Kto się boi blogera?

Tegoroczna laureatka nagrody im. Sacharowa, 15-letnia Pakistanka - Malala Yousafazai - 9 października 2012 roku została postrzelona w głowę przez bojówkę talibów. Powodem była jej walka o prawo do edukacji dla siebie i innych dziewcząt. W 2009 roku w Azerbejdżanie Emin Abdullajew i Adnan Hajizade zostali oskarżeni o chuligaństwo, choć to oni zostali zaatakowani w knajpie przez dwóch nieznanych mężczyzn. Skazano ich na dwa i pół oraz dwa lata więzienia po nieuczciwym procesie i na podstawie sfabrykowanych dowodów. Z kolei Abdelghani Aloui, 24-letni Algierczyk, został oskarżony o terroryzm i zniesławienie z powodu publikacji zdjęć i karykatur Prezydenta i Premiera na swoim profilu na Facebooku. Do aresztu trafił 15 września br. Grozi mu do 10 lat więzienia.

To, co łączy tych ludzi to odwaga oraz umiejętność poruszenia innych i uświadomienia im jak powszechne jest pragnienie wolności i sprawiedliwości. Ich wspólna broń to blog.

Możliwość korzystania z wolności wypowiedzi za pomocą bloga budzi prawdziwe zaniepokojenie rządów. Algierskie władze na humor Abdelghani’a zareagowały nerwowo - na pewno dodatkowo zestresowane przyszłorocznymi wyborami. Zarzuty dotyczące terroryzmu za publikację żartobliwych obrazów w mediach społecznych są niebezpiecznym precedensem. Przesadna reakcja pokazuje lęk rządów, lęk przed utratą kontroli nad swoimi obywatelami oraz dostępem do informacji.

Najbardziej widoczne jest to na przykładach aresztowanych blogerów w krajach takich jak Azerbejdżan, Tunezja, Kuba czy Palestyna. W Wietnamie popularni blogerzy Nguyen Van Hai (kojarzony jako Dieu Cay), Ta Phong Tan (o pseudonimie „Justice and Truth”) i Phan Than Hai (bliżej znany jako AnhBaSaiGon) zostali we wrześniu osądzeni za szerzenie propagandy antyrządowej. Zostali skazani odpowiednio na 12, 10 i 4 lata pozbawienia wolności i od trzech do pięciu lat aresztu domowego po zwolnieniu. Rozprawa sądowa trwała zaledwie parę godzin, a rodziny oskarżonych zastraszono i aresztowano w celu uniemożliwienia im przyjścia na salę. Proces przekładano trzy razy, po raz ostatni z powodu śmierci matki Ta Phong Tan, która w proteście przeciw sposobowi traktowania córki, podpaliła się przed budynkiem rządu. Nikt, kto śledzi sytuację w Azerbejdżanie, nie miał wątpliwości, że prawdziwym powodem reakcji władz w sprawie Emina Abdullajewa (pseudonim Emin Milli) i Adnana Hajizade była ich działalność blogerska, a w szczególności satyryczne wideo na YouTube’ie, krytykujące rząd Azerbejdżanu (w formie skeczu przedstawiającego konferencję prasową osła).

Możliwość samodzielnego publikowania w Internecie sprawia, że naruszenia prawa są coraz trudniejsze do ukrycia. Informacja z kolei zmusza do działania. To stąd bierze się strach władz.

Wciąż daleko nam do absolutnej demokratyzacji informacji. Jak pokazują losy blogerów z Kuby, Azerbejdżanu, Algierii i innych krajów, korzystanie z wolności słowa i podważanie działań rządów poprzez użycie technologii cyfrowej często wiąże się z wymierzaną później karą więzienia. Znane są przykłady cenzury i kontroli Internetu w Iranie, Chinach oraz Wietnamie. Jednak bardziej niepokojący jest fakt, iż niektóre kraje jak Stany Zjednoczone i kraje UE stosują o wiele mniej oczywiste formy kontroli, takie jak masowa „prewencyjna” inwigilacja czy manipulacja dostępem do informacji.

Naruszenie praw i nierówności w Internecie to zapewne temat, któremu sami blogerzy poświęcą wiele uwagi. Ważne, by mogli to robić w sposób nieskrępowany.