Zmniejsz poziom stresu u swojego dziecka

Marcus Hansson
Z punktu widzenia osoby dorosłej, dzieciństwo to idylliczny okres beztroski. Maluchy nie muszą pracować, płacić rachunków ani podatków, a dni upływają im na zabawie. Czy w takiej sytuacji mogą mieć jakiekolwiek powody do zmartwienia? Okazuje się, że tak. Nawet bardzo małe dzieci mają swoje problemy i czasami odczuwają stres.


Skąd bierze się stres u najmłodszych?
Dysonans między stawianymi nam wymaganiami a umiejętnością sprostania im to prosta droga do stresu. Uczucie przytłoczenia niemożnością spełnienia cudzych oczekiwań może stać się udziałem nie tylko dorosłych, ale i dzieci. Na stres szczególnie podatne są maluchy, w których rodzice pokładają wielkie nadzieje. Realizacja ich ambitnych planów wiąże się bowiem z silną presją psychiczną. Dziecko zaprogramowane na sukces instynktownie czuje, że w jego domu nie ma miejsca na porażkę, dlatego niewielkie nawet niepowodzenie jest dla niego stresującym doświadczeniem.


Przyczyn stresu u najmłodszych jest więcej. U kilkulatków napięcie emocjonalne może pojawić się w pierwszych dniach pobytu w przedszkolu, w związku z nieobecnością rodziców. U starszych dzieci stres występuje zwykle na tle wymagań szkolnych lub nieudanych prób odnalezienia się w grupie rówieśniczej. Problemem może być również brak wolnego czasu na odpoczynek i zabawę. Dzieci, które uczęszczają na zajęcia pozalekcyjne kilka razy w tygodniu nierzadko czują się przeciążone nadmiarem obowiązków i z zazdrością patrzą na rówieśników, którzy po lekcjach niespiesznym krokiem wracają do domu.


Stres u najmłodszych może pojawić się także w wyniku zdarzeń, które mają miejsce w ich otoczeniu. Jeśli dziecko jest świadkiem rozmów rodziców na temat problemów w pracy, chorób w rodzinie lub kryzysu w ich związku, jego poczucie bezpieczeństwa maleje. Do stresu u dziecka mogą przyczynić się również dramatyczne doniesienia na temat katastrof naturalnych, wojen, terroryzmu i wypadków. Zapadające w pamięć zdjęcia lub filmy sprawiają, że maluchy zaczynają martwić się o siebie i bliskich.


Czy to stres?
Rozpoznanie stresu u dziecka nie zawsze jest łatwe. O napięciu emocjonalnym świadczyć mogą przede wszystkim zmiany w zachowaniu (huśtawka nastrojów, nienaturalne zachowanie, problemy ze snem, moczenie nocne), objawy somatyczne (ból brzucha lub głowy, o których więcej informacji znajdziesz w serwisie abcZdrowie.pl), trudności z koncentracją oraz izolowanie się od otoczenia.

W obliczu stresu młodsze dzieci mogą podłapać nowy nawyk, na przykład ssanie kciuka lub kręcenie włosów na palcu. Starsze mogą zacząć kłamać, buntować się przeciw autorytetom lub znęcać się nad słabszymi. Typowe są również: koszmary senne, niechęć do rozstawania się z rodzicami, zbyt emocjonalne reakcje na drobne problemy i wyraźny spadek wyników w nauce.


Pomóż dziecku zwalczyć stres
Stresu nie sposób całkowicie wyeliminować z życia dziecka, ale wskazane jest wspieranie malucha w radzeniu sobie z napięciem emocjonalnym. Zdrowe odżywianie i odpowiednia porcja odpoczynku to podstawa, istotną rolę odgrywa również właściwa postawa rodziców.

Jeśli twoje dziecko żyje w stresie, znajdź dla niego czas każdego dnia. Bądź dostępny – maluch musi wiedzieć, że w każdej chwili może do ciebie podejść, a ty poświęcisz mu swój czas. Pamiętaj, by nie wymuszać na dziecku rozmowy na trudne dla niego tematy – nawet jeśli wiesz, co gnębi twoją pociechę, poczekaj, aż sama będzie chciała ci o tym powiedzieć. Wówczas pomóż dziecku znaleźć rozwiązanie problemu i wytłumacz, że stres to naturalne zjawisko, a każdy z nas odczuwa czasem złość, lęk, samotność lub niepewność.

W radzeniu sobie ze stresem pomocny jest także trening mentalny Mindfulness, który rozwija umiejętność długotrwałego skupienia uwagi i wpływa na nasz sposób myślenia, zachowania oraz odczuwania. Badania prowadzone przez brytyjskich naukowców wykazały, że trening Mindfulness może redukować objawy stresu i depresji u dzieci w wieku szkolnym.

Większość rodziców jest w stanie skutecznie pomóc swojemu zestresowanemu dziecku. W niektórych sytuacjach konieczna jest jednak pomoc specjalisty. Wizyta u psychologa jest wskazana, gdy silne napięcie emocjonalne utrzymuje się przez długi czas, a także wtedy, gdy stres uniemożliwia normalne funkcjonowanie dziecka w domu i w szkole.