Jennifer Lawrence wraca z "Igrzyskami śmierci" – dlaczego potrzebujemy silnych kobiet w filmach

Najlepszym sposobem na odebranie ludziom władzy jest wmówienie im, że nie mają żadnej – to zdanie amerykańskiej pisarki i feministki Alice Walker. Kultura masowa długo nie pokazywała kobiet, jako osób, które mogą wygrywać, rządzić światem, być dla mężczyzn rywalkami na każdym polu. W 2011 roku Jennifer Lynn Siebel Newsom, amerykańska reżyserka, nakręciła dokument „Miss Representation”. Autorka pokazuje, jak masowe media przedstawiają kobiety i jaki to może mieć wpływ na dziewczynki.

Piękna albo silna
Panie nie mają lekko. Jeśli określa się je jako atrakcyjne, bardzo szybko zostają uprzedmiotowione. – Piękne bohaterki są ratowane, wybawiane z opresji lub czekają na tego jedynego. Jeśli natomiast mamy do czynienia z kobietą waleczną, to zwykle z superbohaterką, z którą trudno się utożsamić, bo jest po prostu postacią z innego świata – mówi nam Joanna Piotrowska prezeska fundacji Feminoteka. – Na szczęście zauważyłam, że ostatnimi czasy obraz kobiety w kulturze masowej zaczyna się zmieniać. Jest to zapewne w dużej mierze efektem tego, że coraz więcej kobiet zostaje reżyserkami i zamuje wysokie stanowiska w świecie filmu – dodaje feministka.

Telewizja, kino i reklamy to bardzo silne media. Pokazywanie określonego wzorca kobiecości ma ogromny wpływ na młode dziewczyny. Dzisiejszy przekaz medialny nie pozostawia im dużego wyboru - zostań wyzywającym opakowaniem albo odpychającym babochłopem. Czy naprawdę chcemy takich kobiet?

Do tej pory przemysł filmowy nie był bardzo sfeminizowany. Na stronie projektu therepresentationproject.org można znaleźć takie statystyki: w 2011 roku tylko 11% bohaterów filmowych było postaciami kobiecymi, między 1937 rokiem a 2005 rokiem w filmach animowanych pojawiło się tylko 13 kobiet-głównych bohaterek, w Stanach Zjednoczonych, które napędzają przemysł rozrywkowy, raptem 5% kobiet zajmuje wysokie stanowiska w branżach telekomunikacyjnej, rozrywkowej, wydawniczej i reklamowej. Dlatego potrzebujemy Katniss z "Igrzysk Śmierci".

Światło z 13 dystryktu
– Pierwszym światełkiem w tunelu była disneyowska „Merida Waleczna” – księżniczka, która wcale nie czekała na księcia – mówi Joanna Piotrowska. – Katniss Everdeen to bohaterka, która mierzy się z mężczyznami i ich pokonuje, przewodzi rebelii, a jednocześnie nie traci swojej wrażliwości – dodaje.

Im starsze, tym silniejsze
– To nie jest do końca tak, że przed Katniss nie było silnych kobiecych postaci – mówi nam David Muszyński, redaktor naczelny magazynu Ego, znawca filmów i seriali. I jednym tchem wymienia Evę Green w „Sin City”, Ginę Carano w filmie „Ścigana”, M , której bał się sam James Bond czy bohaterkę „Resident Evil”. – Do niedawna niewiele kobiet w ogóle chciało grać twardzielki. Na powodzenie w branży filmowej mogły liczyć panie, które raczej były ratowane niż same brały się za ratowanie świata – dodaje. – Jednak im więcej znakomitych aktorek się starzeje, tym więcej świetnych ról dla nich powstaje. Zwróć uwagę na Glenn Close w serialu „Układy” czy Robin Wright w „House of Cards” – zauważa Muszyński.

– I dlatego ważne jest, by coraz więcej kobiet robiło filmy. Dużym przełomem był przecież Oscar dla pierwszej reżyserki, Kathryn Bigelow za film „The Hurt Locker. W pułapce wojny” – dodaje Joanna Piotrowska. Warto jednak zauważyć, że kobieta otrzymała tę nagrodę w 2010 roku. Oskary są natomiast przyznawane od 1929 roku.