Japończycy są jednym z najbardziej długowiecznych i najzdrowszych narodów na świecie. Średnia życia u mężczyzn to 81 lat, a u kobiet aż 88 lat. Dla porównania, w Polsce panowie żyją przeciętnie ok. 72-73 lat, a panie ok. 80-81 lat. Kraj kwitnącej wiśni ma też jeden z najniższych wskaźników otyłości na świecie (ok. 3%). Sekretem młodego wyglądu i zdrowia Azjatów są nie tylko ich geny, ale również styl życia i odpowiednie menu bogate w ryby, owoce morza, algi i inne produkty pełne przeciwutleniaczy. Jedną ze znanych japońskich filozofii jedzenia jest shoku-iku, zwana „dietą długowieczności”. Sprawdź, na czym ona polega i czemu warto zastosować jej prawidła także w polskiej diecie.
REKLAMA
Japońska dieta shoku-iku – co to takiego?
Shoku-iku to termin znaczący tyle, co „edukacja żywieniowa” rozumiana jako rzetelnenauczanie o sposobach odżywiania, składnikach odżywczych i zrównoważonym, zdrowym trybie życia. Opiera się głównie na wzmacnianiu organizmu od wewnątrz poprzez właściwe jedzenie. Bazuje na badaniach naukowych doktora Sagena Ishizuki, XIX-wiecznego pioniera diety makrobiotycznej, który badał wartość odżywczą pełnoziarnistych produktów, warzyw morskich, japońskiej rzodkwi daikon oraz korzenia kudzu (składników japońskich dań tradycyjnych). Swoimi badaniami Ishizuka wyprzedził znacznie swoje czasy. Co ciekawe, zachodnia nauka zainteresowała się podobnym tematem dopiero w latach 20. XX wieku (zajmował się tym głównie George Ohsawa) i potwierdziła przypuszczenia i założenia japońskiego prekursora.
W edukacji żywieniowej George’a Ohsawy można zauważyć też spore powiązania z
buddyzmem, np. dążenie do wewnętrznej równowagi. W przeciwieństwie do diet europejskich, shoku-iku nie skupia się na liczeniu kalorii i odmawianiu sobie przyjemności. Zamiast tego podkreśla istotność wsłuchiwania się w swoje ciało i jego potrzeby oraz czerpania radości ze zdrowych, pełnowartościowych posiłków. Zaznacza, że nie należy się ani głodzić, ani przejadać, a zachować złoty środek.
ale z zaznaczeniem istotności mikrobiotyki – nauki zajmującej się zdrowiem i długowiecznością poprzez badanie związków między ludzkim organizmem a pożywieniem, nawykami i trybami życia, które wybieramy oraz środowiskiem, w którym żyjemy.
buddyzmem, np. dążenie do wewnętrznej równowagi. W przeciwieństwie do diet europejskich, shoku-iku nie skupia się na liczeniu kalorii i odmawianiu sobie przyjemności. Zamiast tego podkreśla istotność wsłuchiwania się w swoje ciało i jego potrzeby oraz czerpania radości ze zdrowych, pełnowartościowych posiłków. Zaznacza, że nie należy się ani głodzić, ani przejadać, a zachować złoty środek.
Zasady japońskiej filozofii żywienia Shoku-iku
Shoku-iku opiera się w głównej mierze na znanej nam tradycyjnej piramidzie żywieniowej,ale z zaznaczeniem istotności mikrobiotyki – nauki zajmującej się zdrowiem i długowiecznością poprzez badanie związków między ludzkim organizmem a pożywieniem, nawykami i trybami życia, które wybieramy oraz środowiskiem, w którym żyjemy.
'/%3e%3cpath%20class='cls-2'%20d='M212.89,56.37v51.7h-19V56.37H173.83v-16h59.11v16H212.89Z'%20transform='translate(0%200)'/%3e%3c/svg%3e)
Zakłada, że pokarm i jego jakość, wpływa na nasze życie i funkcjonowanie w sposób większy, niż może się wydawać. Mikrobiotyka i shoku-iku podkreślają:
Jednocześnie shoku-iku kładzie bardzo duży nacisk na prezentację i komponowanie posiłków tak, by:
Jak przenieść zasady shoku-iku na polskie realia?
Shoku-iku nabrało na znaczeniu na początku XXI w. Rząd japoński zaniepokojonytendencjami do „szybkiego jedzenia” od 2005 roku zaczął stawiać duży nacisk na prawidłową edukację żywieniową. W Japonii o shoku-iku naucza się już dzieci we wczesnych latach szkolnych, by szerzyć świadomość i walczyć z rosnącą w plagą otyłości związaną z popularnością fast foodów i gotowego jedzenia. Problem ten zauważamy też w Polsce i Europie – żyjemy w biegu, mamy coraz mniej czasu na przygotowywanie posiłków.
Czy japońska filozofia i edukacja żywieniowa da się przełożyć na nasze realia? Zdecydowanie tak. Nie oznacza to jednak sięgania po tradycyjne japońskie dania i zmiany wszystkich kulinarnych przyzwyczajeń. Wręcz przeciwnie, shoku-iku zachęca do czerpania z lokalnej żywności i dobrodziejstw tego, co znamy z naszej tradycji kulinarnej.
wybieraniem żywności lokalnej, produkowanej w sposób tradycyjny. Można to nazwać
żywieniowym patriotyzmem – czerpaniem z doświadczeń kulinarnych przodków i sięganiem po często zapomniane składniki kuchni tradycyjnych. W Japonii shoku-iku opiera się na zwyczajowych japońskich składnikach, w Polsce natomiast będzie to czerpanie z dobrodziejstw naszej natury:
Shoku-iku a dieta locavore – jedz lokalnie i sezonowo
Shoku-iku ma dużo wspólnego z rosnącą w popularność dietą locavore, czyli świadomymwybieraniem żywności lokalnej, produkowanej w sposób tradycyjny. Można to nazwać
żywieniowym patriotyzmem – czerpaniem z doświadczeń kulinarnych przodków i sięganiem po często zapomniane składniki kuchni tradycyjnych. W Japonii shoku-iku opiera się na zwyczajowych japońskich składnikach, w Polsce natomiast będzie to czerpanie z dobrodziejstw naszej natury:
Mądrze wybieraj drogę na skróty
Komponowanie posiłków zgodzie z dietą bazującą na tradycji i organicznej uprawie może wydawać się skomplikowane i pochłaniające sporo czasu. Jednak nikt nie zabrania ci chodzenia na skróty. Kierując się shoku-iku, nadal możesz korzystać z:Komponuj posiłki tak, by cieszyły wszystkie zmysły
Ważną zasadą shoku-iku jest prezentowanie jedzenia z myślą o wszystkich zmysłach:Jedz warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste
Dieta bazująca na japońskim shoku-iku powinna także być bogata w błonnik – substancję, która nie ulega trawieniu i wchłanianiu w układzie pokarmowym, ale pozytywnie wpływa na:Źródła: