Leki biologiczne coraz popularniejsze w Polsce

Identity Photogr@phy
Terminem „leki biologiczne” określamy środki farmakologiczne produkowane przy użyciu technologii rekombinacji DNA. Są to przede wszystkim przeciwciała monoklonalne, blokery receptorów cytokinowych i białka symulujące aktywność naturalnych białek ludzkich. Stosowane są najczęściej w leczeniu schorzeń reumatologicznych, onkologicznych i pulmonologicznych. Chociaż dostępność podobnych preparatów różni się w zależności od kraju, w którym są one rejestrowane, szacuje się, że wartość rynku preparatów biologicznych w Europie Środkowej w najbliższych latach będzie stopniowo wzrastać.


Rynek leków biologicznych i biopodobnych w Polsce
Jak wskazuje raport PMR, wartość naszego rodzimego rynku leków biologicznych i biopodobnych w roku 2012 oszacowana została na ok. 3,2 mld zł. Jeszcze niedawno dostęp do podobnych preparatów był w Polsce znacznie trudniejszy. Obecnie, dzięki nowym programom lekowym, są one coraz częściej wykorzystywane w leczeniu pacjentów. Szacuje się, że średnioroczny wzrost wartości rynku leków biologicznych i biopodobnych w latach 2013–2015 wyniesie w naszym kraju 10%. Podobnie sytuacja wyglądać będzie w pozostałych krajach Europy Środkowej i Centralnej, gdzie rynek ten jest wciąż słabo nasycony.


Mimo wszystko, wciąż istnieje wiele barier utrudniających rozpowszechnienie leków biologicznych w Polsce. Jak wynika z badań przeprowadzonych wśród pracowników 35 polskich firm, sytuację utrudniają wysokie koszty produkcji takowych preparatów i konieczność prowadzenia dodatkowych testów klinicznych. Ze względu na drogi proces wytwarzania leków, ich cena (także jeżeli chodzi o odpowiedniki) jest tak wysoka, że wielu pacjentów nie może sobie pozwolić na ich wykupienie. Niestety rzadko kiedy są one uwzględniane przez państwo na listach leków refundowanych i w programach lekowych.


Leki biologiczne a biopodobne
Na spotkaniu prasowym, które miało miejsce 18 września, lekarze i farmakolodzy podkreślali, że leki biopodobne mogą być nawet o 30% tańsze niż preparaty biologiczne. Podejrzewa się, że doprowadzą one do wzrostu dostępności terapii biologicznych, które są niezwykle skuteczne w leczeniu wielu tak poważnych chorób, jak cukrzyca, hemofilia, nowotwory, wirusowe zapalenie wątroby czy schorzenia autoimmunologiczne. Zapoczątkowały one rewolucję w wielu dziedzinach medycyny – dzięki lekom biologicznym białaczka szpikowa nie jest już chorobą śmiertelną. Niestety podobna terapia jest bardzo kosztowna – za trwającą miesiąc biologiczną kurację przeciwrakową zapłacić można nawet kilkadziesiąt tysięcy dolarów.


Jak podkreśla prof. Paweł Grieb z Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN w Warszawie, od przeszło 10 lat co jakiś czas wygasają kolejne patenty na leki biologiczne, w związku z czym możliwe będzie wprowadzenie ich odpowiedników, czyli preparatów biopodobnych. Wśród leków, na które wygasł patent, znajdziemy choćby insulinę ludzką, interferony czy hormony wzrostu.

Leki biopodobne w reumatologii
Pierwszy lek biopodobny, w którego składzie znajdowało się przeciwciało monoklonalne, Komisja Europejska zarejestrowała w 2013 roku. Preparat posiada substancję czynną o nazwie infliksymab, która od ponad dekady pomaga w terapii takich schorzeń, jak łuszczyca, reumatoidalne zapalenie stawów czy zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa. Obecnie, z leków biologicznych korzysta jedynie 1-2% polskich pacjentów z RZS. Dla porównania, na Węgrzech i w Czechach odsetek ten wynosi 3-5%. Wśród wszystkich krajów Unii Europejskiej gorzej od Polski pod tym względem wypada jedynie Bułgaria. Najlepiej sytuacja prezentuje się w Norwegii, gdzie z terapii biologicznej korzysta 30% pacjentów z RZS. Leki podawane są tam wszystkim chorym, których stan wymaga ich stosowania.

Tymczasem leki biologiczne są niezwykle skuteczne w terapii reumatoidalnego zapalenia stawów. Oddziałują one na układ immunologiczny pacjenta, hamując poszczególne procesy prowadzące do zniszczenia stawów i chrząstki. Prowadzą one do redukcji liczby obrzękniętych stawów i zapobiegają dolegliwościom bólowym. Wpływają także na zmniejszenie odczynu Biernackiego u chorego.

Więcej o skutkach stosowania terapii biologicznej u pacjentów z RZS przeczytasz na abcZdrowie.pl.