Masz nieregularny tryb życia? Grozi ci szybsze starzenie

Victor1558
Poranne wstawanie nierzadko wygląda jak scena z filmu o zombie. Po otwarciu oczu z niedowierzaniem patrzymy na budzik i próbujemy znaleźć w sobie siłę, by wstać z ciepłego jeszcze łóżka. Półprzytomnym krokiem kierujemy się do łazienki, w nadziei, że chłodny prysznic doda nam energii. Nie miejmy jednak złudzeń – orzeźwiająca kąpiel nie wystarczy, by oszukać zegar biologiczny. Zbyt krótki sen wcześniej czy później da o sobie znać. Możemy wówczas spodziewać się problemów ze zdrowiem oraz... szybszych oznak starzenia.


Jak działa zegar biologiczny?
Złożony mechanizm zegara biologicznego kontroluje rytm dobowy ciała, czyli 24-godzinne cykle zmian fizycznych, psychicznych i behawioralnych, które zachodzą w organizmie człowieka. Rytm dobowy decyduje o wzorcach snu, przyczynia się do zjawiska znanego jako jet lag (tymczasowe zaburzenie snu, doświadczane przez podróżników przekraczających w krótkim czasie kilka stref czasowych) i ma wpływ na produkcję hormonów, łaknienie, proces regeneracji komórek oraz temperaturę ciała.


Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że zaburzenia rytmu dobowego powodują otyłość i zaburzenia metaboliczne. Podobny mechanizm występuje u ludzi – osoby, które pracują w systemie zmianowym, są szczególnie podatne na rozwój cukrzycy.

Gen odpowiedzialny za długowieczność
Naukowcy z Massachusetts Institute of Technology przeprowadzili badania na temat związku snu ze starzeniem się. Okazało się, że gen SIRT1, który – jak wcześniej ustalono – chroni przed chorobami wieku podeszłego, odgrywa kluczową rolę w kontrolowaniu rytmu dobowego. U zdrowych myszy z wiekiem zegar biologiczny przestaje funkcjonować w sposób optymalny. Naukowcy odkryli, że proces ten można zatrzymać, doprowadzając do wzrostu poziomu genu SIRT1. Co ciekawe, spadek poziomu tego genu u młodych myszy prowadzi do zaburzeń rytmu dobowego, a w ich następstwie do przyspieszonego wystąpienia objawów starzenia.


Leonard Guarente, profesor z Massachusetts Institute of Technology, zauważa, że leki zwiększające aktywność genu SIRT1 u ludzi mogłyby korzystnie wpłynąć na ich zdrowie. „Gdyby udało się nam utrzymać aktywność genu SIRT1 na odpowiednim poziomie u osób w średnim wieku, mielibyśmy możliwość cofnięcia procesu starzenia w zegarze biologicznym”. Tabletka wydłużająca młodość pozostaje jednak wyłącznie w sferze planów. Obecnie do dyspozycji mamy prostsze i mniej zaawansowane pod względem medycznym metody na zachowanie zdrowia na dłużej.


Do łóżka o 22?
Szybkie tempo życia sprawia, że pomysł wczesnego położenia się spać może wydawać się całkowicie chybiony, po powrocie z pracy staramy się bowiem wykorzystać do maksimum każdą minutę. O 22 wielu z nas funkcjonuje na najwyższych obrotach – nadrabiamy zaległości w prasie, szukamy informacji na temat zbliżających się wydarzeń kulturalnych, robimy zakupy online, oglądamy seriale, gotujemy obiad na następny dzień lub przygotowujemy się do kolejnego dnia pracy. Nic więc dziwnego, że znalezienie czasu na sen graniczy z cudem. Nawet jeśli udaje się nam położyć wcześnie do łóżka, miewamy problemy z zaśnięciem. Dlaczego?

Często zapominamy, że od godziny, w której zaczynamy nocny wypoczynek, nie mniej ważne są bodźce, z którymi mamy styczność wieczorem. Głośna muzyka, intensywne ćwiczenia, dramatyczne newsy w telewizji lub trzymający w napięciu film nie sprzyjają wyciszeniu, które jest niezbędne do zapadnięcia w zdrowy, mocny sen. Nie zaskakuje więc fakt, iż unikanie silnych bodźców to jeden z najważniejszych elementów higieny snu.

W uzyskaniu mocnego snu pomocna jest również regularność, dlatego warto wyrobić w sobie nawyk kładzenia się do łóżka o tej samej porze. Wskazana jest także rezygnacja z alkoholu, napojów z kofeiną i pikantnych potraw przez co najmniej cztery godziny przed snem. Dzień pełen wrażeń najlepiej jest zakończyć w możliwie mało ekscytujący sposób, na przykład lekką kolacją i relaksującą kąpielą. Po wywietrzeniu sypialni wystarczy zanurzyć się w pościeli i udać w objęcia Morfeusza.

Regularny tryb życia to domena dzieci, które potrzebują odpowiednio dużo snu do prawidłowego rozwoju. Na wprowadzeniu wieczornej rutyny do swojego planu dnia zyskać mogą także dorośli, mocny sen korzystnie wpływa bowiem na funkcjonowanie organizmu i pomaga w zachowaniu młodego wyglądu.