Stres może być przyczyną zachorowania na alzheimera

Victor1558
Chociaż wciąż trwa wiele równoległych badań nad przyczynami powstawania alzheimera, choroba ta w dużym stopniu pozostaje dla nas zagadką. Ostatnio pojawiły się jednak nowe informacje, mogące ułatwić naukowcom poznanie podłoża patologicznego, warunkującego rozwój choroby u osób starszych. Jak dowodzą badacze, hormon produkowany przez organizm w odpowiedzi na stres może stanowić klucz do rozszyfrowania mechanizmów stojących za rozwojem choroby Alzheimera.


Stres a ryzyko alzheimera
Już wcześniejsze badania pokazały, że hormon nazywany kortykosteroidem, produkowany przez organizm w odpowiedzi na stres, u pacjentów cierpiących z powodu alzheimera osiąga poziom dwu- lub trzykrotnie wyższy niż u osób zdrowych. Okazuje się więc, że stres jest czynnikiem środowiskowym, który może odgrywać ważną rolę w rozwoju schorzenia – twierdzi Domenico Pratico, profesor farmakologii, mikrobiologii i immunologii w Szkole Medycznej Temple, prowadzący badanie. W przypadku długotrwałego utrzymywania się podwyższonego poziomu kortykosteroidu możliwe jest uszkodzenie komórek neuronalnych, odgrywających istotną rolę w procesie uczenia się i zapamiętywania.


Zespół badawczy przeprowadził szereg testów mających na celu określenie zależności pomiędzy poziomem stresu a mechanizmami odpowiedzialnymi za chorobę Alzheimera (szerzej o chorobie piszemy w serwisie abcZdrowie.pl). Poprzez wstrzykiwanie odpowiedniej dawki kortykosteroidów naukowcy wywoływali reakcje organizmu podobne do tych powodowanych przez stres. Po tygodniu nie odnotowali oni żadnych znaczących zmian w zdolności zapamiętywania, jednak odkryli podwyższony poziom białka tau, które warunkować może rozwój choroby Alzheimera. Dodatkowo, okazało się, że uszkodzeniu, a nawet zniszczeniu uległy synapsy, odpowiadające za komunikację komórek nerwowych oraz odgrywające ważną rolę w procesach nauki i zapamiętywania.


W ten sposób, pomimo braku widocznych skutków działania kortykosteroidów w postaci problemów z pamięcią, naukowcy zauważyli zmiany na poziomie neuronalnym, mogące powodować podobne zaburzenia. Jak twierdzi Pratico, udało im się określić najwcześniejszy rodzaj uszkodzeń, poprzedzający wystąpienie zaburzeń pamięci u pacjentów z alzheimerem.


Wpływ hormonu stresu na organizm
W poprzednich badaniach, ten sam zespół badawczy udowodnił, że podwyższony poziom 5-lipooksygenazy, enzymu produkowanego przez mózg, wpływa na zwiększenie stężenia białka tau w regionach mózgu odpowiedzialnych za pamięć i funkcje poznawcze. W rezultacie, zakłócona zostaje komunikacja między neuronami, zwiększając ryzyko rozwinięcia choroby Alzheimera. Podwyższa się także poziom amyloidu beta, powodującego śmierć neuronów i uszkodzenia w mózgu. Zdaniem Pratica, kortykosteroidy powodują nadmierną produkcję 5-lipooksygenazy, co w rezultacie skutkuje wzrostem poziomu białka tau i amyloidu beta.

Jest to przełom w rozumieniu mechanizmów stojących za rozwojem choroby Alzheimera. Jak dotąd, badacze nie potrafili wytłumaczyć powodu wzrostu 5-lipooksygenazy. Dokonał tego dopiero zespół z Uniwersytetu Temple, wskazując jednoznacznie na hormon stresu. Jak podkreśla Pratico, udało im się znaleźć czynnik odpowiedzialny za wzrost ryzyka zachorowania na alzheimera – wysokie stężenie kortykosteroidu. Jak domyśla się specjalista, blokując 5-lipooksygenazę, możliwe będzie powstrzymanie negatywnych efektów działania hormonu stresu na mózg.

Do podobnych wniosków doszli naukowcy z Uniwersytetu w Göteborgu, którzy badali wpływ stresu psychologicznego w wieku średnim na rozwinięcie schorzeń mentalnych w późniejszym życiu. Podstawą badania były dane dotyczące poziomu stresu gromadzone od 1415 kobiet przez ponad 30 lat. Stan mentalny badanych oceniono za pomocą klasyfikacji zaburzeń psychiatrycznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Okazało się, że u 161 kobiet wystąpiły problemy psychiczne, z czego aż u 105 badanych rozwinęła się choroba Alzheimera. Z badań wynika, że ryzyko wystąpienia u kobiet demencji po okresie, w którym doświadczały stresu jest o 65% wyższe w porównaniu z okresem bezstresowym. Ponadto, ryzyko to jest nawet dwukrotnie wyższe u badanych, które w wyniku analizy wypełnionych kwestionariuszy określone zostały jako zestresowane.