prawo działalności gospodarczej

1. Potrzeba i cel projektu
• Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej (SDG) obowiązuje od 2004 r. i była już wielokrotnie nowelizowana.
• Ocena jej funkcjonowania (OSR ex post) wykazała, że utraciła ona charakter podstawowego aktu prawnego prawa gospodarczego. W ustawie nie przewidziano rozwiązań, które pozwalałyby administracji na partnerskie traktowanie przedsiębiorców, wskutek czego organy działają zbyt formalistycznie, często nieuwzględniając uzasadnionych interesów przedsiębiorców.
• Po pierwsze nowe przepisy będą służyć wzmocnieniu praw i gwarancji dla przedsiębiorców. (ogólne zasady dotyczące wykonywania działalności gospodarczej, stanowiące katalog podstawowych praw przedsiębiorcy).
• Po drugie ustawa określi szczegółowe zasady działania organów administracji w dziedzinie gospodarki oraz wprowadzi nowe instytucje, których celem będzie wzmocnienie dialogu między administracją a przedsiębiorcą oraz zobowiązanie administracji do uwzględniania uzasadnionych interesów przedsiębiorców.

a) Przejrzysta terminologia i zasady wykonywania działalności gospodarczej
• Nowa definicja działalności gospodarczej – działalność zarobkowa lub mająca inny cel gospodarczy.
Definicja działalności gospodarczej umieszczona w art. 2 SDG przestała odpowiadać aktualnej sytuacji gospodarczej. Chociaż motyw osiągnięcia zysku jest zwykle głównym celem podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej, to jednak jego brak nie powinien przesądzać o tym, że podmiot niedziałający dla zysku nie jest przedsiębiorcą. Tytułem przykładu można powołać się na działalność o charakterze wspomagającym, m.in. w zakresie logistyki, marketingu i prac badawczo-rozwojowych, podmiotów biorących udział, jako formalnie odrębny podmiot prawa, w jednym z etapów złożonego procesu gospodarczego, choć de facto należący do grupy kapitałowej, czy w spółki celowej joint-venture.
• Zasada przyjaznej interpretacji – organy administracji nie mogą rozstrzygać na niekorzyść przedsiębiorców wątpliwości interpretacyjnych przepisów dotyczących wykonywania działalności gospodarczej,
• Zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy – w przypadku wątpliwości faktycznych organ rozstrzyga je na korzyść przedsiębiorcy przyjmując ze działa on zgodnie z prawem oraz poszanowaniem dobrych obyczajów.
• Zasada jednokrotnego przekazywania informacji – organ nie żąda od przedsiębiorcy informacji, jeżeli może je uzyskać od innego organu (np. zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach) lub przedsiębiorca np. w formie sprawozdania już je przekazał innemu organowi.
b) Propozycje rozwiązań szczegółowych – rozwiązania służące łatwiejszemu uzyskaniu pozytywnej decyzji organu w I instancji
• Projekt rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej – Przed wydaniem rozstrzygnięcia (np. decyzji administracyjnej) przedsiębiorca będzie mógł zapoznać się z jego projektem. Dzięki temu pozna sposób rozumienia materiału dowodowego zebranego przez organ oraz będzie miał możliwość m.in. przedstawić dodatkowe wyjaśnienia.
Propozycja poprawi efektywność postępowania i dialog między organem administracji a przedsiębiorcą.
• Mediacja w postępowaniu administracyjnym – Przy udziale mediatora organ i strona będą miały możliwość ustalenia treści rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej.
• Możliwość złożenia skargi do sądu na postanowienie organu kontroli o kontynuowaniu czynności kontrolnych oraz możliwość złożenia sprzeciwu na wobec każdorazowego przedłużenia czasu kontroli. - Przedsiębiorcy nie mogą dochodzić swoich praw po wyczerpaniu instancyjności postępowania przed organem administracji. Przedsiębiorca obecnie może wnieść sprzeciw na przedłużanie czasu kontroli tylko w przypadku wyczerpania przez organ maksymalnego określonego w przepisach SDG czasu kontroli.
c) Przewidywalne reguły wymierzania i odstąpienia od kar administracyjnych
• Odstąpienie od karania przedsiębiorcy rozpoczynającego wykonywanie działalności gospodarczej. - Organ odstąpi od nałożenia kary pieniężnej i udzieli pouczenia mikroprzedsiębiorcy i małemu przedsiębiorcy w pierwszym roku wykonywania działalności w przypadku naruszeń mniejszej wagi.
• Wprowadzenie do PDG norm określających zasady nakładania administracyjnych kar pieniężnych. - Celem jest zapewnienie jednolitych standardów traktowania przedsiębiorców oraz zagwarantowanie wymierzania kary racjonalnej, słusznej i adekwatnej do popełnionego naruszenia.
d) Wzmocnienie reprezentacji przedsiębiorców – organizacje przedsiębiorców
Zwiększenie udziału organizacji przedsiębiorców w kształtowaniu warunków wykonywania działalności gospodarczej – Proponuje się powierzanie wykonywania zadań z zakresu administracji publicznej, wykonywanie zadań na rzecz jakości towarów i usług czy reprezentowanie spraw przedsiębiorców (uzasadnione celami statutowymi i gdy przemawia za tym interes przedsiębiorcy).