poprowadził swoje ugrupowanie do zwycięstwa w wyborach parlamentarnych. Partia Pracy po 15 latach w opozycji zaczęła rządzić, a on sam od 11 marca 2013 r. jest premierem Malty.

19. Niemcy

Przewodniczącą rządzącej Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU) od ponad 17 lat jest Angela Merkel - polityczka, która w 1986 r. obroniła doktorat z chemii fizycznej. To ona od 22 listopada 2005 r. jest kanclerzem Niemiec.

20. Polska

Szefem Prawa i Sprawiedliwości, które wygrało wybory w październiku 2015 r., jest Jarosław Kaczyński. Prezesem rady ministrów jest jednak Beata Szydło - wiceprezes partii, absolwentka etnografii na Uniwersytecie Jagiellońskim, która w latach 1998-2005 była burmistrzem Brzeszcz.

21. Portugalia

Szefem mniejszościowego rządu, powołanego 26 listopada 2016, jest członek Partii Socjalistycznej. Nie jest to jednak jej przewodniczący, Carlos César, lecz sekretarz generalny, António Costa. Premier Portugalii ma wykształcenie prawnicze, a od 2007 do 2015 roku był burmistrzem Lizbony.

22. Rumunia

Od 2015 r. szefem rządzącej Partii Socjalistycznej jest Liviu Dragnea - z wykształcenia inżynier, polityk z dużym doświadczeniem w samorządzie i wicepremier. Premierem jest ktoś inny - Sorin Grindeanu, który w latach 2014-2015 był ministrem ds. łączności i społeczeństwa informacyjnego.

23. Słowacja

Przewodniczącym partii SMER (Kierunek - Socjalnej Demokracji) jest Robert Fico, założyciel tego ugrupowania. On też już po raz trzeci pełni funkcję premiera słowackiego rządu.

24. Słowenia

Przewodniczącym słoweńskiej Partii Nowoczesnego Centrum jest Miro Cerar - polityk, prawnik, wykładowca akademicki. To on założył ugrupowanie zaledwie 5 tygodni przed wyborami w 2014 r. - wtedy nazywało się Partia Mira Cerara - i wygrał wybory otrzymując 34,6% głosów. Od 18 września 2014 Cerar jest premierem Słowenii.

25. Szwecja

Na czele rządzącej Szwedzkiej Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej, założonej 23 kwietnia 1889 r., stoi Stefan Löfven. Polityk zaczynał jako spawacz i przez wiele lat był działaczem związkowym. W 2014 roku po raz pierwszy został posłem do Riksdagu - wtedy też został zaprzysiężony na premiera Szwecji.

26. Węgry

Przewodniczącym węgierskiej partii rządzącej, Fidesz, jest Viktor Orbán. Pełni on tę funkcję od 1993 r., z przerwą w latach 2000-2002. Orbán jest też premierem Węgier - 6 czerwca 2014 r. został zaprzysiężony jego trzeci gabinet.

27. Wielka Brytania

Przewodniczącą rządzącej Partii Konserwatywnej, której poprzedni przywódca doprowadził do Brexitu, od 11 lipca 2016 r. jest Theresa May. Dwa dni później została premierką Wielkiej Brytanii. W obu przypadkach zastąpiła Davida Camerona, który podał się do dymisji, gdy w wyniku referendum Brytyjczycy podjęli decyzję o opuszczeniu Unii Europejskiej.

28. Włochy

Od lutego 2017 r. pełniącym obowiązki szefa rządzącej Partii Demokratycznej jest Matteo Orfini. W ugrupowaniu nastąpił rozłam - opuściła je grupa prominentnych, lewicowych polityków. Premierem Włoch jest Paolo Gentiloni - absolwent nauk politycznych, który zdobył doświadczenie jako dziennikarz i rzecznik prasowy.

Podsumowanie

W Unii Europejskiej przewodniczący partii rządzącej jest też z reguły prezesem rady ministrów. Taka prawidłowość występuje w 17 z 28 państw członkowskich: Austrii, Chorwacji, Czechach, Danii, Estonii, Finlandii, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Malcie, Niemczech, Słowacji, Słowenii, Szwecji, Węgrzech i Wielkiej Brytanii.



W 3 państwach - Belgii, Cyprze i Luksemburgu - szef zwycięskiej partii zrezygnował z bycia jej przewodniczącym po tym, jak został premierem. W Bułgarii prezes rady ministrów, który nie jest szefem partii, pełni funkcję tymczasowo.

Przewodniczący zwycięskiej partii nie jest premierem we Francji, Litwie, Łotwie, Polsce, Rumunii, Portugalii i we Włoszech. I tu pojawia się następne pytanie: czy w innych państwach, tak jak w Polsce, szef partii rządzącej kształtuje politykę państwa jak premier, choć nie ciąży na nim żadna odpowiedzialność, czy też jego przewodniczenie ugrupowaniu ma charakter wyłącznie techniczny.

Napisz do autorki: anna.dryjanska@natemat.pl

POLUB NAS NA FACEBOOKU

Trwa ładowanie komentarzy...