Ambrogio Lorenzetti, Alegoria dobrych rządów, 1338-39, Siena, Palazzo Publicco
Ambrogio Lorenzetti, Alegoria dobrych rządów, 1338-39, Siena, Palazzo Publicco

Siena, miasto gotyckie, do dziś zanurzone jest w średniowiecznym celebrowaniu swojej odmienności. To tu ma miejsce szaleńcze palio, wyścig, w którym konkurują jeźdźcy konni reprezentujący poszczególne dzielnice. Pędzą jak w amoku, przez półkole Il Campo. Walka toczy się o lokalną chwałę. Byłam kilkakrotnie na lipcowym Palio. Widziałam dramatyczny upadek, emocje zwycięzców i łzy przegranych. Publiczność szybko podzieliła się na neutralnych turystów, rozentuzjazmowanych mieszkańców zwycięskiej Contade i przygnębionych goryczą porażki przegranych, doszukujących się niesprawiedliwości losu. Jakie to uniwersalne...

REKLAMA
Siena jest zaskakująca i nieregularna, organicznie rozrastająca się krętymi uliczkami na oplatających ją wzgórzach. Jak pisał Herbert, z mocarnego postumentu Palazzo Pubblico wyrasta niczym kwiat wieża ratuszowa. Stąd można wzrokiem objąć pół Toskanii.
To o Sienie powiedział wielki Herbert : "Tu byłem szczęśliwy".
Ratusz sieneński, choć średniowieczny dotknął jednak idei renesansu. Był miejscem narodzin myślenia o nowożytnym państwie, stanowił wyraz mądrej publicznej działalności, dobrego rządzenia.
To stąd władała miastem Rada Dziewięciu, przynosząc Sienie czas spokoju i prosperity.
Krótki, bo zaledwie pięćdziesięcioletni, ale intensywny.
To w Sienie znajduje się malarska dedykacja dla wszystkich władz: "Alegoria dobrych rządów" Ambrogio Lorenzettiego.
To niezwykły przykład XIV-wiecznej postawy obywatelskiej. Wyraz świadomej decyzji wyznaczania dobrych wzorców. Taki, w który wpisuje się także konieczność ograniczania tego, co złe.
Na fresk spoglądali sieneńscy rajcy podczas swojej pracy.
Kim są personifikacje z obrazu? Na krańcu, w purpurze siedzi Sprawiedliwość. U jej stóp Concordia, czyli Zgoda. W grupie po prawej stronie w centrum tronuje Mądrość, nad którą unoszą się przedstawienia cnót - Wiary, Nadziei i Miłości. A wokół sześć pań - Pokój- z gałązką oliwną, Siła , Przezorność, Wielkoduszność, Umiar i Sprawiedliwość.
Ten tekst napisałam kilka lat temu, ale myślę, że temat nie traci na aktualności. Zwłaszcza, że może być skierowany do wszystkich zwycięzców i przegranych, niezależnie od politycznych konfiguracji.
Justyna Napiórkowska, historyk sztuki i europeista, współprowadzi Galerię Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej w Warszawie, Poznaniu i Brukseli, autorka "O sztuce", Bloga Roku 2010 w dziedzinie Kultury. W portalu Natemat pisze głównie o sztuce dawnej i sztuce polskiej XX i XXI wieku.