Książę Aga Khan
Książę Aga Khan Wikimedia Commons/ U.S. Department of State / http://bit.ly/1RP2BoH /

Co łączy przywódcę duchowego ismailitów z Ritą Hayworth i Janem Kulczykiem? Okazuje się, że wiele. W Polsce nazwisko Aga Khan nie wiele mówi ludziom. A jest to jedna z najbardziej intrygujących współczesnych postaci.

REKLAMA
Na światowych salonach znany od wielu lat. Wystawne życie nie przeszkadza mu być duchowym przywódcą ismailitów, wyznawców odmiany szyizmu (nurt współczesnego islamu).
Nietypowy przywódca
Khan odbiega od stereotypów dotyczących islamskich liderów religijnych.
Urodzony w 1936 roku w Genewie Karim Aga Khan posiada obywatelstwo brytyjskie i osobistą fortunę szacowaną na 1 mld $. Jest spokrewniony z tak znanymi osobami jak np. Rita Hayworth, która była żoną jego wujka księcia Aly Khana. Jego byłą żoną jest niemiecka arystokratka.
Khan studiował na Harvardzie i jest pasjonatem narciarstwa zjazdowego. Jego beztroskie życie zostało przerwane w 1964 roku, gdy zmarł jego ojciec – duchowy przywódca ismailitów. Młody Aga Khan został namaszczony na jego następcę.
Islamista feminista?
Od początku swego przywództwa nawoływał do pluralizmu w religii, tolerancji wyznaniowej, równości kobiet i mężczyzn. Zawsze głosił publicznie, że religia powinna łączyć nie dzielić. Zarówno jeśli chodzi o sunnitów, szyitów, ale i chrześcijan i muzułmanów. Aga Khan uważa, że pojęcie "zderzenia cywilizacji" jest błędne.
Co ciekawe, przyczynę napięć między światem muzułmańskim a światem zachodnim upatruje w zapóźnieniu edukacyjnym i cywilizacyjnym tego pierwszego. Lansuje jeszcze inną rewolucyjną teorię. Uważa, że traktowanie Koranu jako świętości jest błędem. Zdaniem Khana ze świętej księgi powinno się wyciągać to, co łączy, a nie dzieli.
Przywódca religijny ma też bardzo nowoczesne podejście do edukacji i wykluczenia społecznego. Aga Khan na walkę z biedą i brakiem dostępu do edukacji położył największy nacisk w swej działalności Aga Khan Foundation. Co roku wydaje na te cele 600 mln $. Zdaniem guru duchowego ismailitów bez otwartości na różne religie, na odmienność, nigdy będziemy mieli pokoju na świecie.
Religia i edukacja są równie ważne
Dla Agi Khana w kształtowaniu młodego człowieka tak samą dużą rolę powinien odgrywać zarówno meczet jak i świecka szkoła. Od swych początków ismailizm stawiał na potęgę umysłu i racjonalizm. Czerpał też wiele z greckiej filozofii oraz logiki.
logo
Malala też wie, jak ważna jest edukacja. Niestety, w jej przypadku religijni fundamentaliści postanowili zrobić wszystko, by dziewczynki nie były wykształcone. Fot. Shutterstock
Co roku za pieniądze Khana stawianych jest kilkadziesiąt szkół w Afganistanie, Pakistanie, Tadżykistanie, Ugandzie.Do tej pory w tym regionie ze względu na biedę, jedyną formą edukacji dla większości dzieci były darmowe madresy. Tam dzieci uczą się na pamięć Koranu a często i nienawiści do Zachodu.
Zwierzchnik ismailitów dużą wagę przykłada też do kształcenia dziewcząt. Przez to Aga Khan jak i jego wyznawcy zostali wzięci na cel przez sunnickich fanatyków, którzy przeprowadzili już pierwsze zamachy na meczety ismailickie.
Za swe wysiłki na rzecz pokoju na świecie wiele razy był nagradzany. Wyznawcy ismailizmu darzą swego przywódce ogromnym szacunkiem. Gdy gdzieś na świecie ismailitom grozi niebezpieczeństwo Aga Khan działa bardzo skutecznie, jak w latach 70., gdy umożliwił wyjazd swym współwyznawcom z Ugandy, gdzie prześladował ich krwawy dyktator Idi Amin. Bezpieczne schronienie znalazł im w Kanadzie.
Duchowny biznesmen
Aga Khan jednak jest nie tylko duchowym przywódcą, lecz także odnosi duże sukcesy w biznesie. Duża część jego aktywów ulokowana jest w sektorze medialnym. Kontroluje on większą część mediów np. w Kenii, Ugandzie, Afganistanie. Pluralizm w tych mediach to też jeden z istotnych aspektów działalności Agi Khana.
W tym ostatnim kraju stworzył od podstaw największego operatora telefonii komórkowej – Roshan (w języku perskim słowo to oznacza światło i nadzieję), który ma ponad 6 mln abonentów. Co ciekawe 50% pracowników Roshana stanowią kobiety. Jest to świadoma polityka Agi Khana, który w ultra konserwatywnym społeczeństwie walczy o równouprawnienie kobiet.
Głównym źródłem bajecznych dochodów Agi Khana jest 10 proc. składka, jaką rocznie płacą od swych dochodów wszyscy ismailici na świecie. A przedstawiciele tej religii to często osoby bardzo zamożne. Z afgańskim zwierzchnikiem ismailitów, multimilionerem Sadatem Naderi, robi interesy np. Jan Kulczyk są wspólnikami w spółce Afgan Gold&Minerals oraz Centar.
Jaka przyszłość maluje się przed społecznością ismailitów? Niestety, ze względu na sytuacje w krajach Azji Centralnej , które głównie zamieszkują bardzo niepewna. W ofensywie raczej jest sunnicki fanatyzm z pod znaku Państwa Islamskiego niż postępowy ismailizm. Być może w najbliższej przyszłości Aga Khan będzie musiał wykorzystać swe szerokie wpływy by chronić swych wyznawców.