Powiew IV RP. Czy PiS naprawdę chce badać sędziów wykrywaczem kłamstw?

“Ustalenie prawa do prowokacji, by wyeliminować sprowokowanych z życia publicznego” – taki pomysł zgłosił np. dr Jacek Czabański, doradca byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry. – W naszym interesie jest to, by policja i służby mogły przedstawiać propozycje korupcyjne – miał stwierdzić.

Najwięcej emocji wzbudziły jednak wypowiedzi Bogdana Święczkowskiego, byłego szefa ABW. Stwierdził on, że "trzeba wprowadzić okresowe badania wariografem i badania próbek moczu dla sędziów i prokuratorów", co części publicystów i komentatorów od razu skojarzyło się z kontrowersyjnymi "metodami IV RP".

Włodzimierz Cimoszewicz, były minister sprawiedliwości, uznał tę propozycję za "obrzydliwą i poniżającą". – Byłoby dobrze, by więcej ludzi się o tym dowiedziało. Ci sami, którzy deprawowali Polskę, wymiar sprawiedliwości, prokuraturę, służby specjalne, dziś przedstawiają jeszcze bardziej radykalne pomysły. Kiedyś próbowali zachować pozory działania zgodnie z prawem, choć balansowali na jego granicy, czasem je przekraczając, co wtedy nie było takie ewidentne, a to, co dziś proponują, wieje grozą – skomentował w TOK FM.

– Ci, którzy występowali w panelu, mówili we własnym imieniu. Proszę zajrzeć do programu Zjednoczonej Prawicy, gdzie są wytyczne dotyczące wymiaru sprawiedliwości. Tam takich rzeczy pan nie znajdzie. Ten program jest obowiązujący, a nie prywatne poglądy zaproszonych do dyskusji ekspertów – mówi w rozmowie z naTemat Andrzej Dera, poseł Solidarnej Polski z sejmowej komisji sprawiedliwości.

Jednak pytany o pomysł rozprawy z niektórymi sędziami, jaki zgłosił lider SP, już tak kategoryczny nie jest. – Chodzi o to, że jest część sędziów, którzy na sali sądowej zachowują się w sposób uwłaczający funkcji sędziego. Chamstwo, buta, wywyższanie się... Jak temu zaradzić? To już proszę pytać Zbigniewa Ziobro – odpowiada.

To dobre podsumowanie przekazu PiS i Zjednoczonej Prawicy w związku z budzącymi poważne wątpliwości propozycjami. Partia odcina się od nich, choć ich autorami są wysocy funkcjonariusze z czasów rządów PiS, których opinie mają znaczenie. Nawet jeśli ostatecznie nie znajdą się w oficjalnym programie, to sam fakt, że się pojawiają, może niepokoić.

Utrzymuje, że badanie sędziów i prokuratorów wariografem to dobry pomysł.

Można zbyć taką wypowiedź stwierdzeniem, że "to nie jest stanowisko PiS". Jednak Święczkowski jest w gronie osób, które mogą odpowiadać za służby, jeśli Zjednoczona Prawica dojdzie do władzy. Łatwo sobie więc wyobrazić sytuację, w której jego koncepcje są dyskutowane na poważnie. Jeszcze łatwiej, jeśli wziąć pod uwagę, że u boku może mieć Ziobrę...

Ciekawe jest jednak "po trzecie". Okazuje się bowiem, że politykowi PiS wcale nie tak daleko do propozycji z wariografem czy prowokacjami. – Do prywatnych poglądów ekspertów trzeba ostrożnie pochodzić. Ale oczywiście są takie instytucje jak ABW czy SKW, które przy przyjmowaniu funkcjonariuszy używają wariografu. Nawet prywatne firmy to robią i nikt się nie obrusza. Natomiast na tym etapie reformy wymiaru sprawiedliwości to nie musi być konieczne, te działania muszą być bardzo ograniczone – mówi zagadkowo.

Co do prowokacji, zdaniem Kownackiego wszystko zależy od zakresu. – Jeśli służby posiadają uzasadnioną wiedzę o popełnionym przestępstwie, nie jest niczym nadzwyczajnym, że w sposób kontrolowany wręcza się w łapówkę. Prowokacja nie może tylko naruszać praw i swobód obywatelskich – dodaje poseł.