Nie jestem kalwinistą!

Kolega jakoby chciał za mnie zadecydować o mojej tożsamości i dorobić mi ideologiczną gębę. Intencje były jednak dobre. "Kalwin" jest określeniem potocznym, używanym przez naszych drogich rzymskich braci rzekomo deprecjonująco. Mi ono nie przeszkadza. Wręcz wolę je od kalwinisty.

Mój problem z kalwinistami polega na tym, że dość często mają oni tyle wspólnego z reformatorem Janem, co — jak w znanym powiedzeniu — kanciarze z Kantem (Immanuelem). Przeczytałem ostatnio w książeczce Waldemara Voisé o Sebastianie Castellionie[1], że Kalwin uznawał predestynację i nauczał, że ci, którym się w życiu powodzi będą zbawieni, a ci zaś, których życie nie oszczędza legną w ogniach piekielnych.

Brednie! Kalwin w swoim teologicznym dziele refleksji nad predestynacją poświęcił znacznie mniej miejsca niż, ot taki na przykład, Akwinata. Dziś już na szczęście wiemy, że purytańskim ujęciem predestynacji Kalwinowi krzywdę zrobili nie kto inny jak jego uczniowie — kalwiniści.

Rzecz jasna istnieje określenie "ewangelik reformowany" albo po prostu "reformowany". Bardzo je cenię, choć jest ono poniekąd nieostre. Reformowani są dużą rodziną różnych tradycji, szkół teologicznych. Od waldensów, po kalwinów, przez zwinglian i knoxian[2], wszyscy mogą znaleźć schronienie dla swoich głów, nauczań i poglądów pod dachem jednej instytucji kościelnej. Jednego Kościoła.

To nie przypadek, że współczesny ruch ekumeniczny narodził się właśnie w prezbiteriańskiej Szkocji[3]. Różnorodność uznajemy bowiem za element wzbogacający, który uczy nie tylko tolerancji, ale i dystansu do siebie i swoich przekonań.