Ballada o kobietach upadłych. Więzienna powieść, która wkłada kij w mrowisko

„Mars Room” to książka portretująca amerykańskie więzienie pod mikroskopem, która zachwyciła krytyków i czytelników na całym świecie.
„Mars Room” to książka portretująca amerykańskie więzienie pod mikroskopem, która zachwyciła krytyków i czytelników na całym świecie. Materiały prasowe
Doskonałe recenzje w „The Guardian”, „The New York Times” oraz „The Washington Post” oraz zeszłoroczny finał Nagrody Bookera należy do surowej, ostrej i bezpardonowej powieści Rachel Kushner „Mars Room”, która budzi czytelnika chlustem lodowatej wody prosto w twarz. To więzienna opowieść o kobietach, dla których społeczeństwo nie pozostawiło strzępów nadziei na normalne życie.


Rachel Kushner już wcześniej dała się poznać jako niezwykle zdolna pisarka, która lubi swoimi tekstami włożyć kij w mrowisko. Jej dwie poprzednie powieści: „Telex of Cuba” oraz „The Flamethrowers” znalazły się w finale National Book Award, z czego druga została też uznana przez „The New York Times” za jedną z dziesięciu najważniejszych książek 2013 roku. „Mars Room” – portretująca amerykańskie więzienie pod mikroskopem – jest jej czwartym dzieckiem, które zachwyciło krytyków i czytelników na całym świecie.

Gdyby ściany więzienia dla kobiet w Stanville mogły mówić, to wyłyby z rozpaczy. Ale nie mogą, więc ich głos przejmuje narratorka powieści „Mars Room”, Romy Hall. 29-letnia biała Amerykanka, skazana na podwójne dożywocie za zamordowanie swojego prześladowcy. Nie znamy przyczyn ani zdarzeń, które ostatecznie doprowadziły do zbrodni – karty odkryje dopiero późniejsza akcja powieści. Jednak nie ta historia jest w książce najważniejsza, pomimo pierwszoosobowej narracji. Opowieść Romy jest jak pokruszone lustro, z którego narratorka skleja portret zbiorowy kobiet w amerykańskich więzieniach. Przeprowadza wiwisekcję, podczas której pod lupą przygląda się galerii bohaterek upadłych i straconych.
Rachel Kushner serwuje czytelnikowi ponad 400 stron opowieści, która jest jak sącząca się, niezagojona rana. Brudna, bolesna i ropiejąca. Nie jesteś w stanie jej zaleczyć, a jej pulsujący ból nie ustaje ani na moment. Niewiele w tej historii niespodzianek czy zwrotów akcji. Akcja płynie wartko niczym rzeka, do której co rusz wpadają kolejne przerażające wspomnienia sprzed więziennego życia, mieszając się z anegdotami z życia współwięźniarek Rachel. To brudna zupa, w której pruderyjne społeczeństwo nie chciałoby zanurzyć najmniejszego palca stopy.

Te opowieści tworzą galerię kobiet upadłych i straconych. Takich, którym społeczeństwo nigdy nie dało przyzwolenia ani nadziei na lepszy los. Urodzonych w patologicznych i ponurych dzielnicach wielkich miast, których historie zamiatane są pod dywan, zapisane jedynie w kronikach kryminalnych. Kobiet, które w młodości spędzały dnie i noce na ulicy, dla zabawy łykając niedozwolone leki, które znajdowały swoich rodziców w więzieniach lub na podłogach pokojów po przedawkowaniu narkotyków, które walczyły o przetrwanie, handlując swoją jedyną kartą przetargową – ciałem.


Nietrudno tu o nawiązania do takich tytułów jak „Opowieść podręcznej” (sama zresztą autorka książki, Margaret Atwood, skomentowała powieść Kushner słowami: „Brutalnie szczera, misternie wykonana, nie próbuje niczego osłodzić, ale wymierza cios za ciosem, za każdym razem z całej siły” ) czy do popularnego serialu „Orange is the new black”. Trzeba jednak pamiętać, że pomimo wspólnego korzenia, jakim jest feministyczny portret więzienia, to jednak stosunek humoru do okrucieństwa, rozpaczy i niesprawiedliwości jest w „Mars Room” odwrotnie proporcjonalny niż w netflixowskim serialu. Jeśli zdarzają się podczas czytania powieści Kushner momenty, kiedy możemy się roześmiać, to jest to raczej gorzki śmiech przez łzy.

Główna bohaterka wie, że jej życie przestało istnieć na długo przed popełnioną zbrodnią i wyrokiem skazującym. Nie planuję długiego życia. Ani krótkiego, siłą rzeczy. Nie mam żadnych planów – mówi zrezygnowana. Jej historia to tak naprawdę kolekcja błędów, nałogów i wykroczeń najbliższych jej osób: uzależnionej matki, ojca jej dziecka, który przedawkował, czy synka, którego postać jest jak cienka nić, która podtrzymuje w Romy resztki wizji o świecie poza kratami więzienia. Ona wie, że nie ma dla niej nadziei, a jednak z całym inwentarzem szaleństwa podejmuje walkę, aby zobaczyć swoje dziecko. Walkę skazaną z góry na porażkę, dodajmy.

Rachel Kushner burzy nie tylko amerykański mit sprawiedliwego i prawego państwa, ale również mit Kalifornii i San Francisco jako jednego z najlepszych miejsc do życia. „Mars Room” wkłada palec głęboko w ranę, którą Ameryka do tej pory chowała za bandażem niedopowiedzenia i ignorancji. „The New York Times” napisał, że to wielka powieść. Należałoby dodać, że to wielka powieść, po którą każdy musi sięgnąć.
Znajdź nas na Znajdź nas na instagramie

Oceń ten artykuł:

Trwa ładowanie komentarzy...
O TYM SIĘ MÓWI 0 0Nie chcemy nudy, chcemy DRAMY. Ten odcinek "Rolnik szuka żony" zaspokoił odwieczną ludzką potrzebę
RECENZJA 0 0Bez coming outu Elsy, ale wciąż "ma tę moc". O "Krainie lodu 2" znów będzie głośno
POLECAMY 0 0Nigdy się nie poddawaj – tego uczy kino. 10 tytułów, które powinien zobaczyć każdy mężczyzna
Volvo 0 0W mieście Volvo ci więcej. Kompaktowy XC40 to SUV gotowy na (prawie) wszystko
0 0Modest Amaro otwiera kolejną restaurację. “To będzie coś unikalnego”
INNPoland 0 0Lodowe księżyce i wiatr słoneczny. Człowiek w kosmosie to nic przy tych misjach
O TYM SIĘ MÓWI 0 0"Twardy zawodnik" rezygnuje z prawyborów w PO. Kidawa-Błońska nie ma już rywali
0 0Kaczyński mówił o rodzinie, ale znów podzielił Polaków. "Marginalne zjawiska mają być normą"
DADHERO.PL 0 0"Dziwne spojrzenia, złośliwe komentarze..." Tak wygląda życie ojców samotnie wychowujących dzieci
0 0Przez dwa miesiące byłam streamerką gier. Oto, czego się nauczyłam
dadHERO 0 0Prawie półtora miliona złotych na polską planszówkę. Skąd ten sukces gry "Beyond Humanity:Colonies"?
0 0Negatywne komentarze na Allegro się opłacają. Za ich usunięcie płacą nawet 80 zł
TYLKO W NATEMAT 0 0"Żenujące". Były sołtys Rytla nie ukrywa, co myśli o reportażu Superwizjera o Beacie Szydło
0 0Afera podkarpacka. Zatrzymano byłych funkcjonariuszy CBŚP i CBA