REKLAMA
W czwartek Komitet RM przyjął (bez rozbieżności) projekt założeń ustawy o ułatwieniu warunków prowadzenia działalności gospodarczej (czwartej deregulacyjnej).
Łącznie projekt zawiera prawie 50 konkretnych rozwiązań. Jest to kolejny krok - może nieduży, ale realnie odczuwalny przez przedsiębiorców - upraszczający warunki wykonywania działalności gospodarczej i znoszący niektóre zbędne uciążliwości biurokratyczne.
Założenia składają się z trzech części: 1) poprawa płynności finansowej przedsiębiorstw, 2) ograniczenie OI, 3) społeczna odpowiedzialność biznesu oraz sprawna administracja.
Tylko ograniczenie 7 obowiązków informacyjnych przyniesie przedsiębiorcom 280 mln zł oszczędności rocznie (8 mln roboczogodzin). A kwota ta dotyczy tylko tych obowiązków informacyjnych, które mamy dokładnie policzone.
Poniżej 12 wybranych przeze mnie z Założeń propozycji. Dwie pierwsze zmiany mają na celu wsparcie wzrostu konkurencyjności polskich portów morskich.
1. Wydłużenie terminu na rozliczenie VAT w imporcie dla AEO
Odejście od restrykcyjnego terminu płatności podatku od towarów importowanych w ciągu 10 dni od dnia powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych na rzecz rozliczenia wraz ze składaniem deklaracji podatkowej VAT - dla przedsiębiorców posiadających status upoważnionego przedsiębiorcy AEO w zakresie transakcji, w których AEO działają we własnym imieniu i na własną rzecz. Po wprowadzeniu tej zmiany przedsiębiorcy AEO będą mogli rozliczyć kwotę podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów.
Przedsiębiorcy AEO to szczególna grupa przedsiębiorców, spełniających wysokie standardy dotyczące wypłacalności finansowej, prowadzenia ewidencji handlowych, bezpieczeństwa towarów, ewidencji i systemów informatycznych. Upoważniony przedsiębiorca jest podmiotem wiarygodnym dla administracji celnej.
Wprowadzenie postulowanej zmiany poprawi konkurencyjność polskiej gospodarki, gdyż zwiększy liczbę odpraw dokonywanych w Polsce oraz przyciągnie dodatkowe ilości ładunków przechodzących przez polskie porty morskie.
2. Zmniejszenie uciążliwości importowych procedur kontrolnych towarów przez polskie porty morskie
Co do zasady przeprowadzanie czynności urzędowych (innych niż rewizja, badania laboratoryjne czy kwarantanna) niezbędnych do dopuszczenia towaru do obrotu, nastąpi w ciągu 24 godzin od momentu przedstawienia towaru do kontroli granicznej. Każda inspekcja (właściwa służba) będzie informowała dyrektora urzędu celnego o terminie i godzinie planowanej kontroli, a dyrektor będzie zobowiązany do niezwłocznego przekazania tej informacji do wszystkich służb, w celu właściwego zaplanowania harmonogramu czynności przez te służby. W szczególnie uzasadnionych przypadkach (uzasadnionych bezpieczeństwem publicznym, ochroną życia i zdrowia ludzi i zwierząt i ochroną środowiska) termin mógłby zostać przedłużony do 48 godzin.
W obecnym stanie prawnym importowany do Polski towar podlega kontrolom wielu wyspecjalizowanych służb i instytucji kontrolnych, m.in. kontroli celnej, sanitarnej, jakości handlowej, weterynaryjnej, fitosanitarnej oraz granicznej. Proponowane rozwiązanie sprzyjać będzie znacznemu ograniczeniu czasu przeprowadzania kontroli, a w konsekwencji przyspieszy obrót towarem przez przedsiębiorcę.
Skutkiem proponowanych zmian będzie zwiększenie wolumenu odpraw celnych ostatecznych dokonywanych w Polsce, a co za tym idzie – wielkości poboru należności celnych, z których 25% będzie zasilać polski budżet państwa.
3. Wyłączenie z podatku VAT usług bezpłatnej pomocy prawnej na rzecz osób niezamożnych - korzystających z pomocy społecznej oraz zwolnienie otrzymującego pomoc z podatku dochodowego z tego tytułu
Na gruncie obecnych przepisów, Ministerstwo Finansów prezentuje stanowisko, że nieodpłatna pomoc prawna nie jest objęta zakresem ustawy o VAT, o ile jej świadczenie wpisuje się w cel działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika, czyli de facto jeżeli świadczona jest w celu promowania kancelarii. Jednak podstawowym celem pomocy pro bono nie powinno być pozyskiwanie nowych klientów, tylko bezinteresowna pomoc udzielana najsłabszym. Powyższe stanowisko nie obejmuje sytuacji, w których pomoc nie jest udzielana w celach związanych z promocją kancelarii. Zmiana powinna przełożyć się więc na większą dostępność bezpłatnych porad prawnych dla osób niezamożnych.
Co ważne jednak, dzisiejsze regulacje nie są jednoznaczne, a stanowisko MF nie jest stanowiskiem gwarantującym pełne bezpieczeństwo podatnikom, ponieważ są to zwykłe pisma, a nie interpretacja podatkowa, wymaga udowodnienia przed organami podatkowymi, że usługi mają na celu promocję kancelarii oraz oparte jest jedynie na ogólnych przepisach podatkowych – nie ma dziś przepisów dedykowanych bezpłatnej pomocy prawnej.
W ubiegłym roku z pomocy społecznej korzystało blisko 2 mln osób.
4. Zwolnienie pracowników z podatku dochodowego z tytułu świadczenia dowozu do zakładu pracy na koszt pracodawcy
Zwolnienie z podatku dochodowego świadczenia dowozu do zakładu pracy transportem zbiorowym (autobusem, busem) organizowanym przez pracodawcę - na rzecz pracowników.
Niejednokrotnie w związku z brakami kadrowymi w najbliższym otoczeniu inwestycji przedsiębiorcy decydują się na dowóz pracowników z sąsiednich miejscowości, w których część mieszkających tam osób bezrobotnych gotowa jest podjąć pracę, ale tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy pracodawca zapewni im dojazd do pracy. Zapewnienie darmowego transportu przez pracodawcę stanowi jeden z decydujących czynników dla podjęcia pracy w miejscu oddalonym od miejsca zamieszkania, szczególnie w przypadku terenów słabiej skomunikowanych.
W celu promocji zatrudnienia osób bezrobotnych zasadne jest wprowadzenie przedmiotowego zwolnienia. Wprowadzenie zwolnienia podatkowego w tym zakresie pobudzi aktywność inwestycyjną przedsiębiorców oraz będzie zachęcać do zatrudniania osób bezrobotnych, z miejscowości oddalonych od zakładu pracy. Powyższa propozycja będzie szczególnie korzystna dla pracowników mieszkających na terenie objętym strukturalnym bezrobociem, na terenie gminy o szczególnym zagrożeniu wysokim bezrobociem strukturalnym albo w gminie zagrożonej recesją i degradacją społeczną.
W celu zapewnienia spójności przepisów zasadne byłoby wyłączenie świadczenia również z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
Ponadto dzisiejszy przepis generuje nieproporcjonalne obowiązki biurokratyczne związane z ewidencjonowaniem czasu, długości i trasy przejazdu do celów podatkowych
(PIT).
5. Zniesienie obowiązku obligatoryjnego potwierdzania zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R
Zniesienie obowiązku automatycznego potwierdzania zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R przez naczelnika urzędu skarbowego. Za potwierdzenie to początkujący przedsiębiorca musi zapłacić 170 zł. Po zmianie potwierdzenie dokonania rejestracji odbywałoby się wyłącznie na wniosek zainteresowanego.
Obecnie podatnicy VAT są obowiązani przed dniem wykonania pierwszej czynności złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne VAT-R. Naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika i potwierdza jego zarejestrowanie jako podatnika VAT. Opłacie skarbowej podlega więc czynność "potwierdzenia rejestracji".
Usunięcie opłaty skarbowej dokonywanej przed rejestracją obniży koszty rozpoczynania działalności gospodarczej. Dodatkowym argumentem jest fakt, iż obciążone obowiązkiem tej opłaty „potwierdzenie zarejestrowania podatnika" nie jest żadną odrębną czynnością wymagającą dodatkowego nakładu pracy administracji skarbowej i jest związane z przyjęciem od podatnika zwykłego zgłoszenia, bezwzględnie wymaganego przepisami prawa. Ponadto, w obecnym stanie prawnym składanie zgłoszenia rejestracyjnego lub aktualizacyjnego VAT przez przedsiębiorców - osoby fizyczne jest czynnością automatyczną. Wniosek taki może być złożony elektronicznie, wraz z wnioskiem o wpis do CEIDG. W związku z tym jego przyjęcie i przetworzenie przez organ podatkowy nie nakłada na ten organ dodatkowej pracy. Brak jest ekwiwalentności opłaty w stosunku do czynności wykonywanych przez urząd skarbowy.
6. Ograniczenie obowiązków statystycznych dla mikroprzedsiębiorców
Zwolnienie mikroprzedsiębiorców z obowiązku przekazywania przez pierwszy rok kalendarzowy danych statystycznych.
Obowiązek przekazywania danych statystycznych stanowi obciążenie szczególnie dla małych przedsiębiorstw dysponujących ograniczoną liczbą pracowników. Pracownikom trudno niekiedy pogodzić wykonywanie swoich zwyczajowych zadań z obowiązkami statystycznymi. Ponadto informacje przekazywane przez nowych przedsiębiorców w początkowym okresie funkcjonowania nie zawsze stanowią miarodajny materiał statystyczny dla organów, z uwagi na dynamiczną i niepewną sytuację tych podmiotów w początkowym okresie ich funkcjonowania. Przykładowo panelowe badanie nowych przedsiębiorstw przeprowadzane jest we wrześniu, z kolei sprawozdanie SP-3 przedsiębiorca składa za rok kalendarzowy, w którym rozpoczął działalność gospodarczą, do 15 marca następnego roku. Jednocześnie propozycja nie ogranicza możliwości dobrowolnego udziału mikroprzedsiębiorców w badaniach statystycznych. Ponadto należy mieć na uwadze, że znaczna część danych dostępna jest w rejestrach publicznych, np. CEIDG.
7. Zniesienie obowiązku sprawdzenia do 30 kwietnia prawidłowości danych przekazanych do ZUS w miesięcznych raportach imiennych.
Zniesienie obowiązku płatnika składek do dokonywania sprawdzenia prawidłowości danych przekazanych do ZUS w imiennym raporcie miesięcznym dotyczącym danego roku kalendarzowego nie później niż do dnia 30 kwietnia następnego roku kalendarzowego.
Obowiązek ten stanowi dodatkowe i zbędne obciążenie dla przedsiębiorców, jednocześnie jest zagrożone karą grzywny do 5 tys. zł.
Płatnik składek przekazując do ZUS dane jest zobowiązany do złożenia oświadczenia, że zawarte w nich informacje są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym oraz, że płatnik składek jest świadomy odpowiedzialności karnej z tytułu przekazania nieprawdziwych danych lub ich zatajenia. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w przekazanych raportach płatnik składek we własnym zakresie jest zobowiązany do złożenia raportów korygujących. Taki sam obowiązek powstaje w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości przez ZUS lub w wyniku reklamacji ubezpieczonego, który otrzymał informację o stanie indywidualnego konta w ZUS.
8. Wprowadzenie wiążącej informacji taryfowej w zakresie podatku akcyzowego
Wprowadzenie w przepisach prawa akcyzowego wiążącej informacji taryfowej na wzór występujących w prawie celnym WIT-ów.
Wprowadzenie na gruncie akcyzy instytucji Akcyzowej Informacji Taryfowej ma na celu umożliwienie podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie wyrobów akcyzowych i samochodów osobowych, uzyskanie na ich wniosek od właściwego organu podatkowego wiążącej organy podatkowe informacji w zakresie klasyfikacji taryfowej tych wyrobów i samochodów. Instytucja ta pozwoli podmiotom gospodarczym uzyskać większą pewność w obrocie gospodarczym oraz ułatwi podmiotom
posiadającym Akcyzową Informację Taryfową relacje z organami podatkowymi
9. Wprowadzenie ryczałtowego rozliczenia użytkowania samochodu służbowego do celów prywatnych (zmiana zasad opodatkowania)
Wprowadzenie ryczałtowego rozliczania (podatek dochodowy) użytkowania pojazdu służbowego do celów prywatnych przez pracowników. Podstawą obliczenia ryczałtu od używania pojazdu służbowego byłaby wielokrotność stawki kilometrowej. Ryczałt nie będzie obejmować sytuacji uregulowanych umownie (np. umowa użyczenia bądź najmu pojazdu). W Polsce użytkowanych jest ok. 800 000 samochodów służbowych. Obecnie często przyjmuje się, że wartość świadczenia, jakie otrzymuje pracownik z tytułu użytkowania samochodu służbowego w celach prywatnych powinna bazować na koszcie wynajmu takiego samego pojazdu w wypożyczalni samochodów i taka wartość powinna stanowić podstawę do opodatkowania. W wyniku braku precyzyjnych i prostych przepisów w tym zakresie wiele osób nie ujawnia organom podatkowym faktu użytkowania samochodu służbowego do celów prywatnych. Tym samym tworzy się szara strefa, a budżet państwa nie osiąga żadnych korzyści z tego tytułu. Jednocześnie w sposób przystępny uregulowano odwrotną sytuację, tj. użytkowanie samochodu prywatnego do celów służbowych (ryczałt). Wzorem tego rozwiązania należałoby w formie ryczałtu uregulować również kwestię użytkowania samochodu służbowego do celów prywatnych. Ryczałt jest rozwiązaniem prostym, co przełożyłoby się z pewnością na większą legalizację takiego użytkowania dla celów podatkowych. Dzisiejszy sposób opodatkowania wymaga uciążliwego ewidencjonowania przejazdu samochodem służbowym dla celów prywatnych.
Propozycja nie kreuje zatem nowego podatku, a jedynie upraszcza obecne zasady.
10. Umożliwienie zachowania ważności orzeczenia lekarskiego przez nowego pracodawcę
Umożliwienie zatrudnienia pracownika przyjmowanego do pracy przez nowego pracodawcę, na podstawie ważnego i aktualnego (od poprzedniego pracodawcy) orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Wyjątek powinni stanowić pracownicy zatrudniani w szczególnych gałęziach gospodarki, np. spożywczej, medycznej, ratowniczej oraz transporcie lądowym, morskim i lotniczym.
W ostatnim czasie pracownicy bardzo często zmieniają pracodawcę, dlatego tak ważne jest, aby zminimalizować koszty administracyjne, które się z tym wiążą. Aktualnie przy zmianie zatrudnienia pracownik jest zobowiązany do wykonania badań lekarskich przed podjęciem pracy u nowego pracodawcy. Dzieje się tak nawet w sytuacji, kiedy pracownik będzie miał takie same obowiązki, biorąc to pod uwagę nie można tych dodatkowych kosztów usprawiedliwiać profilaktyką zdrowotną pracowników.
11. Przesądzenie, że orzeczenia sądowe są informacją publiczną
Publikacja orzeczeń przyczyni się to do ujednolicenia orzecznictwa a problematyka poruszana w orzeczeniach może stanowić ważny sygnał dla legislatywy, co do problemów związanych ze stosowaniem prawa. Publikacja orzeczeń sądów powszechnych na stronach BIP (w trybie bezwnioskowym) przyczyni się do również do zapewnienia transparentności działania sądów oraz pozytywnie wpłynie na merytoryczny poziom wydawanych przez nie rozstrzygnięć.
Powszechna dostępność orzecznictwa wpłynie pozytywnie na poprawę stanu świadomości prawnej i pewność obrotu prawnego. Publikowanie orzeczeń sądów będzie następować z zachowaniem ochrony danych osobowych.
12. Rozszerzenie możliwości udzielania poręczeń na rzecz przedsiębiorców przez NFOŚiGW oraz umożliwienie udzielania poręczeń przez wojewódzkie FOŚiGW
Zmiana ułatwi dostęp przedsiębiorców do finansowania inwestycji ze środków NFOŚiGW oraz wojewódzkich FOŚiGW, co powinno przełożyć się na wzrost aktywności gospodarczej.