informacja gospodarcza

1. Informacja ogólna (ustawa obowiązuje od 10 lat z istotną zmianą w 2010 r.)
Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych jest podstawą funkcjonowania biur informacji gospodarczych zajmujących się gromadzeniem i publikacją informacji o przedsiębiorcach i konsumentach posiadających niespłacone zobowiązania. Dotyczy to zobowiązań cywilnych, handlowych, nie dotyczy kredytów bankowych.
Celem ustawy było utworzenie systemu oceny wiarygodności płatniczej kontrahentów, jako niezbędnego elementu bezpieczeństwa obrotu gospodarczego.
Z punktu widzenia MG, głównym celem nowelizacji ma być zwiększenie zainteresowania korzystaniem z informacji o wiarygodności płatniczej, głównie przez sektor MSP. Dzięki temu zmniejszyłoby się ryzyko zatorów płatniczych. Nierzetelni dłużnicy byliby łatwiej identyfikowani przez potencjalnych kontrahentów, którzy nie dysponują środkami na taką weryfikację, np. za pośrednictwem wywiadowi gospodarczych .
2. Problemy, które skłoniły MG do prac nad nowelizacją
Cztery biura informacji gospodarczej, podlegające nadzorowi MG, są podmiotami prywatnymi, świadczącymi usługi komercyjne. Dotąd nie stworzyły jednolitego systemu oceny wiarygodności płatniczej przedsiębiorców. Każde biuro działa oddzielnie i nie współpracuje z innymi. Dlatego nie ma spójnego systemu oceny wiarygodności płatniczej, co dodatkowo utrudnia korzystanie z nich w celu w jakim były one tworzone. System wyewoluował w kierunku bazy danych klientów (głównie konsumentów) dostawców usług masowych, np. telekomunikacyjnych i energetycznych, stając się przede wszystkim narzędziem windykacyjnym wobec konsumentów niepłacących rachunków telefonicznych, czy za energię.
System natomiast ma marginalne znaczenie w obrocie między przedsiębiorcami, w szczególności przed nawiązaniem przez nich relacji gospodarczych z uwagi na zakres danych będących w systemie i fragmentaryzację tych danych. Funkcja prewencyjna systemu więc praktycznie nie funkcjonuje.
Ponadto obecne przepisy nie zapewniają dostatecznej ochrony słusznych interesów podmiotów wpisanych do rejestrów oraz wystarczającej jakości danych. Nie chronią też przed wpisywaniem do bazy informacji o wątpliwych zobowiązaniach lub zobowiązaniach przedawnionych. Wpisy są dokonywane bez wiedzy dłużnika.

3. Rozwiązania proponowane w projekcie MG:
Projekt założeń nowelizacji zawiera trzy grupy rozwiązań:
I. Służące – w interesie przedsiębiorców-wierzycieli – stworzeniu kompleksowego systemu oceny wiarygodności płatniczej:
 rozszerzenie zakresu danych w big o: (1) enumeratywnie wyliczone zobowiązania publicznoprawne (bez abonamentu rtv): (i) podatkowe, (ii) wobec ZUS, (iii) wobec jednostek samorządu terytorialnego oraz (2) bezskuteczne egzekucje komornicze,
 obowiązek wzajemnego przekazywania danych między biurami i udzielania zbiorczej informacji ze wszystkich biur (tzw. wniosek jednolity),
II. Służące wzmocnienie ochrony dłużnika, a zwłaszcza konsumenta, przed niesłusznym wpisem oraz podniesienie pewności co do wpisów:
 postępowanie reklamacyjne przed wpisem do rejestru,
 katalog zdarzeń, które implikują po stronie wierzyciela i biur informacji gospodarczej obowiązek aktualizacji wpisu (ochrona przed utrzymywaniem krzywdzących wpisów),
 wprowadzenie ograniczenia czasu na wpis – do 10 lat od dnia wymagalności długu konsumenta (dziś 10 lat od wpisu niezależnie od daty wymagalności).
III. inne propozycje (wzmocnienie nadzoru Ministra Gospodarki oraz umożliwienie biurom świadczenia nowych usług: (i) opracowywanie modeli predykcyjnych, (ii) pośredniczenie w dostępie do rejestrów publicznych, (iii) realizacja obowiązków w imieniu wierzyciela, (iv) wystawianie zaświadczeń o braku wpisów w bazach danych).