Druga Japonia

Naczelną zasadą, którą kieruje się administracja publiczna Kraju Kwitnącej Wiśni, jest zasada absolutnej bezstronności. Wydawać się może, że nic w tym nadzwyczajnego. Przecież w każdym rozwiniętym kraju świata od służby publicznej oczekuje się apolityczności i apartyjności, która ma gwarantować, że podejmowane decyzje służą interesowi państwa i społeczeństwa, a nie prywatno-rodzinnym albo polityczno-partyjnym układom. No cóż, różnica pomiędzy Japonią a innymi krajami, nie mówiąc już o Polsce, tkwi przede wszystkim w powadze, jaką oddaje się tym zasadom, ale i w ewentualnych sankcjach, które grożą za naruszenie idei neutralności. Nie chodzi bowiem wyłącznie o daleko idące konsekwencje służbowe, czy też niezwykle dotkliwe w kulturze japońskiej uczucie wstydu, dotyczące w tym przypadku niewywiązania się zgodnie z regułami z powierzonych obowiązków. Bezstronność, apartyjność, apolityczność… to są najwyższe normy, jakie musi przestrzegać urzędnik w kraju Kwitnącej Wiśni. Dlatego za pogwałcenie tych zasad może grozić mu nie tylko kara służbowa czy dyscyplinarna, ale nawet kara pozbawienia wolności i to z obowiązkiem pracy...

Oczywiście w europejskiej, czy szerzej ujmując, zachodniej kulturze prawnej, tego typu drakońskie sankcje – kolonia karna - są nie do zaakceptowania. W naszej bowiem mentalności nie dopuszcza się stosowania pracy przymusowej. Nie w tym jednak rzecz. Przykład rozwiązań stosowanych w Japonii pozwala uzmysłowić, jak wielką wagę ma apolityczność i apartyjność administracji publicznej z punktu widzenia obywateli. Myślę, że wszędzie, a nie tylko w Japonii. Jak bowiem inaczej zagwarantować, że wszelkie działania i decyzje będą podejmowane przez pracowników administracji publicznej tylko i wyłącznie w oparciu o obowiązujące prawo i żadne względy pozamerytoryczne nie będą miały wpływu na te rozstrzygnięcia? Ani przekonania religijne czy światopoglądowe, ani układy rodzinne czy koleżeńskie, ani sympatie polityczne, czy partyjne!...

To podejście powinno dotyczyć wszystkich. I na poziomie krajowym, i na poziomie samorządowym, w każdej branży, dziedzinie czy zakresie, ale na pewno w sposób szczególny powinno dotyczyć służb, organów ścigania oraz wymiaru sprawiedliwości. Tam bowiem zapadają decyzje dotyczące podstawowych praw i wolności obywatela. Dlatego tak szokujące są na przykład informacje, że w Polsce jednym z uczestników skandalicznego wieszania zdjęć europosłów na szubienicach w listopadzie 2017 roku był pracownik... Ministerstwa Sprawiedliwości RP, oddelegowany z sądu w Gliwicach, gdzie pełnił funkcję asystenta sędziego. Lata mijają a człowiekowi „włos z głowy nie spada”. Jak takie postawy, poza naruszeniem bezwzględnej zasady niezaangażowania politycznego i partyjnego urzędnika państwowego, się mogą skończyć widzieliśmy zaledwie przed dwoma miesiącami w Gdańsku, gdzie zamordowano prezydenta tego miasta. Wspomniany wcześniej pracownik, jak się wydaje, nie spotkał się z żadną istotną sankcją - ani upomnieniem, ani naganą, o wyrzuceniu z pracy nie wspominając... Można tylko sobie wyobrazić, co by go za to spotkało… w Japonii!

Tego typu upolitycznienie administracji w Polsce niestety ośmiela innych do posuwania się jeszcze dalej, by przypodobać się władzy. Komendant na przykład podlaskiej policji, w odpowiedzi na krytykę, chciał publicznie ogłosić konkurs na najlepszy anonim dotyczący posłanki opozycji. Policjant, który powinien stać na straży przestrzegania prawa i ochrony ludzi, wzywa do nękania obywatela! Małopolska kurator oświaty, której powinno zależeć na dobru wszystkich dzieci i młodzieży, bez żadnych konsekwencji zrównuje starania o poprawę sytuacji młodych osób LGBT do propagowania pedofilii. Zatrudnianie rodzin i krewnych polityków, ich sąsiadów oraz znajomych, czy płacenie bajońskich sum, bez wymagania zasadniczych kompetencji, to już proceder w Polsce na tak ogromną skalę, że nie trzeba go nawet przytaczać, jako przykład. Tak, w zakresie niezależności instytucji państwa od prywatnych i partyjnych powiązań ludzi władzy, drugiej Japonii w Polsce nie zbudowaliśmy. Wręcz przeciwnie!