Fenomen, który intryguje od wieków. Jakie mroczne sekrety skrywają egipskie mumie?

Tajemnicze, przerażające i wiekowe. Mumie tak zawładnęły wyobraźnią ludzkości, że dały początek filmowej serii horrorów
Tajemnicze, przerażające i wiekowe. Mumie tak zawładnęły wyobraźnią ludzkości, że dały początek filmowej serii horrorów Wycinek plakatu filmu ''Mumia'' (2017)
Są symbolem starożytnego Egiptu. Fascynują zarówno badaczy, którzy widzą w nich bezcenne znalezisko i kopalnię wiedzy odsłaniającej kulisy dawnych cywilizacji, jak i odwiedzających muzea turystów pragnących zobaczyć je na własne oczy. O ich odkryciach chętnie rozpisują się media na całym świecie, a związane z nimi dziwne przypadki czasem stają się wodą na młyn dla wierzących w klątwy ludzi. Mumie, bo o nich mowa, to niewątpliwie zjawisko intrygujące ludzkość od wieków.

Liczące tysiące lat mumie rozpalają też wyobraźnie filmowców, którzy uczynili z nich jedną z ikonicznych postaci horrorów, zajmującą honorowe miejsce obok tak słynnych i straszących pokolenia widzów potworów jak Drakula, Frankenstein czy Wilkołak. 9 czerwca na ekranach polskich kin będziemy mogli zapoznać się z kolejnym filmowym wcieleniem przeklętej Mumii, która tym razem będzie siała grozę i śmierć w obecności takich gwiazd jak Tom Cruise i Russell Crowe. Ale mroczną przeszłość skrywają też mumie odkrywane w prawdziwym świecie.

Krzyk mumii
Zazwyczaj kojarzymy mumie z faraonami, którym po śmierci usuwano wnętrzności, po czym ich zabalsamowane ciała owijano w bandaże i składano w bogato zdobionych sarkofagach w środku kipiących od złota grobowców. Nie wszystkich jednak odprawiano w zaświaty w taki sam dostojny sposób, gdyż proces konserwacji zwłok niektórych starożytnych Egipcjan lub towarzyszące tej czynności zabiegi rytualne odbiegały niekiedy od znanego ze szkolnych podręczników schematu.
Za takie odstępstwo od normy można uznać przypadek mumii odnalezionej w 1886 r. w kotlinie skalnej Deir el-Bahari, 300 mil na południe od Kairu. Kiedy otwarto jej cedrowy sarkofag, naukowców ogarnęła groza na widok jej wykrzywionej grymasem bólu twarzy. Z powodu obrazu straszliwego cierpienia, jakie zachowało się w wyschniętej skórze na obliczu nieboszczyka, zmarłego przezwano ''Krzyczącą Mumią''.

Szeroko otwarte do ostatniego krzyku usta nie były jednak jedyną zagadką ludzkich szczątków, które bardzo szybko zapracowały na miano najbardziej tajemniczej egipskiej mumii. Z jednej strony pochowano ją w kosztownym sarkofagu w świątyni niedaleko grobowców słynnych faraonów jak Ramzes II czy Seti I, co mogło świadczyć o jej przynależności do rodziny królewskiej. Z drugiej jej mumifikację przeprowadzono w nietypowy sposób – z czaszki nie usunięto mózgu, co w przypadku zmarłych dostojników z najwyższych elit było normą.
Badania wykazały też, że balsamowania zwłok ''krzyczącego'' Egipcjanina dokonano w pośpiechu. Wyglądało to tak, jakby części osób zależało na jej godnym pochowaniu, a reszcie na jak najszybszym zakończeniu przykrego obowiązku. Tym bardziej że na sarkofagu nie znaleziono żadnych hieroglifów ani imienia zmarłego – zgodnie ze staroegipskimi wierzeniami bezimienne pochowanie skazywało człowieka na wieczną śmierć. Co więcej, mumię przykryto skórą owcy, uważaną wówczas za zwierzę nieczyste. Był to znak, że za życia osoba ta dopuściła się strasznego czynu, okrywając się wielką hańbą.

Przeklęte mumie
Kim był więc człowiek sprzed tysięcy lat, którego ciało złożono na spoczynek obok największych władców starożytnego Egiptu, a zarazem pogrzebano w ceremoniale skazującym na wieczne potępienie? Przypuszcza się, że ''Krzycząca Mumia'', wśród badaczy znana jako Człowiek E, to zwłoki księcia Pentewere, który wraz z matką, Teje, uknuł tzw. spisek haremowy przeciw ojcu, Ramzesowi III. Niewykluczone, że zamach na faraona powiódł się, lecz ostatecznie księciu nie udało się zasiąść na tronie Egiptu.

Jaki straszliwy los go spotkał? Prawdopodobnie jako ojcobójcę postawiono go przed sądem i skazano na śmierć. Początkowo sądzono, że pogrzebano go żywcem, potem przyjęto, że został zmuszony do samobójstwa np. przez wypicie trucizny. W każdym razie skazaniec zginął długą i bolesną śmiercią, która odmalowała się na jego pośmiertnym obliczu. Warto dodać, że w wyniku badań DNA potwierdzono pokrewieństwo ''Krzyczącej Mumii'' z Ramzesem III, ale czy był to syn Teje nie da się orzec, bo mumii matki Pentewere nigdy nie odnaleziono.

W mumiach pogrzebanych bez należytego szacunku spiskowców, nikczemników czy świętokradców rozmiłowało się szczególnie kino grozy. Grany przez Borisa Karloffa kapłan Imhotep z kultowego horroru ''Mumia'' (1932) w reżyserii Karla Freunda dopuszcza się kradzieży świętego Zwoju Thota, aby wskrzesić swą ukochaną Ankh-es-en-Amon, za co zostaje skazany przez ojca księżniczki na pochowanie żywcem i wieczną infamię. Podczas wykopalisk jego mumia ożywa, gdy kapłan zostaje przypadkiem wskrzeszony przez ekipę archeologów.
W remake'u (1999) i jego kontynuacji (2001) Imhotep (Arnold Vosloo), poza obrażającym bogów rytuałem wskrzeszenia miłości swego życia, ma na koncie jeszcze jedną zbrodnię – zabójstwo faraona Setiego I. Za karę zostaje obłożony najstraszliwszą klątwą Hom-Dai, która polega na obcięciu delikwentowi języka, pochowaniu go żywcem w sarkofagu i wsypaniu do jego trumny żywiących się ludzkim ciałem nieśmiertelnych skarabeuszy. Skazany na wieczne cierpienie i zawieszenie między życiem i śmierci Imhotep usiłuje dokończyć dzieło, gdy obudzony przez główną bohaterkę powraca jako roznoszący plagi upiór.

W tym roku przerażająca legenda, która fascynuje ludzi od stuleci, powraca w zupełnie nowej roli w kinowej produkcji ''Mumia'' z Tomem Cruisem w roli głównej. W bandaże nie zostanie jednak owinięty filmowy kp. Maverick, bo tym razem straszyć będzie damska wersja potwora (w końcu w naszym języku mumia to rodzaj żeński). Tytułowa mumia to księżniczka Ahmanet (Sofia Boutella). Zdradzona przez ojca, który obiecał jej tron, zawiera pakt z bogiem Setem i morduje faraona. Wyrok – pochowanie żywcem. Kiedy zostaje obudzona ze swojej krypty, światu zaczyna grozić wieczna ciemność... Jak zakończy się starcie gwiazdora ''Mission Impossible'' z żądną zemsty obdarzoną czarną magią Egipcjanką? Od 9 czerwca będzie można się tego dowiedzieć.

Inne mroczne sekrety
Z mumiami związane są oczywiście inne mroczne ciekawostki, abstrahując od słynnej klątwy Tutenchamona, której krwawe żniwo zebrały raczej wiekowe bakterie, a nie pradawne zaklęcia. Dzięki nowoczesnym technikom badawczym można pokusić się, chociażby o stwierdzenie, co wyprawiało elitę starożytnego Egiptu na tamten świat. Była to np. anemia czy rak prostaty. Zespołem Marfana można zaś wytłumaczyć wydłużone kończyny, palce czy kształt głowy niektórych mumii.
Początkowo ciężkie życie miała służba chowanego władcy, których przedstawicieli zamykano żywcem w grobowcach swego pana, aby towarzyszyli mu/jej w życiu pozagrobowym. Z kolei kotom, których zabicie w zwykłe dni groziło śmiercią, nie oszczędzano życia podczas uroczystości ku czci bogini Bastet, bo wtedy masowo skręcano im karki i balsamowano ich zwłoki. Stąd tyle zmumifikowanych starożytnych wąsaczy', z których setki lat później robiono... nawóz. Do ludzkich mumii też czasem podchodzono ''praktycznie'', mieląc je na proszek do produkcji... środków przeciwbólowych. Jak widać bardziej po śmierci mumię mógł czekać parszywy los.

Artykuł powstał we współpracy z UIP

POLUB NAS NA FACEBOOKU
Trwa ładowanie komentarzy...