To kolejny już odcinek serialu o skutkach, jakie wywołała nowelizacja ustawy o IPN. Tym razem do akcji wkroczyła Reduta Dobrego Imienia – organizacja, która zajmuje się walką z "antypolonizmem" i za cel stawia sobie "obronę dobrego imienia Polski". I dzień po wejściu w życie kontrowersyjnej ustawy o IPN pozwała argentyński portal. Dziennikarze Pagina12 zaliczyli ogromną wpadkę, ilustrując artykuł o Jedwabnem zdjęciem żołnierzy wyklętych. Prawnicy tłumaczą naTemat, dlaczego pozew RDI jest "bezzasadny", mówią też o "przeciwskutecznej" ustawie. – W taki sposób, my – Polska – dajemy oręż przeciwnikom, bo to (pozew RDI– red.) dokładnie wpisuje się w to, co wszyscy zapowiadali. Wystarczy powiedzieć coś na konkretnego Polaka, a miało chodzić o cały naród – mówi nam doktor hab. Aleksander Cieśliński, prawnik.
"Obrona dobrego imienia" Z początkiem marca weszła w życie kontrowersyjna nowelizacja ustawy o IPN. Ta przewiduje karę grzywny lub trzech lat więzienia za przypisywanie Polsce lub Polakom współodpowiedzialności za "zbrodnie popełnione przez III Rzeszę Niemiecką lub inne zbrodnie przeciwko ludzkości". Wywołało to kryzys w relacji z Izraelem czy USA. Przedstawiciele tych krajów bili na alarm, że w ten sposób Polacy chcą zabronić mówienia o czarnych stornach polskiej historii.
Niektórzy politycy Prawa i Sprawiedliwości, by uspokoić Izrael powtarzali, że ustawa jest "zamrożona". Co miałoby oznaczać, że dopóki Trybunał Konstytucyjny nie wyda w jej sprawie orzeczenia, to nie będzie ona obowiązywać. – Ustawa przez pewien czas nie będzie działać – mówił na TVN24 marszałek Stanisław Karczewski. Ale to wierutna bzdura. Prawnicy stanowczo zaznaczają, że nie można "zamrozić ustawy". – Ten argument w ogóle nie nadaje się do dyskusji – mówi nam prawnik Aleksander Cieśliński.
Nowelizacja ustawy o IPN obowiązuje od 1 marca. A już dzień później Reduta Dobrego Imienia, korzystając z artykułu 53 postanowiła wytoczyć pierwszy proces w "obronie dobrego imienia". I do Sądu Okręgowego w Warszawie wpłynął pozew przeciwko argentyńskiemu portalowi internetowemu Pagina12. Chodzi o artykuł o zbrodni w Jedwabnem, który zilustrowano zdjęciem z... 1950 roku. Na fotografii widzimy zastrzelonych przez UB żołnierzy z oddziału Mieczysława Dziemieszkiewicza "Roja": Ildefonsa Żbikowskiego "Tygrysa", Józefa Niskiego "Brzozę", Henryka Niedziałkowskiego "Huragan" i Władysława Bukowskiego "Zaporę".
Zdaniem Reduty Dobrego Imienia doszło do "manipulacji", która jest działaniem na szkodę narodu polskiego i naruszeniem dobrego imienia polskich żołnierzy. "To celowe nadużycie, które ma potwierdzić i utwierdzić w czytelnikach polski antysemityzm" – napisali przedstawiciele RDI, domagając się oficjalnych przeprosin "wszystkich Polaków". Ale na wygraną nie ma szans – tłumaczą nam prawnicy.
Prawo nie działa wstecz Tekst "Znajome twarze" na łamach portalu Pagina12 ukazał się 18 grudnia 2017 roku, nowelizacja ustawy o IPN weszła w życie 1 marca, a Reduta Dobrego Imienia swój pozew złożyła od razu 2 marca. I to pierwszy powód, dla którego krok RDI nie ma sensu. – Żadne prawo w państwach cywilizowanych nie reguluje kwestii sprzed pojawienia się przepisów prawnych. Dlatego też jest wykluczona możliwość dochodzenia na podstawie nowo uchwalonych przepisów – wyjaśnia nam profesor Jerzy Menkes, prawnik.
Profesor Jerzy Menkes
prawnik
Innego zdania jest Aleksander Cieśliński: – Formalnie rzecz ujmując, jeżeli w dniu wejścia ustawy w życie, ten artykuł wisiał na stronie internetowej, to nie można mówić o działaniu prawa wstecz. Tego argumentu nie można nie wziąć pod uwagę. Jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy artykuł nadal jest dostępny na stornie internetowej, to w takiej sytuacji ustawa może mieć do niego zastosowanie.
Paweł Miłkowski
prawnik
"Nie obciąża całego narodu" Ale na tym nie koniec. Prawnik Aleksander Cieśliński przypomina, że znowelizowana ustawa o IPN, którą w lutym podpisał prezydent Andrzej Duda i od razu skierował do Trybunału Konstytucyjnego, miała "bronić dobrego imienia narodu polskiego". – Jej twórcy twierdzili, że jeśli ktoś powie o konkretnym przypadku działania Polaka, to nie podlega tej ustawie, ponieważ nie obraża całego narodu – zauważa Cieśliński. I tłumaczy, dlaczego roszczenie Reduty Dobrego Imienia jest bezzasadne.
– Nawet gdyby przypisać złą wolę twórcy tego artykułu, który winą obarczył niewinnych ludzi, to moim zdaniem, to się w ogóle nie mieści w zakresie tej ustawy. A to dlatego, że to nie jest stwierdzenie, że w ogóle Polacy... To opis konkretnej zbrodni w Jedwabnem. W związku z tym w tej sytuacji ochrony dóbr osobistych mogliby dochodzić członkowie rodziny tych osób. Na przykład wnuk, który powiedziałby, że mój dziadek nigdy tego nie zrobił – rozwija Cieśliński.
Przeciwskuteczna Na znak solidarności z redakcją Pagina12 kilkanaście argentyńskich portali przedrukowało tekst o Jedwabnem wraz ze zdjęciem. "Uwaga – tego chyba 'dobra zmiana' nie przewidziała czyli jak działa ustawa o IPN w praktyce: Media argentyńskie wyrażają solidarność z portalem 'Pagina 12' i publikują na swych niedzielnych portalach artykuł zamieszczony przez 'Pagina 12' w dniu 18 grudnia 2017 wraz ze zdjęciem" – zauważył na Facebooku polski dyplomata Marek Grela.
O pozwie Reduty Dobrego Imienia pisały już m.in. "Clarin", "La Nacion". Zagraniczni dziennikarze przypominają o udziale Polaków w Zagładzie. A i sama redakcja Pagina12 publikuje na swoich łamach głosy krytyki pod polskim adresem. – Kilkanaście już portali internetowych natychmiast przedrukowało tekst argentyńskiego portalu. I to najlepszy dowód na to, że ta ustawa jest przeciwskuteczna. Efekt będzie taki, że to będzie działało na niekorzyść dobrego imienia Polski – zauważa Aleksander Cieśliński.
Takie głosy nie są rzadkością: "Reduta Dobrego Imienia pozywa Argentyńczyka. Bez sensu i bezprawnie. Skutek: cała Argentyna przedrukowuje artykuł"; "Katastrofa wizerunkowa Polski" – czytamy na Twitterze. Do czasu publikacji tekstu przedstawiciele Reduty Dobrego Imienia nie odpowiedzieli na nasze pytania dotyczące pozwu RDI.
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!