Znamy rekomendacje Europejskiego Kongresu Finansowego

Jak mówią sami organizatorzy, rekomendacje Europejskiego Kongresu Finansowego to nic innego jak propozycje praktycznych rozwiązań w obszarach kluczowych dla rozwoju gospodarki Unii Europejskiej i Polski. Są one tworzone dla dobrze i profesjonalnie pojętego dobra Polski i Europy, a ogłaszane na samo zakończenie dorocznego kongresu. Ich wdrażanie wspierane jest ekspertyzami i inicjatywami medialnymi.
Przez ostatnie trzy lata ekonomiści musieli się zmierzyć z wieloma wyzwaniami nie tylko dla polskiej gospodarki, ale i całej Europy. Burzliwe czasy i permanentny kryzys zaufania do sektora finansowego, z czającą się za granicami Polski recesją w Europie, to mieszanka, która mogłaby przerosnąć niejednego eksperta. W tym roku na Europejskim Kongresie Finansowym skupiono się znacznie bardziej na roli strategicznych dla Polski spółek, wejściu do unii bankowej, infrastrukturze, energetyce oraz rynku kapitałowym. Tym razem martwimy się wszyscy o polską gospodarkę, a nie tylko zawirowania poza granicami naszego kraju.

Są w Polsce spółki tak duże i działające w tak kluczowych segmentach, że trudno już sobie wyobrazić naszą gospodarkę bez nich. Dla polskich gigantów znacznie trudniejszy jest temat systemów wynagradzania osób zajmujących stanowiska kierownicze. W końcu spółki mają znaczenie strategiczne, więc wymaga to debaty publicznej. W obowiązkach zarządów jest nie tylko wymóg kreowania wartości dla akcjonariuszy, ale i misja ogólnospołeczna związana ze zrównoważonym, długookresowym rozwojem kraju.
Rekomendacja dotycząca wynagradzania w spółkach strategicznych dzieli się na kilka zasad. Przede wszystkim to Rada Nadzorcza powinna opiniować i zatwierdzać ogólne zasady polityki wynagrodzeń i systemy motywacji dla osób zajmujących stanowiska kierownicze, która zarówno nie zachęca do podejmowania nadmiernego ryzyka w nadziei na poprawę wyników krótkoterminowych, jak i wspiera realizację misji i strategii spółki oraz ogranicza konflikty interesów. Wszystko musi opierać się na synchronizacji systemów motywacyjnych ze strategią spółki.
Samo wynagrodzenie stałe spółek strategicznych powinno być konkurencyjne w stosunku do innych spółek prywatnych chociażby dlatego, by nie premiować podejmowania przez zarządy nadmiernego ryzyka. Wiele krajów Unii Europejskiej zauważyło, że menedżerowie motywowani są głównie wysokimi bonusami, co w krótkim terminie bywa niebezpieczne.
Jedną z ciekawych rekomendacji jest stosowanie dla menedżerów odroczonej w czasie premii i systemu „bonus – malus”, nazywanego często bankiem premii. Stanowi to z punktu widzenia formalnego warunkowe zobowiązanie do wypłacenia zarządowi określonej wielkości premii pod warunkiem, że w następnych latach nie zniszczy wartości spółki. Jak w jednej z debat twierdził Jacek Krawiec, prezes PKN Orlen – nie wynaleziono nic lepszego niż powiązanie premii z wartością spółki.

Specjaliści na kilku panelach dyskusyjnych zastanawiali się jak rozwijać polski rynek kapitałowy, biorąc pod uwagę chociażby zmiany w systemie emerytalnym. Otwarte Fundusze Emerytalne miały jednak znaczenie dla polskiej giełdy. Stąd też padła rekomendacja o zrewidowaniu polityki inwestycyjnej funduszy.
Padały obawy o płynność rynku akcji i ewentualne możliwości stworzenia systemu zachęt dla inwestorów i emitentów. Rynek kapitałowy to jednak nie tylko akcje. Bardzo dużo uwagi poświęcono obligacjom korporacyjnym, które w najbliższych latach mają szansę zabłysnąć w portfelach inwestorów. Pomocne w rozwoju byłoby zwiększenie bezpieczeństwa przez większą przejrzystość i system monitorowania papierów emitowanych przez spółki. Duże znaczenie ma zainteresowanie się obligacjami korporacyjnymi, szczególnie detalicznymi, największych i najbardziej wiarygodnych spółek. Nie ma innej drogi niż przez edukację inwestora, dla którego duże emisje obligacji detalicznych przez firmy jest jeszcze nowością.
Wśród rekomendacji padło kategorycznie nie wprowadzanie w Polsce podatku transakcyjnego od obrotu instrumentami finansowymi na rynku publicznym, nad którym coraz głośniej mówi się w całej Europie.

Spacerując pomiędzy panelami dyskusyjnymi sopockiego Europejskiego Kongresu Finansowego można było odnieść wrażenie, że na większości dyskusji padały słowa „stabilność”, „spójność”, „przejrzystość’. To one decydują o tym czy dany biznes bądź cała branża są interesujące dla inwestora, bezpieczne dla potencjalnego klienta i jednocześnie powstaje wartość na długie lata, a nie jedynie krótkoterminowy zysk. Tegoroczna edycja EKF skupiała się głównie na polskiej gospodarce z Europą w tle.
W 2013 roku znacznie mniej mówiono o czyhających poza granicami zagrożeniach, a o szansach dla polskiej gospodarki, która pomimo spowolnienia gospodarczego, dla wielu krajów stawiana jest za wzór odporności na kryzys. Filarem silnej gospodarki są jednak silne przedsiębiorstwa, które poprzez swoją politykę inwestycyjną i długoterminowe budowanie wartości firm stają się poniekąd naszą wizytówką na świecie. I tutaj koło się zamyka, bo tak jak spójne są rekomendacje Europejskiego Kongresu Finansowego, tak i spójna powinna być wizja naszej wspólnej gospodarki – opartej na silnych firmach, wykonujących poniekąd misję na rzecz gospodarki. Dzięki temu może kolejne rekomendacje będą już skupiać się nie na tym jak jedynie usprawniać procesy, a nie je naprawiać.