Jak wyobraźnia wpływa na to, co widzimy i słyszymy?

CptHUN
Zaburzenia postrzegania rzeczywistości wynikają z wielu schorzeń psychicznych, takich jak schizofrenia. W jej wyniku człowiek nie potrafi ocenić realistycznie otaczającego go świata, co prowadzić może do halucynacji słuchowych i wzrokowych, urojeń czy lęków. Przyczyny rozwoju schizofrenii nie są do końca znane, co utrudnia zarówno diagnozę, jak i terapię schorzenia. Jednak dzięki odkryciu szwedzkich naukowców być może wkrótce lepiej zrozumiemy mechanizmy kierujące percepcją świata u osób z zaburzeniami psychotycznymi, co pozwoli nam na skuteczniejsze ich leczenie.

Jak oszukuje nas wyobraźnia?
Badanie naukowców z Instytutu Karolinska w Szwecji ukazuje, że ludzka wyobraźnia może mieć większy niż nam się dotąd wydawało wpływ na to, w jaki sposób doświadczamy świata. Według ekspertów, wyobrażając sobie „w głowie”, że coś widzimy lub słyszymy, możemy zmieniać naszą percepcję realnego otoczenia. Wyniki badania, które opublikowane zostały w magazynie naukowym „Current Biology”, w dużej mierze odpowiadają na pytanie od zawsze zadawane przez psychologów i neurologów – w jaki sposób mózg ludzki łączy informacje dostarczane za pośrednictwem różnych zmysłów?

Jak tłumaczy Christopher Berger, doktorant Wydziału Neurologii Instytutu oraz współautor badania, często myślimy, że rzeczy, które sobie wyobrażamy i te, których doświadczamy są zupełnie odrębne. Jednak okazuje się, że nasze wyobrażenie dźwięku lub kształtu zmienia to, jak widzimy otaczający nas świat. Badanie wskazuje na fakt, że dźwięki, które sobie wyobrażamy mogą mieć wpływ na rzeczy przez nas widziane, a to, co wizualizujemy w wyobraźni może zmieniać słyszane przez nas dźwięki.

Do takich właśnie wniosków naukowcy doszli na drodze licznych eksperymentów, w których wykorzystali zjawisko iluzji – informacja odbierana jednym zmysłem zmieniała lub zniekształcała to, czego badani doświadczali za pomocą innego zmysłu. W testach wzięło udział 96 zdrowych ochotników.

W pierwszym eksperymencie badani ulegli iluzji, że dwa obiekty zderzyły się, a nie minęły. Powodem było wyobrażenie sobie dźwięku w momencie spotkania się obu obiektów. W kolejnym badaniu, „oszukano” przestrzenne postrzeganie dźwięku u uczestników, którzy połączyli lokalizację dźwięku z miejscem pojawiania się białego okręgu. W trzecim teście, percepcja słów konkretnej osoby została zmieniona przez sposób, w jaki badani wyobrazili sobie poszczególne dźwięki.

Prof. Henrik Ehrsson należący do zespołu badawczego podkreśla, że są to pierwsze eksperymenty ukazujące, że sygnały zmysłowe produkowane przez ludzką wyobraźnię są wystarczająco silne, aby zmieniać sposób odbierania rzeczywistości innymi zmysłami.

Widziane oczami schizofrenika
Odkrycie ma ogromne znaczenie dla środowiska naukowego. Według badaczy, może ono pomóc w lepszym zrozumieniu mechanizmów wpływających na problemy z odróżnieniem myśli od rzeczywistości, charakterystyczne dla zaburzeń psychiatrycznych, takich jak schizofrenia.

Schizofrenia jest przewlekłym zaburzeniem psychotycznym, w którym chory postrzega, ocenia i przeżywa rzeczywistość w zmieniony sposób. Osoba cierpiąca na psychozę nie potrafi realistycznie ocenić siebie, otaczającego świata i ludzi. U chorego pojawiają się urojenia, omamy i pseudohalucynacje. Towarzyszyć im mogą: wycofanie społeczne, zobojętnienie uczuciowe, problemy w komunikacji z otoczeniem, spowolnienie ruchowe, trudności w konstruowaniu wypowiedzi, skupianiu uwagi oraz wiele innych symptomów, z którymi można się zapoznać na abcZdrowie.pl.

Prawdopodobieństwo, że zachorujemy na schizofrenię wynosi 1%. Schorzenie dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzn, a w połowie przypadków pierwsze objawy problemu pojawiają się przed ukończeniem 30 roku życia. Podłoże występowania choroby w dużej mierze pozostaje dla nas zagadką. Eksperci wskazują na szereg bodźców mogących mieć związek z pojawieniem się schizofrenii, co obejmuje czynniki psychologiczne, biologiczne, środowiskowe i społeczne. Odkrycie poczynione przez szwedzkich naukowców może stanowić klucz do rozwiązania zagadki, jaką jest mechanizm powstawania zaburzenia.
ZOBACZ TAKŻE:
Skomentuj