Tabletki antykoncepcyjne po 18 roku życia, a seks po 15

Fotolia abcZdrowie.pl
Wedle przepisów prawa polskiego, aktywność seksualna dozwolona jest od 15 roku życia, podczas gdy bez zgody rodziców lekarz nie może przepisać środków antykoncepcyjnych przed uzyskaniem pełnoletności. Skutek? GUS oszacował, że w 2013 roku matki poniżej 16 roku życia urodziły ponad 1,3 tys. dzieci. W 2012 roku na świat przyszło ponad 15,7 tys. noworodków, których matki nie ukończyły jeszcze 19 lat.


Ograniczenie wolności nastolatków?
Jak podkreślają lekarze, seksuolodzy i pedagodzy, za sytuację tę w znacznej mierze odpowiedzialna jest niewystarczająca edukacja seksualna nastolatków i niewiedza na temat środków antykoncepcyjnych. Tymczasem, jak wynika z badań Światowej Organizacji Zdrowia, inicjację seksualną w wieku 15-16 lat przechodzi 20% chłopców i 14% dziewczynek.


Eksperci nie mogą jednak dojść do konsensusu w kwestii dostępności antykoncepcji dla nastolatków. Zdaniem Krzysztofa Niemca, specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii i eksperta Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie zdrowia prokreacyjnego, każda osoba podejmująca współżycie seksualne powinna mieć możliwość skorzystania z dostępnych środków zapobiegania ciąży. Jest to zgodne z 8 punktem Deklaracji Praw Seksualnych Światowej Organizacji Zdrowia z sierpnia 2002 roku, dotyczącym prawa do podejmowania wolnych i odpowiedzialnych wyborów w kwestii posiadania potomstwa.


Podobnego zdania jest ginekolog i położnik, dr Grzegorz Południewski. Jak tłumaczy, prawo głoszące, że nie wolno przepisywać antykoncepcji osobom poniżej 18 roku życia jest sprzeczne z prawem pozwalającym 15-latkom na aktywność seksualną. Uniemożliwienie młodym ludziom samodzielnego decydowania o stosowaniu antykoncepcji hormonalnej jest ograniczeniem ich wolności – podaje lekarz. Zdaniem specjalisty, nie istnieją żadne dowody naukowe, które potwierdzałyby, że antykoncepcja hormonalna powoduje wyższe ryzyko skutków ubocznych u nastolatek niż u kobiet po 20 lub 30 roku życia. Poza tym, dowiedziono, że jest to obecnie najefektywniejsza metoda zapobiegania ciąży.


Prawo warunkowane biologią
Zwolennicy ograniczenia wiekowego w antykoncepcji hormonalnej podkreślają, że angażowanie rodziców w podejmowanie decyzji o stosowaniu tego rodzaju zabezpieczenia nie uchybia wolności młodego człowieka. Jak dodają, jest ono dostępne wyłącznie na receptę, a zatem wywiera wpływ na organizm człowieka. Należy także pamiętać, że nastolatek jest bardziej narażony na zakrzepicę czy zator płucny, czyli komplikacje wynikające ze stosowania antykoncepcji hormonalnej – mówi prof. Jan Oleszczuk, lubelski konsultant wojewódzki w dziedzinie ginekologii i położnictwa.

Prof. Alicja Chybicka, prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, zaznacza, że problem ten jest skomplikowany i nie ma prostych sposobów na jego rozwiązanie. Jak dodaje, jeżeli nastolatek czuje się gotowy na inicjację seksualną, ale nie na rozmowę z bliskimi, możliwe, że w rzeczywistości wcale nie jest tak dojrzały, jak może się wydawać.

Ciężarnych nastolatek jest coraz mniej
Chociaż nastolatek zachodzących w niechcianą ciążę jest wciąż więcej niżbyśmy chcieli, ich liczba w ostatnich latach znacznie zmalała. Według danych GUS-u, w 1990 roku ciężarnych dziewcząt było trzykrotnie więcej niż w 2013 roku. Zdaniem prof. Zbigniewa Lwa-Starowicza, krajowego konsultanta w dziedzinie seksuologii, młodzież potrafi dotrzeć do informacji, których nie zdobywa ani w szkole, ani w domu. Praktycznie każdy nastolatek ma dostęp do Internetu, gdzie nie brak tematyki związanej z seksem. W ten sposób młodzi ludzie mogą uniknąć błędów, które popełniały poprzednie pokolenia.

Jeżeli chodzi o ciążę, najkorzystniejszy w życiu kobiety jest okres pomiędzy 18-19 a 26 rokiem życia – tłumaczy prof. Bogdan Chazan, dyrektor Szpitala Ginekologiczno-Położniczego im Świętej Rodziny w Warszawie. W tym czasie zajście w ciążę jest najłatwiejsze, a szansa na jej zdrowy przebieg i zakończenie – największa. W przypadku matek młodszych (14-15 lat) lub starszych (ok. 40 lat) mamy do czynienia z ciążami wysokiego ryzyka. Nastolatki częściej doświadczają powikłań obejmujących niską masę urodzeniową dziecka, nadciśnienie tętnicze czy przedwczesny poród. Chociaż organizm dziewcząt może być fizycznie gotowy na ciążę, problemem często okazuje się gotowość psychologiczna. Na szczęście, w nowej sytuacji proces dojrzewania przyszłych matek do nowych obowiązków postępuje znacznie szybciej – podkreśla specjalista.