REKLAMA
Wystąpienie wstępne na konferencji „Pod kopułą „
Tacyt, filozof żyjący w I wieku naszej ery, powiedział ,,im większy nieład w państwie, tym liczniejsze ustawy”.
Dobre, spójne prawo jest podstawą efektywnego funkcjonowania każdego biznesu. Inflacja prawa jest w skutkach tak samo zabójcza dla gospodarki jak inflacja pieniądza. Inflacja prawa nie zmniejsza jego siły oddziaływania, ale zmniejsza jego efektywność jako zbioru norm ułatwiających funkcjonowanie społeczeństwa.
Stabilne otoczenie prawne jest niezwykle ważnym czynnikiem wzrostu gospodarczego. Obowiązkiem władzy publicznej powinno być uwolnienie potencjału tego wzrostu. Tematyka dzisiejszej „Konferencji pod kopułą” w Ministerstwie Gospodarki jest zatem doniosła i nie ogranicza się wyłącznie do aktywności praktyków prawa.
Sposób stanowienia prawa oraz spójność systemu prawnego jest wyznacznikiem sprawności administracyjnej, atrakcyjności inwestycyjnej oraz konkurencyjności gospodarczej państwa. Natomiast prawo niezrozumiałe i skomplikowane jest uznawane za jedną z głównych barier, nie tylko w prowadzeniu działalności gospodarczej, ale też w rozwoju cywilizacyjnym.
W sondażach wśród przedsiębiorców większość ankietowanych za najważniejszy problem uznaje złą jakość stanowionego prawa, przejawiającą się niejasnymi i nieprecyzyjnymi ustawami. Ponad połowa przedsiębiorców wskazuje na niestabilny systemem prawny, niemal tyle samo za jedną z głównych przeszkód uznaje niestabilny system podatkowy. Prawie połowa wymienia niedostosowanie prawa pracy do warunków funkcjonowania firm.
Przeprowadzona w 2010 roku analiza 129 ustaw wskazała 148 różnych form reglamentacji działalności gospodarczej w postaci koncesji, licencji, wpisów do rejestrów, zezwoleń i pozwoleń. Łączny roczny koszt tych regulacji dla przedsiębiorców i obywateli został oszacowany na 133 mln zł, podczas gdy korzyści dla budżetu dzięki nim uzyskiwane – to ok. 8 mln zł. W VI kadencji Sejmu uchwalone zostały 953 ustawy, z czego 70% stanowiły nowelizacje istniejących aktów prawnych, w tym 17 zmian kodeksu karnego.
Zmiany takie – o ile interwencja legislacyjna w ogóle jest konieczna – skupiać się powinny na uchyleniu regulacji zbędnych i poprawianiu niedoskonałych. Równocześnie działania te mają często charakter bezkosztowy, a jednocześnie przyczyniają się do poprawy konkurencyjności i płynności finansowej przedsiębiorstw.
Dla skutecznej realizacji przez władze zadań publicznych kluczowa jest wiedza na temat obowiązujących przepisów i ich wpływu na gospodarkę, przedsiębiorców i obywateli. Mam nadzieję, że dzisiejsza debata pozwoli odpowiedzieć na pytanie, czy polskie przepisy są przestrzegane, czy są akceptowalne, czy nie są zbyt rygorystyczne, czy wręcz nie zniechęcają do podejmowania działalności gospodarczej?
Dzisiejsza debata jest kolejnym krokiem w procesie budowy platformy wymiany poglądów i praktycznych doświadczeń funkcjonującego na co dzień prawa. Warto wspomnieć, że podstawą naszego ustroju gospodarczego jest społeczna gospodarka rynkowa oparta m.in. na dialogu i współpracy partnerów społecznych. Dialog i współpraca są zatem wpisane w proces tworzenia nowych oraz oceny dotychczasowych przepisów prawnych.
W Ministerstwie Gospodarki jesteśmy przekonani, że dialog społeczny, konsultacje i wiedza partnerów społecznych są niezbędne dla właściwego przeprowadzenia procesu prawodawczego. Projektując nasze rozwiązania staramy się zasięgać opinii organizacji reprezentujących przedsiębiorców, samych przedsiębiorców, jak również nierzadko przedstawicieli świata nauki. Takie podejście daje nam możliwość dostosowania projektowanych przepisów do realnych procesów gospodarczych, zwiększa jakość przyjmowanych regulacji oraz poziom ich akceptacji.
Osiągnięcie tych celów jest w dużym stopniu uzależnione od efektywnej koordynacji oraz współpracy między różnymi instytucjami publicznymi. Służy temu rządowy program „Lepsze Regulacje 2015”, przygotowany przez Ministerstwo Gospodarki we współpracy z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów oraz Rządowym Centrum Legislacji. Program ten został przyjęty przez Rząd 22 stycznia br.
Podstawowym celem Programu jest zapewnienie rozwiązań systemowych i organizacyjnych, niezbędnych do tworzenia dobrego prawa i późniejszej jego rzetelnej oceny. Debaty z udziałem praktyków, ekspertów oraz przedstawicieli nauki powinny nie tylko upowszechnić działania rządu w tym zakresie, ale przede wszystkim stanowić element refleksji nad rolą prawodawcy w społeczeństwie obywatelskim.
Pierwsza debata odbyła się w Rządowym Centrum Legislacji i poświęcona była procesowi tworzenia prawa. Drugą debatę poświeconą Ocenie Skutków Regulacji zorganizowała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Obecna, trzecia już debata z tego cyklu, poświęcona jest systemowi konsultacji publicznych w procesie ciągłego doskonalenia prawa. Jak wspomniałem wcześniej, tematyka ta jest szczególnie bliska Ministerstwu Gospodarki, z uwagi na zapisane w Konstytucji odniesienie do dialogu i współpracy partnerów społecznych. Są one podstawą ustroju gospodarczego, opartego na społecznej gospodarce rynkowej.
Z tego miejsca chciałem wszystkim Państwu gorąco podziękować za przybycie i za uczestnictwo w tym wydarzeniu. Mam nadzieję, że spotkanie pozwoli nam wszystkim na wymianę doświadczeń oraz na wypracowanie propozycji dalszych działań w zakresie dialogu społecznego, procesu legislacyjnego czy jakości regulacji. Zależy mi na szczerej wymianie poglądów oraz na próbie odpowiedzi na zadane pytania. Cieszę się, że cykl „debat pod kopułą” w Ministerstwie Gospodarki pozwala łączyć teorię dobrego prawodawstwa z praktyką zainteresowanych instytucji.
Dziękuję za uwagę i zapraszam do udziału w dyskusji.
Janusz Piechociński