Nie potrzebujemy lustra.

Grzegorz Klaman jest artystą, którego niektóre prace starzeją się w bardzo nieoczywisty sposób, ujawniając podskórne narracje. Tak postrzegam jego "Flagę dla III RP" (2002), która powstała w kontekście oskarżenia Doroty Nieznalskiej. Kilka lat później kiedy nastała IV RP praca ta niesamowicie wyostrzyła zacierany ze wszystkich sił przez polityków aspekt kontynuacji "nowego" projektu politycznego. 10 lat później rzecz jest jeszcze bardziej kłopotliwa, gdyż odsłania nienaruszalny rdzeń po-transformacyjnego konsensusu.

Czarno Biały Papież powstał w 2005 roku podczas bezprecedensowego narodowego religijnego festiwalu po śmierci JPII. I podobnie jak w przypadku flagi po kilku latach obiekt staje się bardzo mocny. Papież spoglądający z sufitu dalej patrzy z innego wymiaru, ale tym razem nie mamy do czynienia wymiarem rzeczy ostatecznych. Zastanawiamy się czy ten wymiar nie jest konstruowany przez przepaść poznawczą dzielącą go od rzeczywistości. Zarówno w przypadku Josepha Ratzingera i Jorge Mario Bergogli mamy do czynienia z ludźmi głęboko obrażonymi na świat, dla których jedynym istotnym problemem jest reforma kurii rzymskiej. W przypadku Ratzingera inny wymiar był konstruowany przez nostalgię do okresu gdy władza papieska była czymś całkowicie niepodważalnym. W drugiej sytuacji mamy do czynienia z postacią bardzo złożoną ale bardziej poprzez swoje wielowymiarowe uwikłanie w zimnowojenne wybory hierarchów kościoła i postawę ideową będącą ich konsekwencją. To dla przeciętnego człowieka są wciąż postacie z innego świata (gdzie korzystanie z komunikacji publicznej i robienie sobie śniadań zakrawa na heroizm), a które czasem próbują przyglądać mu się z dziwnym zaciekawieniem.

Lider (2005) jest pracą opartą na bardzo prostym zabiegu zakrycia twarzy na fotografiach przedstawiających Lecha Wałęsę w 1981 roku.