Rosja - sąsiad, partner, wróg

SŁOWNICZEK PRZETRWANIA

Umowa o Partnerstwie i Współpracy – aktualna podstawa relacji między Unią Europejską i Rosją to popisany w 1994 roku traktat (wszedł w życie w 1997). Umowa została podpisana na 10 lat (co roku jest automatycznie przedłużana) i ma wspierać międzynarodowy pokój i bezpieczeństwo, normy demokratyczne oraz wolności polityczne i ekonomiczne. Na mocy umowy organizowane są m.in. szczyty UE-Rosja. Nowe porozumienie zaczęto negocjować w 2008 roku (aktualnie negocjacje zawieszono).

Stosunki handlowe – Rosja jest 3. co do wielkości partnerem handlowym UE, a Unia jest największym partnerem handlowym Rosji. UE eksportuje do Rosji głównie maszyny, pojazdy, chemikalia, leki i produkty rolne. Do Unii importowane są rosyjskie surowce, zwłaszcza ropa i gaz. Ponadto Unia jest największym inwestorem w Rosji.

Sankcje – to jedno z narzędzi w arsenale polityki zagranicznej UE. Mają prowadzić do zmiany polityki danego państwa lub instytucji bądź zachowania danych jednostek. UE stosuje sankcje nakładane przez ONZ, nakłada również własne (jednomyślną decyzją Rady UE). Najczęściej stosowanymi sankcjami jest embargo na broń, zamrożenie aktywów, zakaz wydania wizy do UE i zakaz wjazdu na jej terytorium. Na skutek sytuacji na Ukrainie Unia podjęła dotychczas m.in. następujące działania: zawieszono rozmowy w sprawie wiz; 119 osób i 23 instytucje z Rosji, Krymu i Sewastopola ukarano zamrożeniem aktywów i zakazem wizowym; największe rosyjskie banki nie mogą zaciągać w UE kredytów na ponad 30 dni; Europejczycy nie mogą kupować nowoemitowanych obligacji i akcji tych banków; obłożono embargiem import i eksport broni z Rosji; zakazano eksportu do Rosji towarów i technologii podwójnego przeznaczenia, które mogą zostać wykorzystane do celów wojskowych; odcięto Rosji dostęp do zachodnich technologii służących do podwodnego wydobycia ropy i ropy z łupków. Również Europejski Bank Centralny nie poratuje Rosji nowymi kredytami. Ostatni pakiet sankcji przeciwko Rosji wszedł w życie 12 września.

Jabłka – symbol wprowadzonego w sierpniu przez Rosję embarga na owoce i warzywa. Embargo objęło dużo szerszy wachlarz produktów. Zakazem importu do Rosji objęte są też mięso wieprzowe, drób, ryby, mleko i nabiał z USA, Unii Europejskiej, Australii, Kanady i Norwegii. Rykoszetem uderza on w rosyjską gospodarkę powodując wzrost cen, a rosyjscy restauratorzy zmuszeni byli dostosować swoje menu do rosyjskiej polityki.

FRAZA DNIA

- fragmenty orędzia prezydenta Rosji Władimira Putina, które wygłosił na Kremlu 18 marca 2014 roku z okazji przyłączenia Krymu do Federacji Rosyjskiej. Uznał w nim aneksję z dawien dawna rosyjskich ziem krymskich za akt naprawienia niesprawiedliwości dziejowej i oburzał się na cynizm Zachodu, który niegdyś potwierdził prawo Kosowa do wyjścia z Serbii, a teraz w analogicznej sytuacji odmawia takiego prawa obywatelom Krymu.

PORTRETY MNIEJ ZNANYCH MĘŻCZYZN I KOBIET

Rosyjscy premierzy przychodzą, odchodzą, zmieniają stanowiska, a na czele dyplomacji Federacji Rosyjskiej niezmiennie od 10 lat stoi Siergiej Wiktorowicz Ławrow. Urodzony w 1950 roku minister spraw zagranicznych jest absolwentem prestiżowego Moskiewskiego Państwowego Instytutu Stosunków Międzynarodowych (MGIMO), gdzie nauczył się języka syngaleskiego (używanego na Sri Lance). Oprócz tego włada jeszcze francuskim i angielskim. Po ukończeniu studiów (1972 rok) trafia do radzieckiej dyplomacji. Był zresztą członkiem Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. Jak dyplomata był m.in. na placówce w Stałym Przedstawicielstwie Rosji przy ONZ w Nowym Jorku w latach 1981-88. Po upadku ZSRR kontynuował karierę w MSZ, a nawet w 1992 został wiceministrem tego resortu. Następnie ten zagorzały palacz został po raz kolejny wysłany na placówkę przy ONZ, gdzie od 1994 do 2004 roku pełnił funkcję Stałego Przedstawiciela Federacji Rosyjskiej oraz przedstawiciela Rosji w Radzie Bezpieczeństwa (kraj ten jest jej stałym członkiem z prawem weta). Dzięki niestrudzonej walce w obronie rosyjskich interesów Ławrow wpadł w oko Władimirowi Putinowi i tak oto w 2004 roku został szefem MSZ w rządzie Michaiła Fradkowa. Rosyjska dyplomacja pod rządami Ławrowa na zmianę gra na ocieplenie i ochłodzenie stosunków z Zachodem (ciepło: wspólna walka z terroryzmem, brak sprzeciwu wobec interwencji w Libii, zimno: po pomarańczowej rewolucji na Ukrainie, po wojnie z Gruzją). Niezmiennie wierny Putinowi Ławrow musi teraz tłumaczyć światu, dlaczego Rosja nie jest winna konfliktu na wschodniej Ukrainie. Minister interesuje się XIX-wieczną polityką jest też amatorem raftingu (spływów po górskich rzekach).