"Bezgwiezdne Morze" to druga fantastyczno-romantyczna powieść Erin Morgenstern, autorki bestsellerowego "Cyrku nocy".
"Bezgwiezdne Morze" to druga fantastyczno-romantyczna powieść Erin Morgenstern, autorki bestsellerowego "Cyrku nocy". Oficjalna strona Erin Morgenstern / erinmorgenstern.com

Kto w dzieciństwie nie przepadał za baśniami? Tymi wzruszającymi i umoralniającymi historiami, często osadzonymi w niesamowitych sceneriach światów zaludnionych przez (nie)zwykłych bohaterów. Wciąż nosicie głęboko w sercu te fantastyczne opowieści? Jeśli tak, to będziecie w swoim żywiole, gdy sięgnięcie po "Bezgwiezdne Morze", najnowszą powieść Erin Morgenstern.

REKLAMA
Amerykańska pisarka, która zajmowała się wcześniej malarstwem, zadebiutowała w świecie literatury wydaną w 2011 roku powieścią "Cyrk nocy". Rozgrywająca się w zaczarowanym cyrku u schyłku dziewiętnastego wieku fantasmagoryczna historia miłosna okazała się bestsellerem (siedem kolejnych tygodni na szczycie listy "New York Timesa") i doczekała się aż 37 przekładów.
logo
"Bezgwiezdne Morze", druga powieść Erin Morgenstern, została wydana w Polsce 14 października 2020 Wydawnictwo Świat Książki + Fot.: Allan Amato / Oficjalna strona Erin Morgenstern / erinmorgenstern.com
W swojej drugiej książce, nad którą prace trwały ok. 8 lat, pasjonująca się sztuką autorka przenosi czytelników do ukrytego przed ludzkością (a przynajmniej przed miażdżącą większością "normalsów") pełnego magii i tajemnic świata. Pod płaszczykiem fantastycznych przygód i romantycznych historii "Bezgwiezdne morze" opiewa to, co w życiu bezcenne i ponadczasowe.
Erin Morgenstern
Fragment książki ""Bezgwiezdne Morze", Wydawnictwo Świat Książki

Gdzieś tam są drzwi, oznaczone koroną, sercem i piórem, jeszcze nieotwarte. Widzi je tuż przed sobą, lśniące w mroku. Ktoś ma klucz, który je otworzy. Za drzwiami jest inna Przystań na Bezgwiezdnym Morzu, tętniąca życiem, pełna książek, łodzi i fal obmywających opowieści o tym, co było, i o tym, co będzie.

Fabuła powieści podąża śladami 24-letniego studenta nowych mediów na uniwersytecie w Vermont. Zachary Ezra Rawlins, syn wróżbiarki, w dzieciństwie natrafił na zagadkowe drzwi namalowane na ścianie budynku. Mimo że przyciągały go one niczym syreni śpiew, lęk wygrał w jego sercu z ciekawością i chłopak zrezygnował z otwarcia portalu, który następnego dnia zniknął na zawsze.
Po upływie kilku lat, w czasie już studiów, młody pasjonat gier i koneser dobrej literatury znajduje w uniwersyteckiej bibliotece tajemniczą książkę zatytułowaną "Miłe smutki". Zagłębiając się w lekturze o zakochanych więźniach, poddawanych próbom strażnikach, bezimiennych akolitach i podziemnej bibliotece, odkrywa fragment... opisujący idealnie pamiętne wydarzenie z jego przeszłości. Tym razem chęć wyjaśnienia niezwykłej zagadki wiedzie młodzieńca do magicznego świata baśni – bibliotecznego sanktuarium na brzegach tytułowego Bezgwiezdnego Morza.
Erin Morgenstern
Fragment książki ""Bezgwiezdne Morze", Wydawnictwo Świat Książki

Zachary’emu Ezrze Rawlinsowi zaczynają się trząść dłonie. Dzieje się tak dlatego, że choć pierwsza część książki to cokolwiek romantyczna opowieść o piracie, a druga to relacja z ceremonii akolitki w dziwnej podziemnej bibliotece, trzecia część to zupełnie inna bajka. Trzecia część jest o nim.

Kolejna książka autorki bestsellerowego "Cyrku nocy" stanowi podręcznikowy przykład powieści szkatułkowej. Niesamowite przygody Ezry, rozgrywające się w głęboko ukrytej pod powierzchnią ziemi przystani z labiryntem tuneli, łamigłówkami i pełnymi opowieści komnatami, przerywane są baśniowymi historiami z czterech fikcyjnych książek, w których początkowo trudno znaleźć wspólny mianownik, lecz z rozwojem pędzącej jak w kalejdoskopie akcji wszystko zaczyna układać się w spójną całość.
Płynąc z nurtem zjawiskowej fabuły, trudno nie być pełnym podziwu dla niesamowicie bogatej wyobraźni autorki. Wykreowany przez nią świat, zachwycający rozmachem i finezją, jest przemyślany w najdrobniejszym szczególe. Tu dosłownie wszystko ma znaczenie: wspomniany na jednej stronie detal kilka rozdziałów dalej okazuje się nagle kluczem do rozwiązania arcyważnej zagadki.
W tym magicznym "tyglu" zanurzeni są po same uszy owiani mgiełką (a wręcz mgłą) tajemnicy bohaterowie, których losy są ze sobą splecione misterną pajęczyną powiązań. Żadna postać nie jest tu przypadkowa, ma swoje przeznaczenie i swój wkład w budowę tego zadziwiającego uniwersum. Jak w baśniach z pogranicza snu i jawy, czasami trudno jest odkryć, co jest prawdą, a co tylko opowieścią. Tak jak my czytamy książkę i odkrywamy jej piękno, tak bohaterowie czytają opowieść o sobie i poznają lepiej samych siebie.
Tej niezwykłej podróży w głąb nie tylko czarującego podziemnego świata, ale i ludzkich serc, towarzyszy przepiękna narracja. Erin Morgenstern mistrzowsko operuje słowem, a jej teksty skrzą się erudycją i bogactwem odniesień. Tyle w nich poetyckich metafor, trafnych porównań, rozbudowanej symboliki i ukrytych znaczeń. Tego wszystkiego, co oddaje hołd baśniowym lekturom naszych dziecięcych lat, a zarazem trafia w literacki gust również starszego już czytelnika.
Erin Morgenstern
Fragment książki ""Bezgwiezdne Morze", Wydawnictwo Świat Książki

Człowiek, który dotarł do tego miejsca opowieści, ma drogę, którą musi podążyć. Niegdyś było wiele dróg, w czasach, które minęły, utraconych wiele kilometrów i stron temu. Teraz Zachary’emu Ezrze Rawlinsowi została już tylko jedna. Droga, która doprowadzi go do końca.

Jeśli miałbym szukać skojarzeń między "Bezgwiezdnym Morzem" a innymi utworami, to wskazałbym na "Nie kończącą się historię", powieść autorstwa Michaela Ende z 1979 roku, z uwagi na motyw książki będącej pomostem do baśniowej krainy i "przemawiającej" do głównego bohatera opisem jego losów. I oczywiście od razu na myśl przychodzą porównania do książek z cyklu "Opowieści z Narnii", o którym zresztą wspominają bohaterowie "Bezgwiezdnego Morza", nie omieszkując podkreślić, że to jednak zupełnie inna bajka.
Natomiast takie motywy jak świat podzielony na "realny" i "magiczny", portale otwierające między nimi przejścia, predestynacja bohatera do wypełnienia misji w stylu ratowania uniwersum, mistyczne funkcje o wielkim znaczeniu (strażnicy, akolici, "malarze") czy tajna organizacja o wrogich zamiarach przywodzą na myśl "The Longest Journey: Najdłuższą podróż", kultową grę przygodową norweskiego studia Funcom z 1999 roku. Swoją drogą, gdyby jakiś deweloper gier przeniósł "Bezgwiezdne Morze" na ekrany komputerów w formie pełnej łamigłówek przygodówki, mogłaby wyjść z tego naprawdę udana produkcja.
logo
Erin Morgenstern, autorka powieści "Cyrk nocy" i "Bezgwiezdne Morze" Fot.: Adam Scott / Oficjalna strona Erin Morgenstern / erinmorgenstern.com
I pomyśleć, że Erin Morgenstern musiała tak jak niegdyś J.K. Rowling, brytyjska autorka cyklu powieści o Harrym Potterze, krążyć od jednego wydawnictwa do drugiego, nie raz całować klamki i spotykać się z odrzuceniem ze strony wielu agentów literackich, by w końcu wydać swoją debiutancką powieść. Po sukcesie "Cyrku nocy" droga do publikacji "Bezgwiezdnego Morza" stała już jednak przed nią otworem. I całe szczęście. Nową powieść Erin Morgenstern znajdziecie na półkach rodzimych księgarń od 14 października.

Artykuł powstał we współpracy z Wydawnictwem Świat Książki