Czy waga jest dziedziczna?

CJ Sorg
W dwóch oddzielnych badaniach naukowcom amerykańskim i brytyjskim udało się określić czynniki genetyczne, mogące mieć wpływ na wzrost wagi u niektórych ludzi. Pierwszy zespół badawczy stwierdził istnienie rzadkiej mutacji genu, utrudniającej spalanie spożywanych kalorii. Natomiast drugi udowodnił, że zmiany w jednym z genów ludzkich mogą zwiększać pragnienie spożywania pokarmów wysokotłuszczowych. Czy odkrycia sprawią, że w końcu rozwiążemy wciąż nasilający się problem otyłości?


Wpływ genów na przyrost wagi u człowieka
Oba odkrycia, które ukazały się na łamach czasopism „Science” oraz „Journal of Clinical Investigation” mają ogromne znaczenie dla ekspertów, którzy wciąż starają się zrozumieć mechanizmy warunkujące wagę ludzką. Wyniki najnowszych badań potwierdzają, iż waga, choć wyrażona jest jedną liczbą, stanowi złożoną kombinację różnych procesów metabolicznych, związanych ze strukturami mózgu odpowiedzialnymi za apetyt oraz z enzymami kontrolującymi przemianę spożywanych kalorii w energię.


W wyniku pierwszego badania, przeprowadzonego w Szpitalu Dziecięcym w Bostonie, okazało się, że myszy ze zmutowanym genem Mrap2, które początkowo jadły mniej i tak tyły dwa razy szybciej niż w normalnych warunkach. Po tym, jak zwierzęta odzyskały apetyt, przyrost ich wagi pozostawał nadal wysoki, pomimo że otrzymywały tyle samo pokarmu, co myszy z grupy kontrolnej. Naukowcy doszli do wniosku, że zamiast przetwarzać tłuszcz w energię, organizm zwierząt ze zmienionym genem gromadził tkankę tłuszczową. Myszy, podobnie jak ludzie, posiadały 2 kopie tego genu, lecz do wzrostu wagi wystarczył defekt w jednej z nich. Mechanizm o zbliżonym działaniu wykryto także w grupie 500 osób otyłych. Naukowcy znaleźli 4 mutacje w ludzkiej wersji Mrap2, a każdy z badanych posiadał jedynie jedną wadliwą kopię genu.


Tymczasem, brytyjscy naukowcy z Uniwersytetu w Londynie podzielili 359 zdrowych mężczyzn o normalnej wadze na różne grupy w zależności od występującego u nich rodzaju genu FTO. W większości przypadków badani mieli do czynienia z odmianą genu niosącą niskie ryzyko otyłości, podczas gdy u 45 uczestników wykryto gen odpowiedzialny za większy apetyt i spożycie kalorii. Celem naukowców było określenie, w jaki sposób zmutowany gen wpływa na apetyt. Postanowili oni zmierzyć u mężczyzn poziom greliny, czyli hormonu głodu, przed oraz po konsumowanych posiłkach. Okazało się, że u uczestników ze zmienionym genem FTO nie nastąpił spadek stężenia hormonu (co sygnalizuje uczucie sytości), co miało miejsce u badanych z genem FTO niskiego ryzyka.


Czynniki powiązane z występowaniem otyłości
Dr Joseph Majzoub, dyr. oddziału endokrynologii Szpitala Dziecięcego w Bostonie podkreśla, że jak dotąd z występowaniem otyłości u ludzi powiązano mutacje ok. 8 genów. Jednak są one odpowiedzialne jedynie za niecałe 5% przypadków otyłości i jako takie nie mogą być winione za epidemię choroby. Jednak odkryte zmiany genetyczne pomogły w określeniu mechanizmów wpływających na właściwe pożytkowanie energii w organizmie ludzkim. Być może wkrótce możliwe będzie stworzenie leków oddziałujących na te mechanizmy i, w konsekwencji, zatrzymanie nadmiernego wzrostu wagi poprzez zmniejszenie apetytu lub usprawnienie procesów spalania kalorii.

Na liście czynników mogących mieć wpływ na szybki przyrost wagi człowieka czołowe miejsce zajmuje leptyna. Hormon ten zbudowany jest z komórek tłuszczowych i odpowiada za zapotrzebowanie kaloryczne u człowieka. U każdego z nas występuje inny próg dla leptyny. Gdy poziom hormonu osiąga wartość niższą niż wyznaczony próg, do mózgu trafia informacja o uczuciu głodu. Z drugiej strony, wyższe stężenie leptyny oznacza, że nie potrzebujemy kolejnej dawki kalorii. W wyniku badań okazało się, że osoby otyłe posiadają podwyższony poziom hormonu we krwi, co wywołało podejrzenie, że u ludzi tych informacja o sytości nie jest przekazywana we właściwy sposób.

Z kolei grelina, określana także mianem hormonu głodu, sprawia, że niektóre pokarmy, w szczególności wysokokaloryczne, wydają nam się bardziej atrakcyjne. Badacze tłumaczą, że jej poziom podwyższony jest u osób, które nie dostarczają organizmowi wystarczającej ilości snu, co może tłumaczyć związek regularnie zarywanych nocy ze wzrostem wagi. Więcej informacji o grelinie i innych czynnikach wpływających na apetyt znajdziesz na abcZdrowie.pl.

Znajdź nas na Znajdź nas na instagramie

Oceń ten artykuł:

Trwa ładowanie komentarzy...