Mandat 300 zł dziennie, zarobek 30 zł, czyli jak poznałem światek ulicznych handlarzy

– Oprócz paragrafów przydałoby się zwykłe ludzkie podejście. No ale statystyki sobie poprawili. I tylko tyle – piszą oburzeni sytuacją internauci. Ale nowe, bardziej przystające do rzeczywistości "paragrafy" też by się przydały, bo wiele osób czuje wewnętrzny sprzeciw wobec obecnych przepisów.

– Była dziś, ale już się zwinęła – mówi Witek, sprzedawca pączków, który swój towar - również nielegalnie - rozłożył dosłownie dwa metry dalej. Zrobił to dokładnie pod tabliczką "zakaz handlu". – Widziałem, jak dostawała ten mandat. I ja wtedy dostałem, mam ich tu całą kolekcję – wypala. A na dowód wyciąga z kieszeni garść pogniecionych blankietów otrzymanych od straży miejskiej.

Straż Miejska odwiedza handlarzy z patelni dokładnie raz dziennie. – Ja się tym nie przejmuję. Jestem osobą bezdomną, nie posiadam meldunku, ani adresu korespondencji – mówi. Karanie ulicznych handlarzy mandatami nazywa pośmiewiskiem. Twierdzi, ze za namową strażników podaje fałszywe dane adresowe. Jego nikt nie znajdzie, a oni mają porządek w statystykach.

Pytam Witka, ile pączków da się sprzedać w takim miejscu w ciągu jednego dnia. – To zależy od apetytów klientów. Ale tak ze stówkę dziennie sprzedam. Są u mnie po 1,50, a dla mnie z tego jest 30 groszy – mówi. – Wesoło, prawda? A mandat 300 albo 500 zł – dodaje. Podsumowując, bezdomny zarabia w ten sposób około 30 zł dziennie. Dodam, że wbrew stereotypom nie czuć od niego alkoholu.

Rozmowę przerywa nam klientka, która pyta o cenę pączka. I nie może uwierzyć, że ludzie u których codziennie kupuje są karani mandatami. – Wzięłam jeden pączek, to drobny handel przecież! Czego im żałować, że za te pączki zarobią – mówi starsza kobieta.

Po chwili na miejscu pojawia się Zbyszek - szef Witka. – A co to za wywiady! Ze mną trzeba rozmawiać, ja jestem szefem – rzuca. A jego zdaniem, jest o czym mówić, bo mimo tabliczki "zakaz handlu", kary są podobno wlepiane bezpodstawnie. – W całej Warszawie karają niesłusznie. Nikt nie chce kraść! Za własne pieniądze kupuję towar. Uczciwie. I wiadomo - chcę się z tego utrzymać – mówi.

Po chwili wraca i zaczyna wyliczać. – Jeżeli taki handlarz dostaje rentę 700 zł, a za mieszkanie płaci 600 zł, to zostaje prawie na zerze. A za co utrzymać dzieci? Czymś trzeba sobie dorobić. A przychodzi taki pan ze Straży Miejskiej i daje mandat – słyszę od Zbyszka, z którym trudno jest się nie zgodzić. Lepiej pracować, niż kraść... Za chwilę okazuje się jednak, że uliczny handel nie zawsze jest niewinnym dorabianiem do renty, a sposobem na uniknięcie płacenia podatków przez większych graczy.

Zbyszek twierdzi, że są "na mieście" ludzie, którzy mają wielu sprzedawców i dają im pieniądze na mandaty. Z jego obserwacji wynika, że mniej więcej co trzeci uliczny handlarz ma to wliczone w koszty, a handel uliczny jest machiną, której nie da się zatrzymać. – Niech wyznaczą, ile się płaci za to miejsce, 100 czy 200 zł. Chciałem płacić! Ale w urzędzie zaproponowali mi wynajem miejsca na Tarchominie – mówi.

Trzeba jednak pamiętać o tym, że to nie Straż Miejska ustala przepisy - ona je tylko egzekwuje. Rzeczniczka warszawskiej Straży Miejskiej staje w obronie funkcjonariuszy, którzy wystawiają mandaty za uliczny handel.

– Ja nie widzę niczego złego w działaniu funkcjonariuszy, wręcz odwrotnie. Działania dotyczące tzw. publicznego handlu w rejonie metra Centrum są prowadzone codziennie z prostej przyczyny: mamy tam do czynienia ze stałym procederem niestosowania się przez osoby handlujące do obowiązujących przepisów – powiedziała Radiu Kolor Monika Niżniak.