SAFE 0 proc. za pieniądze ze złota? Marek Zuber w naTemat: Tu nie ma prostych rozwiązań

W Polsce trwa gorąca dyskusja o miliardach na obronność. Pojawiają się pomysły sięgnięcia po rezerwy złota Narodowego Banku Polskiego, a w tle jest także europejski program SAFE. Kłócą się dwa obozy, prezydenta i premiera, zamiast mówić w tej sprawie jednym głosem.

Jednak cz rzeczywiście można w ten sposób zdobyć ogromne pieniądze dla armii bez ryzyka dla gospodarki? W najnowszym odcinku „Rozmowy naTemat” Marek Zuber, ekonomista, analityk i wykładowca Akademii WSB nie owija w bawełnę. A zarazem ostrzega: proste rozwiązania w finansach publicznych najczęściej okazują się tylko polityczną iluzją.

Za sprawą wspólnego wystąpienia prezesa NBP Adama Glapińskiego z prezydentem Karolem Nawrockim rozgorzała dyskusja nad wykorzystaniem rezerw w złocie na sfinansowanie polskiej obronności.

W ostatnich latach Polska znacząco zwiększyła ich poziom – dziś to 550 ton kruszcu o wartości przekraczającej 300 mld zł. Jednak czy można je po prostu zamienić na miliardy dla budżetu?

Zdaniem Marka Zubera sprawa jest dużo bardziej skomplikowana, niż sugerują polityczne deklaracje.

– Jeżeli rośnie wartość złota w rezerwach, to nie oznacza, że pojawiły się realne pieniądze. To tylko zapis księgowy. Nie można użyć czegoś, czego fizycznie nie ma – tłumaczy ekonomista. 

Realne środki pojawiłyby się dopiero wtedy, gdyby złoto zostało sprzedane. Ale taki krok rodzi kolejne poważne konsekwencje.

– Jeżeli zaczniemy traktować rezerwy banku centralnego jako źródło finansowania różnych wydatków państwa, to otwieramy bardzo niebezpieczną drogę – ostrzega Zuber. 

I dodaje, że wtedy bardzo szybko mogą pojawić się kolejne pomysły na sięganie po te pieniądze – już nie tylko na obronność.

Marek Zuber przypomina zarazem twarde deklaracje, że rezerwy złota gromadzone są na wypadek dużego kryzysu, ale też mają za zadanie zabezpieczać wartość polskiego złotego.

A obecna wojna USA z Iranem to nie jest takie zdarzenie, które – z polskiego punktu widzenia – jest tak niebezpieczne, by sięgać po rezerwy w złocie. Nie wymaga też tego sytuacja związana z koniecznością zwiększania zasobów na obronność.

– Jednak, jeśli politycy znaleźliby jakiś sposób na to, by sięgnąć po te pieniądze zgodnie z prawem, to czemu nie skorzystać z obu rozwiązań? Jestem orędownikiem skorzystania z programu SAFE, choć nie jest on pozbawiony wad, ale też nie widzę przeszkód, by częściowo sfinansować obronność ze środków zarządzanych przez NBP – zaznacza.

W rozmowie pojawia się też temat konfliktu na Bliskim Wschodzie i jego wpływu na ceny surowców. Szczególnie istotna jest sytuacja wokół cieśniny Ormuz – jednego z najważniejszych szlaków transportu ropy na świecie.

Zdaniem Zubera scenariusz gwałtownego skoku cen – choć możliwy – nie jest dziś najbardziej prawdopodobny.

– „Do ropy po 100 dolarów za baryłkę potrzebne byłoby naprawdę dramatyczne wydarzenie – na przykład zniszczenie dużej infrastruktury naftowej w regionie” – ocenia ekonomista. 

W jego opinii rynek już częściowo zdyskontował napięcia, a wiele reakcji cenowych ma charakter spekulacyjny.

Pod koniec rozmowy pojawia się także temat decyzji Rady Polityki Pieniężnej o obniżeniu stóp procentowych o 25 punktów bazowych.

Zdaniem eksperta była to decyzja uzasadniona – choć kolejne ruchy banku centralnego będą zależeć od sytuacji na świecie.

– Obniżka o 25 punktów bazowych była absolutnie rozsądna. Ale wszystko zależy od tego, czy napięcia na rynkach surowców nie przełożą się na inflację – podkreśla Zuber. 

Jeżeli ceny energii i ropy znów zaczną gwałtownie rosnąć, cykl obniżek może zostać szybko zatrzymany.

Pełny odcinek „Rozmowy naTemat” z Markiem Zuberem zobacz na kanale YouTube naTemat.