Fragment programu "Pytanie na Śniadanie" (TVP2), w którym wyemitowano reportaż z konkursu Miss Niesłyszących Polski
Fragment programu "Pytanie na Śniadanie" (TVP2), w którym wyemitowano reportaż z konkursu Miss Niesłyszących Polski Fot. Anna Andrzejewska / youtube.com

Telewizja Polska odniosła się do sprawy usunięcia z portalu YouTube fragmentu programu "Pytanie na Śniadanie", w którym opowiadano o konkursie Miss Niesłyszących Polski. Nagranie, do którego pewien internauta dodał napisy, usunięto automatycznie, ponieważ opublikowano je bez zgody TVP. Skasowanie filmu oburzyło Fundację Promocji Kultury Głuchych „KOKON", która podjęła akcję protestacyjną. Odpowiedź TVP zamieszczamy poniżej.

REKLAMA
W poniedziałek 14 października br. w programie „Pytanie na śniadanie” w TVP2 wyemitowana została relacja z wyborów Miss Polski Niesłyszących oraz rozmowa ze zwyciężczyniami konkursu. Krótko po nim do TVP napłynęło szereg maili wyrażających niepokój związany z respektowaniem przez TVP praw osób niesłyszących. Dlatego przedstawiamy kompletną odpowiedź na wszystkie zawarte w nich pytania i zastrzeżenia.
Przepraszamy przy tej okazji wszystkich niezadowolonych, ale jednocześnie przedstawiamy dowody na to, że TVP dostrzega potrzeby osób niesłyszących w zdecydowanie największym stopniu pośród wszystkich polskich nadawców telewizyjnych. Co nie znaczy, oczywiście, że nie możemy w tym być jeszcze lepsi. Dlatego wszystkie uwagi na ten temat traktujemy z najwyższą powagą i zawsze staramy się wyciągać z nich wnioski, poszerzając coraz bardziej dostęp osób niesłyszących do telewizyjnej oferty.
1. Założeniem wspomnianego materiału oraz intencją redakcji „Pytania na śniadanie” była popularyzacja, promocja wartościowej, społecznie ważnej i ciekawej inicjatywy, jaką wydały nam się wybory Miss Polski Niesłyszących, a także przybliżenie widzom TVP2 sposobów radzenia sobie osób niepełnosprawnych z formami społecznego wykluczenia. Z tym większą przykrością przyjmujemy fakt, że akurat ta propozycja programowa – o charakterze stricte misyjnym i mająca na celu propagowanie pozytywnych postaw wobec niepełnosprawności – stała się przedmiotem kontrowersji.
2. Pragniemy przy tym podkreślić, że materiał został przygotowany przez TVP2 w porozumieniu i we współpracy z panią Anną Sachą, przedstawicielką   ONSI - Organizacji Niesłyszących i Słabosłyszących Internautów, która jako jedyna ma oficjalną  licencję na organizowanie polskiej edycji wyborów Miss Deaf. Pani Anna Sacha czyta z ruchu warg i sprawnie mówi, co pozwoliło jej udzielić wypowiedzi do kamery, nie posługując się językiem migowym.
3. Pragniemy także podkreślić, że felieton relacjonujący wybory Miss Polski Niesłyszących był wstępem do poszerzonej rozmowy w studio w „Pytania na śniadanie” z laureatkami konkursu. W rozmowie wzięła udział i tłumaczyła ją na język migowy tłumaczka, pani Małgorzata Czajkowska-Kisil.
4. Wspomniany materiał z „Pytania na śniadanie” został bez wiedzy i zgody TVP umieszczony na portalu YouTube. Z uwagi na ochronę praw autorskich przysługujących TVP materiały wykorzystywane bez naszej zgody i wiedzy są blokowane – dzieje się to automatycznie i jest dokonywane przez narzędzie służące do weryfikacji treści na portalu YouTube.
5. Użytkownik, który – najprawdopodobniej w dobrej wierze – posłużył się plikiem zawierającym materiał z „Pytania na śniadanie” i opatrzył go wykonanymi przez siebie napisami, nie skontaktował się z TVP, nie poinformował o planach wykorzystania pliku ani o jego przeznaczeniu. Tym samym materiał pozyskany bez zgody i wiedzy TVP przez narzędzie służące do weryfikacji treści na portalu YouTube został zakwalifikowany jako pozyskany nielegalnie i z uwagi na naruszenie praw autorskich – automatycznie usunięty z portalu.
6. Prośby o możliwości korzystania z materiałów, do których prawa posiada TVP, otrzymujemy wielokrotnie, w tym również od organizacji pożytku publicznego. Wielokrotnie wyrażamy zgodę na takie wykorzystanie.
7. Mimo że publikacja materiału z „Pytania na śniadanie” odbyła się poza przewidzianymi procedurami oraz bez wiedzy i zgody TVP – w drodze wyjątku – postanowiliśmy odblokować zmieszczoną wcześniej na serwisie YouTube wersję z napisami dla niesłyszących. Na przyszłość jednak wyraźnie zaznaczamy, że tego typu samodzielną działalność prosimy zawczasu zgłaszać do TVP. Obiecujemy, że zawsze, kiedy będzie to możliwe i nie naruszy praw osób trzecich, rozpatrzymy takie zgłoszenie szybko i pozytywnie.
8. Również na stronach „Pytania na śniadanie” zostanie zmieszczona – opatrzona napisami – relacja z wyborów Miss Polski Niesłyszących.
9. Telewizja Polska dużą wagę przywiązuje do zapewnienia dostępności swojej oferty programowej osobom niepełnosprawnym sensorycznie. Działania te realizuje w ramach swoich możliwości finansowych, technicznych i obowiązujących przepisów prawnych. Ustawa o radiofonii i telewizji nakłada na wszystkich nadawców obowiązek przygotowania przynajmniej 10 proc. programu kwartalnie (bez czasu reklam i telesprzedaży!) z udogodnieniami dla tej grupy osób.
Telewizja Polska wypełnia zapisy znowelizowanej ustawy już od dłuższego czasu i ze znacznym naddatkiem – o czym szczegółowo piszemy poniżej. Przypominamy też, że tłumaczenia programów na język migowy są obecne na antenach TVP już od roku 1979, a pierwszy film z napisami dla osób niesłyszących został wyemitowany w TVP1 blisko 20 lat temu: 1 stycznia 1994.
10. Programy, którym towarzyszy emisja napisów, są zróżnicowane gatunkowo i przeznaczone dla różnych kręgów odbiorców. Należą do nich przede wszystkim filmy i polskie seriale oraz pozycje nadawane w porze największej oglądalności.
11. W poniedziałkowe wieczory z napisami nadawane są spektakle Teatru Telewizji – także te emitowane „na żywo”. W czwartkowe wieczory napisy towarzyszą najpopularniejszemu w Polsce programowi publicystycznemu „Sprawa dla reportera”. W paśmie po godz. 20:00 osoby niesłyszące mają także dostęp do polskich i zagranicznych produkcji dokumentalnych emitowanych m.in. w cyklach „Natura w Jedynce”, „BBC w Jedynce” czy „Zwierzęta świata”.
12. TVP jako jedyna polska telewizja nadaje napisy przy programach informacyjnych – w tym codziennie przy głównym wydaniu „Wiadomości”, „Sportu” i „Pogody” w TVP1.
13. W kanale TVP Info każdego dnia „Serwisowi Info Dzień” towarzyszy tłumacz języka migowego. W naszych 16 Antenach regionalnych emitowany wieczorem „Dziennik regionów” oraz nadawany w niedzielne wieczory „Telekurier extra” także posiadają tłumaczenie na język migowy.
14. Z tłumaczem na język migowy emitowane są także wybrane filmy oraz serial „M jak miłość”.
15. W odniesieniu do napisów dla osób niesłyszących – w III kwartale br. napisy wyemitowano do blisko 33 proc. programów prezentowanych w TVP1 i ok. 23 proc. emitowanych w TVP2. Najwyższy udział procentowy programów z napisami dotyczył kanałów TVP Seriale i TVP HD – odpowiednio 60 i 56 proc. W pozostałych programach dostępnych w naziemnej telewizji cyfrowej – TVP Kultura, TVP Polonia i TVP Historia – udział programów z napisami przekroczył średnio 21 proc. W najmłodszym kanale - TVP Rozrywka – takie pozycje stanowiły ponad 11 proc.
16. Lista audycji, które można w TVP obejrzeć z napisami dla niesłyszących, znajduje się na stronie TVP oraz w Telegazecie na str. 335 (wyjątek - TV Polonia - str. 345). W programie telewizyjnym prezentowanym na stronie TVP pozycje programowe z napisami są oznaczone symbolem. Także w przerwach między kolejnymi programami z napisami na str. 777 prezentowana jest informacja o najbliższym programie z takim udogodnieniem – co zapewnia zainteresowanym widzom dostęp do bieżącej informacji.