Najważniejsze wydarzenie polityczne bieżącego roku w Uzbekistanie stanowią wybory parlamentarne. Zostaną one przeprowadzone w trzeciej dekadzie grudnia br. Państwo to leżące w środku Azji Centralnej ma duże znaczenie dla państw europejskich (granica z Afganistanem, duża populacja, republika laicka, itd.)
REKLAMA
Uzbekistan to prastare państwo, niestety szerzej w Polsce nie znane. Szkoda, bo wartość kulturowa- turystyczna jest znaczna:
Istotne jest to, że reformuje się i ciągle podąża w stronę demokracji. W Uzbekistanie funkcjonuje parlament dwuizbowy. Izba Ustawodawcza (niższa) składa się ze 150 deputowanych. Spośród nich 135 jest wybieranych w okręgach jednomandatowych z zachowaniem zasady demokracji. Pozostałe 15 miejsc, z uwagi na problemy ekologiczne, związane ze zdrowiem ludności i ochroną środowiska naturalnego, jest przeznaczone dla Ekologicznego Ruchu Uzbekistanu.
Izba wyższa- Senat jest wybierany spośród deputowanych lokalnych przedstawicielskich organów władzy państwowej na ich wspólnym posiedzeniu- jednakowo po sześć osób z ramienia Republiki Karakałpackiej, każdego z wilajetów (obwodów) oraz miasta Taszkient. Pozostałe 16 osób jest mianowanych przez Prezydenta Uzbekistanu z grona najbardziej uznanych obywateli.
Kadencja parlamentu trwa pięć lat.
W wyniku wyborów parlamentarnych z 2009 r. w Izbie Ustawodawczej Olij Mażlisu Republiki Uzbekistanu swoich przedstawicieli miały cztery partie polityczne Ruch Przedsiębiorców i Przedstawicieli Biznesu, Liberalno- Demokratyczna Partia Uzbekistanu (UzLiDeP, Narodowo- Demokratyczna Partia Uzbekistanu (NDPU), Demokratyczna Partia Uzbekistanu „Milliy Tkklanish” („Odrodzenie narodowe”)., Socjalno- Demokratyczna Partia Uzbekistanu „Adolat” (Spawiedliwość”.
Nadchodzące wybory znacząco różnią się od poprzednich, ponieważ zostaną przeprowadzone po rozszerzeniu kompetencji parlamentu i w warunkach dalszej demokratyzacji systemu wyborczego. W ramach realizacji „Koncepcji dalszego pogłębienia reform demokratycznych i kształtowania w państwie społeczeństwa obywatelskiego” ogłoszonej przez Prezydenta Uzbekistanu Islama Karimowa na wspólnym posiedzeniu obu izb parlamentu 12 listopada 201 r. W kolejny latach 2011, 2012 i 2014 znowelizowano część artykułów w Konstytucji Republiki Uzbeskitanu (dokładniej art. 32, 78, 80, 93, 96, 98, 103, 117) oraz ordynacji wyborczej. Zmiany te służą jako podstawa prawna dalszej demokratyzacji funkcjonowania władzy ustawodawczej i wykonawczej, a także systemu wyborczego.
Do regulacji wyborczych wniesiono wiele modyfikacji i uzupełnień mających na celu: dokładne określenie sposobów i technik agitacji przedwyborczej oraz niedopuszczalność jej prowadzenia nie tylko w dniu wyborów, lecz także dzień wcześniej; podniesienie efektywności mechanizmów zapewniających równość szans kandydatów na deputowanych i partii politycznych w czasie przeprowadzenia tego najważniejszego etapu kampanii wyborczej. Zaplanowano ponadto stworzenie dodatkowych gwarancji prawnych w zakresie przeprowadzenia wyborów przedterminowych oraz tworzenie okręgów wyborczych w ośrodkach zamkniętych. Dopracowano również mechanizmy zapewniające przejrzystość w czasie wyborów.
Centralna Komisja Wyborcza otrzymała status organu stałego, samodzielnego i konstytucyjnego. Określono mechanizmy jej działania, mające zapewnić przygotowanie i przeprowadzenie wyborów bez ingerencji jakichkolwiek organów władzy państwowej. Zatwierdzono także zasady jej funkcjonowania: niezależność, legalność, kolegialność, jawność i sprawiedliwość. W najbliższym czasie planowane jest również przyjęcie ustawy przewidującej znaczące rozszerzenie kompetencji i wzmocnienie niezależności CKW.
W maju br. CKW zatwierdziła program działań w zakresie przygotowania i przeprowadzenia w 2014 r. wyborów do Olij Mażlisu Republiki Uzbeskitanu, Rad (Kengaszy) Deputowanych Ludowych wilajetów, rejonów i miast, zawierający ogół działań w zakresie zapewnienie legalności, przejrzystości, otwartości i jawności na wszystkich etapach kampanii wyborczej. Otwartość oraz przejrzystość pracy wszystkim komisji wyborczych zostanie zapewniona przez organizowanie ich posiedzeń przy udziale przedstawicieli partii politycznych i obserwatorów z ramienia organizacji międzynarodowych i państw trzecich.
Program przewiduje także stworzenie szerokich i jednakowych szans partiom politycznym i kandydatom na deputowanych w odniesieniu do wykorzystania w czasie kampanii wyborczej możliwości mass- mediów w celu przekazania wyborcom i opinii społecznej swoich programów wyborczych, a także bieżącego informowania wyborców o przebiegu przygotowań i przeprowadzenia wyborów.
Podsumowując: Uzbekistan dość dużą wagę przywiązuje do przeprowadzenia zbliżających się wyborów parlamentarnych na wysokim poziomie oraz zgodnie z zasadami i normami międzynarodowymi, ponieważ ich wyniki określą strategię i drogę rozwoju państwa na najbliższe pięć lat. Być może spowoduje to jego większe otwarcie na arenie międzynarodowej.
