Wygonią surferów, nurków i żeglarzy z Półwyspu Helskiego. Burza wokół nowego planu

Nie ma chyba bardziej wyrazistego symbolu Zatoki Puckiej niż unoszące się nad Rewą czy Półwyspem Helskim latawce. Wokół różnego rodzaju sportów wodnych rozkręciły się w ciągu ostatnich lat setki biznesów, na cyplu organizowane są imprezy o światowej renomie, dla wielu osób surfowanie stało się sposobem na życie. Teraz może się to zmienić, bo okazuje się, że pływają oni w miejscu, gdzie - zdaniem niektórych fundacji ekologicznych i urzędników - powinna obowiązywać ścisła kontrola ptasich siedlisk.

Powodem całego zamieszania jest realizowany przez Urząd Morski w Gdyni projekt opracowania dwóch nowych obszarów Natura 2000 oraz aktualizacji dwóch już istniejących. Chodzi o Zatokę Pucką, Półwysep Helski, Dolinę Słupi i Przybrzeżne Wody Bałtyku. Istnieje prawny obowiązek aktualizacji tych obszarów co 10 lat, stąd 23 października ogłoszono start trwających 21 dni konsultacji społecznych w tej sprawie. Konsultacji mających formę... wysyłania wiadomości mailowych na podaną przez organizatorów skrzynkę.

Urząd powierzył prowadzenie ich Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska. Która to jednak niespecjalnie kwapiła się z publicznym ogłoszeniem tego faktu. Dość powiedzieć że na jej stronie internetowej nie ma ani słowa o projekcie, a pierwsze wzmianki w sieci, i to na głównie lokalnych profilach związanych z północnymi Kaszubami, zaczęły pojawiać się dopiero na przełomie października i listopada. W końcu jednak strony zainteresowane tym co dzieje się na Zatoce Puckiej i w obrębie Półwyspu Helskiego dotarły do projektowanych zmian, między innymi otwarte spotkanie w tej sprawie zorganizował burmistrz Jastarni. I ludzie szybko zaczęli przecierać oczy ze zdumienia.

Kluczowym elementem, wokół którego będzie toczył się spór, jest Ryf Mew, nazywany też Rybitwią Mielizną. To wąski, 10-kilometrowy pas piaszczystej mielizny, przechodzący wzdłuż Zatoki Puckiej od Rewy do Kuźnicy. Wielu może kojarzyć to miejsce z tym, że co roku odbywa się na nim kultowy Marsz Śledzia. Dziś obszar Ryfu Mew jest już objęty obostrzeniami, ale względnie niewielkimi, niemającymi wpływu na rozwój turystyki wodnej. Chodzi o odcinek długości niecałych 4 kilometrów i 370 metrów szerokości, znajdujący się na środku zatoki, gdzie i tak jest na nim dopuszczalne pływanie jednostkami szkoleniowymi i asekuracyjnymi.

Projektowane zmiany mają znacząco zwiększyć teren objęty restrykcjami (ma to teraz być 6 kilometrów długości i 500 metrów szerokości). Zniknie punkt dotyczący dopuszczenia jednostek szkoleniowych i asekuracyjnych. Mało tego, planowane jest wydłużenie zakazu korzystania z Rybitwiej Mielizny. Dziś nie można tego robić od 1 lipca do 31 października, czyli przez cztery miesiące. Nowe regulacje dotyczące Zatoki Puckiej mają wydłużyć czas zakazu dwukrotnie, będzie on obowiązywał od 1 marca do 31 października. - W praktyce koniec z pływaniem z Rewy i Kuźnicy w rejonie Ryfu przez cały sezon - komentuje prof. Maciej Grzybek, aktywny kitesurfer, na co dzień naukowiec z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Podobny zakaz ma obejmować fragment Półwyspu Helskiego. Mowa tu o długim odcinku, zaczynającym się na wysokości portu wojennego w Helu, a kończącym aż do prezydenckiej rezydencji na obrzeżach Juraty. Kolejne obostrzenia to zakaz stawiania nowych obiektów, nawet tymczasowych na brzegu, w pasie 200 metrów od wody, co uderzy w bazy szkółek surferskich, które są od wielu lat absolutną podstawą życia na półwyspie.

Do tego urzędnicy planują wprowadzić tak zwany licznik presji: w 31 punktach na brzegu pojawią się osoby liczące ilu ludzi na deskach pojawia się w obrębie kilometra. - Więcej niż 5 osób lub desek oznacza presję „wysoką”. W sezonie każdy nasz spot wypadnie więc „wysoko”, a to może stać się podstawą kolejnych zakazów - ostrzega prof. Grzybek.

Przed aktualizacją planu ochrony Zatoki Puckiej protestować zamierzają też nurkowie. W tym mająca na koncie odkrycie niezliczonej ilości wraków leżących na dnie Bałtyku grupa Baltictech, która również szykuje się do zgłoszenia swoich uwag. Dla nich głównym problemem będzie poszerzenie ograniczeń na terenie dawnej torpedowni z 1940 roku położonej nieopodal plaży na Babich Dołach w Gdyni.

Torpedownia miałaby być wyłączona z ruchu turystycznego i rekreacyjnego od 15 lutego do 31 sierpnia każdego roku. Zbliżanie się do niej na mniej niż 500 metrów byłoby dozwolone wyłącznie wskazanym służbom i naukowcom. Zakazany byłby też jakikolwiek ruch jednostek pływających. - To oznacza, że rekreacyjne nurkowanie przy torpedowni mogłoby zostać w praktyce uniemożliwione przez ponad sześć miesięcy w roku, nawet jeśli nurkowanie nie zostało wymienione z nazwy - ostrzegają nurkowie z grupy Baltictech.

Jak tłumaczy się urząd? Monika Zakrzewska z Urzędu Morskiego w Gdyni udzieliła wywiadu Radiu Kaszebe i zapewniła w nim, że celem zmian nie jest zabranianie turystyki. - Wpływ na gospodarkę może być wręcz pozytywny. Dlatego że chronimy tu wyjątkowo cenną przestrzeń. Wiele przykładów i na świecie, i na Bałtyku pokazuje, że strefowość, takie ograniczenie czasowe bądź przestrzenne niektórych aktywności, może przełożyć się bardzo pozytywnie zarówno na przyrodę, jak i na również działalność gospodarczą - tłumaczyła urzędniczka dodając, że turyści mogą spać spokojnie.

Ale co z tymi, którzy z Zatoki Puckiej żyją? Wejście w życie choć części proponowanych zmian wywróciłoby do góry nogami życie wielu przedsiębiorców prowadzących swoją działalność wokół Zatoki Puckiej. Spora część inwestycji samorządowych - takich jak marina w Pucku - straciłoby rację bytu, bo wzmocnienie ochrony ptasich siedlisk uniemożliwiłoby w sporej mierze żeglarstwo rekreacyjne.

Dlatego władze między innymi Jastarni i Władysławowa zapowiadają nie tylko zgłoszenie potężnej ilości uwag do planu Urzędu Morskiego w Gdyni. Chcą też poszerzyć proces konsultacji, który ich zdaniem wydaje się zrobiony na kolanie, a wręcz sprawia wrażenie celowo ograniczonego do minimum. Jedno jest pewne - bardzo trudno będzie przekonać tak dużą grupę oburzonych ludzi do tego, że muszą kompletnie zmienić swoje dotychczasowe życie po to, żeby ptakom żyło się lepiej.