W 2007 roku mogłem zamieszkać w bogatej Norwegii. Dziś nie żałuję, że zostałem w Polsce

Tę datę trudno zapomnieć - 07.07.07. Właśnie wtedy z grupą przyjaciół zapakowaliśmy opla astrę I kombi i pojechaliśmy na podbój Norwegii. Miałem 21 lat i prostą, studencką pracę w sieciówce z ubraniami. Wrażenie, jakie zrobiła na mnie bogata Skandynawia trudno porównać do jakiegokolwiek późniejszego wyjazdu.

Tak łatwo i szybko zarobione pieniądze dały mi do myślenia. Po tygodniu spędzonym w Oslo zadzwoniłem do polskiej szefowej i poprosiłem o bezpłatny urlop. Powiedziałem, że marzę o motocyklu, a w Polsce nie mam szans by na niego zarobić. Zgodziła się. Zostałem w Norwegii na trzy miesiące. Malowałem domy, płoty, parapety, tapetowałem... Chwytałem się wszelkich prac, byle tylko zarobić. Zastanawiałem się, czy w ogóle jest sens wracać do kraju, gdzie zarabiałem nie 50 zł, a 6,5 zł za godzinę.

Ale Norwegia pokazała mi też swoje drugie oblicze, które początkowo przysłaniała mi obecna coraz liczniej w portfelu korona... O ile kilka rodzin zapłaciło mi zgodnie z umową, trafiłem również do firmy niejakiego Jorna. Ja i przyjaciel z którym pracowałem, wykonaliśmy dla niego kilka zleceń. Płacił, choć z opóźnieniem. Co jakiś czas dostawaliśmy jednak część pieniędzy, a resztę mieliśmy otrzymać po zakończeniu dużego zlecenia – odnowieniu bloku.

Części pieniędzy za pracę w Norwegii nigdy nie zobaczyłem. Okazało się, że skandynawska uczciwość, podobnie jak bogactwo – ma swoje granice. I choć i tak zarobiłem bardzo dużo, jak na moje ówczesne zarobki, pozostał pewien niesmak. Stwierdziłem wówczas, że to rodzaj wskazówki, która kazała mi wrócić do Polski na rozpoczęte studia. W kolejnych latach wracałem do pracy w Norwegii, ale była to już tylko studencka praca wakacyjna.

Przyjaciółka, z którą w 2007 roku wyjechałem do Norwegii również nie wróciła do Polski. Zamieszkała w Oslo, a niedawno urodziła dziecko. Pamiętam jednak, że marzyła o innym życiu. Będąc jeszcze w Polsce ukończyła Akademię Sztuk Pięknych z wyróżnieniem. Nie widziała jednak możliwości godnego życia w Polsce i bała się, że nie utrzyma się ze sztuki. Dziś jest na urlopie macierzyńskim, ale przez kilka lat pracowała w firmie remontowo – budowlanej.

Wiem, że moja przyjaciółka jest szczęśliwa. Ma zagwarantowane bezpieczeństwo i nie martwi się, skąd wziąć na spłatę kredytu. Tyle tylko, że nigdy się nie dowie co by było, gdyby została w Polsce. Być może również byłaby szczęśliwa i mogłaby się utrzymać robiąc to, co kocha.

W czasie gdy wyjeżdżała, młodzi Polacy mieli naprawdę ograniczone perspektywy. Zarobki były koszmarnie niskie i nikt nie wiedział, czy i kiedy coś zmieni się na lepsze. Mimo to, nie wszyscy wyjechaliśmy. Więcej – mimo trudności udało nam się coś osiągnąć. Też kupujemy mieszkania na kredyt, też jeździmy na wakacje po całym świecie i jakoś żyjemy. Owszem, poza kolegami informatykami, nikt z nas nie zarabia tyle, co emigranci w Norwegii czy Wielkiej Brytanii. Ale mamy coś, z czego wielu emigrantów zrezygnowało – możliwość szerokiego rozwoju we własnym kraju.

Nie czułem się szczęśliwy malując domy. Myślałem o tym, że chciałbym robić coś kompletnie innego, związanymi z moimi studiami i zainteresowaniami. W czasie wakacyjnej pracy dało się wyczuć, że Norwegowie traktują nas z wyższością. Pewnie z podobną, z jaką Polakom zdarza się postrzegać tańszych pracowników ze Wschodu. Czułem, że nie jestem u siebie i jeśli zostanę, będę miał tylko jedno – pieniądze.

Emigracja bez wątpienia była dobrze wykorzystaną szansą dla mojego kolegi budowlańca, który zaczął zarabiać kilka razy więcej. Ale kim by dziś była moja przyjaciółka artystka? Czy zarabiałaby na malowaniu obrazów, a nie ścian? A może znalazłaby pracę w galerii, lub agencji reklamowej? Może założyłaby własną? Tego już nigdy się nie dowiemy.

Jeśli spojrzymy na emigrację nie przez pryzmat problemu społecznego, tylko wyboru pojedynczego człowieka, może ona być tak szansą, jak zagrożeniem. Większość osób, które znałem, a które są dziś za granicą, wciąż wykonuje proste prace. Tylko niektórym udało się wskoczyć po zawody z wyższej półki, zarezerwowane zazwyczaj dla Anglików, Norwegów, Belgów. Najczęściej zajmowali je ci, którzy już na starcie znali język i zaczynali od innych branż niż budowlanka lub sprzątanie. Nie oszukujmy się – za granicą jest o wiele trudniej dostać się na wyższe stanowiska. Udaje się to osobom, które prawdopodobnie równie dobrze poradziłyby sobie w Polsce.

Anna Komorowska miała rację twierdząc, że emigracja to szansa. Ale jest to również pułapka, która może odebrać nam wielką szansę. Na karierę, czasem na sławę, ale również na pieniądze i to zarobione we własnym kraju.