Do zobaczenia w piekle

Nieszczęściem dla mieszkańców kresów, były nie tylko dwa systemy totalitarne, które sprawiły, że wiek XX będziemy nazywali wiekiem przeklętym, ale przede wszystkim nacjonalizm, karykatura i wypaczenie patriotyzmu, przyczyna masowego ludobójstwa i czystek etnicznych. Ostatni, urodzeni na Kresach świadkowie, odchodzą na wieczny spoczynek, chwała więc tym, którzy spisali ich relacje, by ten ułamek historii nie uległ zapomnieniu. A jest o czym pamiętać. Wśród rozmówców Wojciecha Pestki znalazł się nieżyjący już Alfred Schreyer, wybitny muzyk i dyrygent, uczeń Brunona Schulza, potomkini księżnej Czetwertyńskiej, potem pracownica Politechniki Lwowskiej, ryski malarz Waldemar Pożarski, nauczycielka polskiego z Krzemieńca, jest też wspomnienie o masowych mordach w Chatniu, czy o Stanisławie Vincenzie, którego z rozrzewnieniem i duą wspominają starsi mieszkańcy Ukrainy. Wojciech Pestka rozmawia z Polkami, Żydami, Ukraińcami i Łotyszami. Tylko w taki sposób można oddać istotę kresowej wielokulturowości, nieszczęście tych ziem i gehennę jej mieszkańców. Zrozumiemy też, że ta dawna, przekazywana od lat relacja o atmosferze kresowej, nigdy nie wróci, zamordowana przez nazizm, nacjonalizm i komunizm.