Patrioci

Kiedy skończyłem ostatnią stronę tej książki poczułem bezradność. Jak jednym zdaniem określić czym jest ta książka? Jeśli napiszę, że to wielopokoleniowa, wielonarodowa i międzykontynentalna opowieść, zawierająca zarówno zapomniane epizody historii XX wieku, romans w warunkach dyktatury i wojny saga rodzinna, w której obok tęsknoty, wyalienowania czy próby odkupienia win w gułagu, to otrzymam trochę przydługa charakterystykę, ale cóż, Sany Krasikov nie sposób zaszufladkować jednym tylko zdaniem.

Zacznijmy jednak od początku. Ameryka ostatnich miesięcy wielkiego kryzysu. Młoda dziewczyna z Brooklynu płynie do Europy. Florence Fein, bowiem o niej jest mowa, planuje dotrzeć do Magnitogorska, gdzie czeka na nią, jak jej się wydaje, miłość jej życia, u boku której będzie budować krainę powszechnego szczęścia. Mimo, że ideał zderzył się boleśnie z twardą rzeczywistością, dziewczyna nie opuszcza państwa rządzonego twardą ręką Stalina. Jeszcze nie wie, że za kilka lat jej idealizm zostanie poddany znacznie gorszej próbie. Aresztowanie, śledztwo, gorzki smak zdrady i wreszcie gułag. Bardzo dużo jak na młodą kobietę, prawda? Wszak jej los wyleczyłby z komunizmu najtwardszego mężczyznę, a jednak ona pozostaje wierna idei. Dlaczego? Na to pytanie próbuje znaleźć odpowiedź jej syn. Julian, bo o nim mowa, rusza do putinowskiej Rosji by ściągnąć syna, który próbuje sił na lokalnym rynku biznesowym, a także by dotrzeć do akt matki, w których ma nadzieję znaleźć odpowiedzi na stawiane sobie pytania. Czy nie powinien bać się tego, że znajdzie odpowiedzi?

Radziecka, biurokratyczna rzeczywistość lat trzydziestych i powszechna korupcja pierwszych lat XXI wieku. Rosja dalej jest strefą wolną od logiki. Tylko w Rosji są ludzie odkrywający problemy, których rozwiązaniem są oni sami. I nieważne czy mówimy o funkcjonariuszu Komsomołu, czy niższego szczebla kierowniku spółki naftowej. Wiele się zmieniło na świecie po upadku komunizmu, jednak w Rosji ludzie pozostali tacy sami. I problem nie tkwi w braku dekomunizacji, XX wiek ukształtował człowieka bezwolnego. W Rosji nie warto walczyć z rzeczami, których i tak nikt nie chce zmienić. Tylko w Rosji nadal ludzie posługują się wyświechtanymi frazesami, które mają zastąpić samodzielne myślenie. Niebezpieczeństwo tkwi jednak w tym, że zasada ta zaczyna być bardzo kusząca nie tylko dla rządzących, ale i dla zwykłych ludzi, a na odrzucenie jej może już być za późno.

W tym ostatnim chciałbym się jednak mylić.