„Kolano biegacza”, znane też, jako zespół rzepkowo – udowy lub zespół bólowy przedniego przedziału kolana, jest potocznym określeniem dolegliwości bólowych przedniego przedziału stawu kolanowego.

REKLAMA
Często występuje u osób aktywnych fizycznie, szczególnie u biegaczy długodystansowych. Statystycznie częściej rozwija się u kobiet niż u mężczyzn. Pojawia się niespodziewanie, bez konkretnego urazu. Głównym objawem jest ból i dyskomfort zlokalizowany pod lub za rzepką. Bóle dotyczącą jednego lub obu kolan. Nasilają się w czasie chodzenia, biegania, wchodzenia i/lub schodzenia po schodach a także, gdy mamy długo zgięte kolana (np. siedząc za biurkiem, w trakcie jazdy samochodem, przy klęczeniu lub kucaniu). Za główny patomechanizm dysfunkcji uważa się nadmierne i zbyt częste przeciążenia powodujące zaburzenie osiowego ruchu rzepki i w konsekwencji sumowanie się mikro urazów w obrębie stawu rzepkowo – udowego.
Wśród czynników predysponujących wymienia się zwiększony kąt Q, niedostateczną siłę i wytrzymałość mięśnia czworogłowego uda oraz mięśni kulszowo – goleniowych, dysbalans mięśniowy, niedostateczną rozciągliwość tkanki mięśniowo – ścięgnistej, nieprawidłową biomechanikę stawu skokowego (nadmierna pronacja stopy), nieodpowiednie obuwie oraz zbyt niską siłę i wytrzymałość mięśni stabilizujących staw biodrowy. Przypuszcza się, że niedostateczna siła i wytrzymałość mięśni tułowia również może być czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia „kolana biegacza”.
Jak można to leczyć?
U większości pacjentów Columna Medica leczenie zachowawcze jest wystarczające. Standardem wciąż pozostaje wzmacnianie mięśnia czworogłowego uda, szczególnie głowy przyśrodkowej. Ponadto, badania naukowe dowodzą skuteczności ćwiczeń wzmacniających mięśnie stabilizujące staw biodrowy, kinesiotapingu a także wkładek ortopedycznych poprawiających ustawienie stopy w czasie chodu i biegania. Ważne, aby nie przeciążać stawu rzepkowo – udowego, dlatego też w trakcie ćwiczeń rehabilitacyjnych, zgięcie w stawie kolanowym nie powinno przekraczać 70°. Przyjmuje się, że „kolano biegacza” jest dodatnio skorelowane z niedostateczną rozciągliwością mięśni kończyny dolnej, w szczególności pasma biodrowo – piszczelowego, dlatego też program leczenia winien być uzupełniony o stretching owych struktur mięśniowo – ścięgnistych. Z zabiegów fizykoterapeutycznych stosuje się krioterapię i elektrostymulację głowy przyśrodkowej mięśnia czworogłowego uda. W dalszych etapach, program leczniczy powinien zawierać elementy treningu poprawiającego siłę i wytrzymałość mięśni tułowia – „centralnej stabilizacji”, treningu sensomotorycznego i plyometrycznego. Taka terapia ma na celu poprawę kontroli nerwowo – mięśniowej oraz biomechaniki aparatu ruchu i zmniejszenie ryzyka ponownego powstania przeciążeń w obrębie kolana.
W następnym artykule poruszymy, ostatnio popularny temat, biegania na boso lub w butach imitujących takie bieganie, jak to wpływa na biomechanikę kończyny dolnej i czy może być skuteczną formą walki z urazami i zespołami przeciążeniowymi kończyn dolnych wśród biegaczy.
Współpraca przy tworzeniu tekstu mgr Tomasz Cudejko.