Zapomniana choroba brudnych rąk. W ostatnich latach atakuje ze zdwojoną siłą

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) to tzw. choroba brudnych rąk. Co ją wywołuje, jakie są jej drogi zakażenia i objawy i jak wygląda jej profilaktyka?
Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) to tzw. choroba brudnych rąk. Co ją wywołuje, jakie są jej drogi zakażenia i objawy i jak wygląda jej profilaktyka? Kurhan / 123rf.com
Z jej powodu na świecie rocznie choruje 1,4 mln ludzi, w Polsce w ubiegłym roku 1455 osób (dwa lata wcześniej zaledwie 35). Większość dzieci do 15. roku życia nie ma chroniących przed jej sprawcami przeciwciał. Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) to groźna choroba, o której często zapominamy, choć w ostatnich latach atakuje coraz częściej i to nie tylko wczasowiczów wypoczywających na wakacjach w tropikach.


WZW A potocznie określana jest mianem żółtaczki pokarmowej. Żółtaczki, bo pacjenci dotknięci tą chorobą zakaźną często mają zażółconą skórę. Natomiast dodawany do niej przymiotnik podkreśla fakt, że do zakażenia dochodzi najczęściej drogą pokarmową. WZW A należy bowiem do chorób brudnych rąk takich jak jelitówka, salmonelloza czy owsica.

Za wirusowe zapalenie wątroby typu A odpowiada Hepatowirus A (HAV), który najpierw namnaża się w przewodzie pokarmowym, a później we krwi, by w końcu przedostać się do wątroby. Wirus szerzy się nie tylko przez zanieczyszczone ręce czy skażoną żywność i wodę, ale także przez kontakty seksualne.
Na zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu A najbardziej narażeni są turyści spędzający urlop w egzotycznych krajach o niskim poziomie higieny oraz osoby mające wielu partnerów seksualnych. Z kolei osoby pracujące z żywnością lub nieczystościami mogą potencjalnie roznosić wirusa, stąd zaleca się im szczepienie tak jak dzieciom w wieku przedszkolnym, szkolnym oraz młodzieży, które nie chorowały na WZW typu A.

Jak objawia się ta ostra choroba zakaźna? U starszych dzieci (wiek 6+) i dorosłych zespół objawów obejmuje gorączkę, ból głowy, osłabienie, nudności, wymioty, biegunkę, bóle stawów, bóle brzucha, brak apetytu, żółtaczkę, ciemnomocz oraz świąd skóry. Typowe dla zapalenia wątroby symptomy pojawiają się po 7 dniach od wystąpienia pierwszych objawów klinicznych.


Pełny powrót do zdrowia po zakażeniu HAV może trwać od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy. Na ogół pacjent stanowi źródło zakażenia przez dwa tygodnie przed i ok. 10 dni po wystąpieniu objawów. WZW A jest chorobą o samoograniczającym się charakterze, co do której, w odróżnieniu od WZW B czy C, nie stwierdza się przewlekłego nosicielstwa.
W żadnym przypadku nie powinno się jednak bagatelizować zakażenia HAV, zwłaszcza u osób starszych, które ciężej przechodzą chorobę. Powikłania WZW A mogą być bardzo groźne. Najczarniejszy scenariusz to nawet śmierć. Zdarzają się też nawroty choroby. Do powikłań WZW typu A zalicza się chociażby nadostre zapalenie wątroby ze śmiertelnością na poziomie 50 proc.

Profilaktyka obejmuje przede wszystkim przestrzeganie podstawowych zasad higieny, czyli częste mycie rąk, mycie warzyw i owoców przed jedzeniem oraz unikanie miejsc, w których panują złe warunki sanitarne. Najskuteczniejszą metodą zapobiegania zakażeniu wirusem są jednak coraz powszechniej wykonywane szczepienia ochronne przeciwko WZW A.

Wszystkie dostępne w Polsce szczepionki przeciwko WZW typu A należą do szczepionek "nieżywych", co oznacza, że zawierają nieaktywnego wirusa. Kompletny cykl szczepień sprawia, że aż 94–100 proc. osób nie zachoruje na WZW typu A. Szczepienie jest dobrze tolerowane, a ochrona długotrwała na tyle, że prawdopodobnie utrzymuje się przez całe życie.

Choć dzięki szczepieniom udało się znacząco zmniejszyć liczbę zachorowań, to wciąż dużo osób choruje. Największą liczbę przypadków zakażeń odnotowuje się w krajach Ameryki Południowej, Azji Południowo-Wschodniej czy Afryki. W Polsce w 2017 roku liczba zachorowań wyniosła 3 072, czyli ponad 80-krotnie więcej w porównaniu z rokiem 2016.

Artykuł powstał w ramach kampanii Żółty Tydzień.

Znajdź nas na Znajdź nas na instagramie

Oceń ten artykuł:

O TYM SIĘ MÓWI 0 0Nie chcemy nudy, chcemy DRAMY. Ten odcinek "Rolnik szuka żony" zaspokoił odwieczną ludzką potrzebę
RECENZJA 0 0Bez coming outu Elsy, ale wciąż "ma tę moc". O "Krainie lodu 2" znów będzie głośno
POLECAMY 0 0Nigdy się nie poddawaj – tego uczy kino. 10 tytułów, które powinien zobaczyć każdy mężczyzna
Volvo 0 0W mieście Volvo ci więcej. Kompaktowy XC40 to SUV gotowy na (prawie) wszystko
0 0Modest Amaro otwiera kolejną restaurację. “To będzie coś unikalnego”
INNPoland 0 0Lodowe księżyce i wiatr słoneczny. Człowiek w kosmosie to nic przy tych misjach
O TYM SIĘ MÓWI 0 0"Twardy zawodnik" rezygnuje z prawyborów w PO. Kidawa-Błońska nie ma już rywali
0 0Kaczyński mówił o rodzinie, ale znów podzielił Polaków. "Marginalne zjawiska mają być normą"
DADHERO.PL 0 0"Dziwne spojrzenia, złośliwe komentarze..." Tak wygląda życie ojców samotnie wychowujących dzieci
0 0Przez dwa miesiące byłam streamerką gier. Oto, czego się nauczyłam
dadHERO 0 0Prawie półtora miliona złotych na polską planszówkę. Skąd ten sukces gry "Beyond Humanity:Colonies"?
0 0Negatywne komentarze na Allegro się opłacają. Za ich usunięcie płacą nawet 80 zł
TYLKO W NATEMAT 0 0"Żenujące". Były sołtys Rytla nie ukrywa, co myśli o reportażu Superwizjera o Beacie Szydło
0 0Afera podkarpacka. Zatrzymano byłych funkcjonariuszy CBŚP i CBA