4 typy toksycznych partnerów, których powinnaś unikać. Dlaczego łapiemy się na ich sztuczki?

"Do dobrego, zdrowego związku potrzeba dwojga zdrowych ludzi z normalnych rodzin. Dzieje się to rzadko, więc nie łudźmy się, że mając kiepskie schematy miłości uda nam się stworzyć coś innego bez wysiłku i wiedzy", pisze Miller. Nie łudzimy się, dlatego chcemy znać odpowiedź. Bo niech pierwsza rzuci kamieniem ta, której pytanie zadane na początku tekstu nie zaintrygowało. Autorka pisze wprost: kobieta w dobrym związku jest bezpieczna, co nie oznacza, że szczęśliwa przez 24 godziny na dobę, może bez obaw wyrażać swoje emocje, robi co chce. Czuje się pewna siebie, a emocje i finanse (!), są między partnerami stabilne, wyrównane i niezależne. Nikt nikogo nie utrzymuje, nie wpada w skrajności. W skrócie brzmi rozsądnie, jednak wokół każdego z tych "wyznaczników zdrowia" można toczyć długie dyskusje. Wszak kobiety, które doświadczały przemocy w domu rodzinnym, dla których spokój to egzotyka, paradoksalnie będą czuć się bezpieczniej z tym, który przypomni jej doświadczenia z dzieciństwa. Bo gdzie wydaje się być łatwiej? Ano tam gdzie już kiedyś byliśmy... Poza tym kto by odróżnił toksyczny emocjonalny roller coaster od tego wywołanego temperamentem, czy hormonami? W początkowej fazie związku to prawdziwe wyzwanie.

W tej części książki Miller jest też sporo wskazówek praktycznych – co nieco o emocjach wokół seksu (w toksycznym związku wciąż czujemy się niedostatecznie dobre) oraz stwierdzenie, że kobieta w dobrym związku czuje się piękna w swoim ciele. Ogólne ujęcie tematu daje jako takie rozeznanie, jednak pojęcie toksycznego związku rozjaśnia dopiero typologia toksycznych partnerów, którego również dokonuje Miller. W końcu ocenianie chłodnym okiem czyichś zachowań bywa równie pomocne, co rozprawianie się z własnymi emocjami. Poza tym w pracy nad udanym życiem nie chodzi wyłącznie o to, by przyglądać się sobie i zastanawiać "gdzie popełniłyśmy błąd". Popełniają je również inni, ot co. Oto czym różnią się toksyczni faceci od normalnych, dobrych i niecieszących się tak dużym powodzeniem...

W tym wypadku chodzi o maminsynka w klasycznym ujęciu, czyli mężczyznę, który nie tyle nie odciął pępowiny. On z niej czerpie ogromną ilość... wiedzy o kobietach. Maminsynek wie, co mówić by kobieta była "ugotowana". Manipulacje ćwiczył na matce od małego, więc wie, co kobiety chcą usłyszeć. "Klasyczny lowelas, taki fircyk w zalotach – działa głównie na uszy", mówi Katarzyna Miller w wywiadzie dla miesięcznika Sens. Wie, jak obiecywać, by mu wierzono. Potrafi rozmiękczyć kolana. Kiedy wracał późno, matka denerwowała się, więc ułaskawiał ją zdaniem "nie mogę patrzeć, gdy jest ci przykro". Serce topnieje, prawda?

Maminsynek nigdy nie stanie w obronie swojej dziewczyny czy partnerki w okolicznościach konfliktu z jego mamą. Czasem po prostu nie reaguje, gdy jego kobieta odbiera złośliwości ze strony przyszłej teściowej, w najgorszym wypadku bierze stronę matki, usprawiedliwiając jej zachowanie. Matka, jeśli wychowa syna na odważnego mężczyznę, ryzykuje, że ten kiedyś jej się sprzeciwi. Więc maminsynki to często tchórze, którzy będą potakiwać swojej żonie, a za jej plecami i tak zrobią po swojemu. Potem przyjdą, przeproszą, znów naobiecują, i tak w kółko.

Kobieta jest mu potrzebna wyłącznie do podziwiania jego siły i mądrości. Kiedy tylko ona zaczyna zajmować się sobą, dostaje "po łapach". Najzwyczajniej, nikt nie jest dla niego ważny poza nim samym. Jest samotny, ponieważ całą swoją uwagę musi poświęcać tylko sobie. Jeśli ludzie wokół niego nie wykazują odpowiedniej atencji, zaczyna ich nienawidzić. Jego samopoczucie i poczucie własnej wartości w stu procentach zależy wyłącznie od tego, czy ujrzy zachwyt w oczach innych, czy nie. Narcyz każdy konflikt czy nawet sprzeciw traktuje osobiście, jak cios wymierzony z premedytacją, by go oczernić, pognębić. W ten sposób kieruje światło reflektora na siebie, swoje cierpienie i potrzeby. Te ostatnie można porównać do studni bez dna.

Pierwszy typ od drugiego różni się właściwie tylko tym, że z psychopatią człowiek się rodzi, a socjopatię nabywa. Na tle innych ludzi oba te typy wyróżnia nieznajomość żadnych uczuć wyższych. Nic ich nie boli, więc nie przejmują się cierpieniem innych. Ludzi, w tym kobiety, zażywają jak leki na poszczególne dolegliwości. W zależności od tego, co akurat im dolega, uwodzą tak, by dostać to, czego chcą. Bo żyją w przekonaniu, że od każdego człowieka można dostać wszystko, jeśli odpowiednio się go zmanipuluje.

Zatem, jeśli jest taka potrzeba, psychopaci i socjopaci kupują kwiaty, sypią komplementami, otaczają czułością i uwagą. A potem odbierają to, w co zainwestowali. Według Katarzyny Miller, z narcyzem da się być, o ile nie niszczy on za bardzo, a my świadomie trzymamy go na dystans. Socjopaci i psychopaci na ten dystans nie pozwalają. "Psychopata cię zeżre. I powie jeszcze, że mało albo że byłaś żylasta", kwituje Miller.

Tego typu toksyczni partnerzy odcinają partnerkę od przyjaciół i rodziny. Robią to, by mieć nad nią kontrolę, a używają do tego nie siły czy bezpośrednich zakazów, lecz wyrafinowanej manipulacji. Z tego powodu w związku z psychopatą charakterystyczne jest też wieczne poczucie winy i przekonanie, że to z nami jest coś nie tak, a na pytanie "co konkretnie" nie jesteśmy w stanie znaleźć jasnej odpowiedzi popartej logicznym argumentem.