Rozpacz w mieście, czyli o mądrym wspieraniu

Każdy z nas chociaż raz widział człowieka zrozpaczonego. Szlochające z powodu śmierci chomika dziecko, krzyk mężczyzny, któremu powódź zabrała dom, płacząca cicho samotna kobieta w autobusie, albo przyjaciółka zapadająca się w ciszy po śmierci męża. Bywa, że znajdujemy się tuż obok i stajemy się mimowolnymi świadkami ich rozpaczy. Najczęściej nie wiemy jak zareagować. Odezwać się, przytulić, a może powiedzieć coś zabawnego. Paradoksalnie równie trudno się jest zderzyć z takimi emocjami u bliskich, jak mniej znanych osób. W obliczu tragedii mamy poczucie, że każde słowo, gest będą banalne i nie zdołają pomóc. Nie reagując z kolei czujemy się fatalnie i mamy poczucie, że zostawiamy drugiego człowieka bez pomocy w trudnej sytuacji.

Co wię robić? Jak zachować sie wobec rozpaczy dziecka, mamy i wreszcie obcej osoby?

Nie ma jednoznacznych sprawdzonych zachowań. Wiele zależy od kontekstu sytuacyjnego, tego kim jest osoba pogrążona w tym strasznym stanie. W takich momentach nasza empatia musi sięgnąć szczytów. Sami, nie pytając o zgodę musimy wybrać, co będzie lepsze: towarzyszenie w milczeniu, przytulenie czy uspakajające słowa. Jedno jest pewne, nie można zostawiać takiej osoby samej. Bo nawet jeżeli jest to siedzenie na krześle i „bycie obok“, to zrobimy już coś dobrego.

Zetknęłam się nie raz z rozpaczą. Śmierć najbliższej osoby, bunt przeciwko światu przeradzająca się w złość przeciwko zmarłej osobie, i niepohamowany szloch. Czasami trzeba mocno, prawie do bólu taką osobę przytulić. Wyprowadzić ze szpitalnego korytarza albo przepełnionego skupieniem i smutkiem domu pogrzebowego.

Nie uczymy się takich zachowań. W wychowaniu małych dzieci najczęściej przemilcza się problemy, smutek, żal i rozpacz. Izolujemy małych ludzi od „złych“ emocji. Chcemy ich otaczać totalnym szczęściem. A życie przecież przynosi najróżniejsze zdarzenia. Dlatego warto uczyć się okazywania każdego rodzaju emocji, nawet wtedy, jeżeli są negatywne, niosą za sobą smutek, rozpacz i żal.

Przygotowujmy i siebie i swoich bliskich na przeżywanie trudnych chwil. Uczmy się nie tylko cieszyć, ale eż smucić i rozpaczać i towarzyszyć rozpaczy innych. Nie ukrywajmy tego co się z nami dzieje, ale też opowiadajmy, jakie rzeczy w takich momentach nam pomogły. Wiem doskonale, że zajadanie smutku słodyczami nie jest niczym dobrym.

Ale wypicie maleńkiej filiżanki gorące czekolady, przygotowanej przez kogoś bliskiego ma w sobie cudowną moc. Opowiadał mi kiedyś Paweł Loroch, jak koi złe emocje podając bliskim czekoladowe espresso. Nie zapełnianie brzucha toną słodyczy, ale odrobina energetycznego eliksiru mogą w takich trudnych momentach mieć na nas zbawienny wpływ.

W naszym życiu odczuwamy najróżniejsze emocje. Oczywiście, ze najbardziej tęsknimy za tymi dobrymi, dającymi napęd i napełniającymi optymizmem. Pojawiają się jednak też te mniej pożądane, często rujnujące, burzące codzienny ład. Zapewne wielu z nas daje się zwieść kolorowym obrazkom pokazującym pięknych, zdrowych i bogatych ludzi.. a rzeczywistość skrzeczy, czasami rozpaczą, czasami smutkiem i złością. Uczmy się więc najrózniejszych zachowań, które pozwalają przetrwać i pozbierać się w gorszych czasy. Znajdziemy też siłę na wsparcie człowieka w rozpaczy.