REKLAMA
Makroregion Polski Wschodniej utożsamiany jest z pięcioma województwami: lubelskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim i warmińsko-mazurskim, które zajmują obszar blisko 32 % powierzchni Polski.
Obszar ten łączy wiele wspólnych cech, takich jak: transgraniczne położenie, wysokie walory przyrodnicze, doskonałe warunki do rozwoju turystyki czy zbliżony profil gospodarki.

Mieszka tu ponad 8 mln ludzi, co stanowi ponad 21 % mieszkańców Polski.
Znaczny odsetek społeczeństwa stanowią ludzie młodzi, w wieku do 34 lat. Jest to grupa licząca prawie 3,8 mln, która stanowi blisko 46 % ogółu mieszkańców.
Osoby w wieku produkcyjnym to prawie 64 % tutejszego społeczeństwa. Najmniejszą grupą wiekową, stanowiącą 17 % ogółu mieszkańców, są osoby w wieku poprodukcyjnym.
Najliczniej zamieszkiwane jest województwo lubelskie posiadające blisko 2,2 mln mieszkańców. Największym wskaźnikiem gęstości odznacza się natomiast województwo podkarpackie – 119 osób na km2. Najsłabiej zaludnione jest województwo podlaskie i warmińsko-mazurskie, które zajmują pod tym względem ostatnie miejsca w kraju, ze wskaźnikami na poziomie odpowiednio 59 i 60 osób na km2.
Ponad połowa społeczeństwa makroregionu wybrała tereny wiejskie jako miejsce zamieszkania (50,8 % populacji makroregionu).

W całym makroregionie leży 6 miast o liczbie mieszkańców przekraczającej 100 tys. Trzy z nich to duże ośrodki miejskie zamieszkiwane przez ponad 200 tys. osób, należy do nich Lublin, Białystok i Kielce.
Jednym z najważniejszych wskaźników określających możliwości rozwoju społecznego i gospodarczego Polski Wschodniej jest wykształcenie. Mieści się tu 76 uczelni. Największa ich liczba znajduje się w województwie lubelskim i podlaskim, po 18 w każdym z nich. W samym Białymstoku jest ich 11.
W makroregionie kształci się ponad 300 tys. studentów, prawie 18 % wszystkich studentów w Polsce. Najwięcej w województwie lubelskim – ponad 96 tys., a najmniej w świętokrzyskim – 42 tys. Województwo podlaskie, z liczbą blisko 51 tys., zajmuje trzecie miejsce pod tym względem.
Rocznie uczelnie wyższe w Polsce Wschodniej kończy ponad 95 tys. absolwentów, co daje blisko 20 % wskaźnika dla całej Polski.
Polska Wschodnia w roku 2005 wykazywała się najniższym PKB na mieszkańca
w poszerzonej Unii Europejskiej. Region ten został objęty specjalnym, dodatkowym wsparciem z funduszy europejskich – Programem Operacyjnym Rozwój Polski Wschodniej.
W przeciągu ostatnich lat, na obszarze wschodnim można zaobserwować stały wzrost PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Jednak w żadnym z pięciu województw nie osiągnięto wartości PKB na poziomie średniej krajowej.
W roku 2010 przeciętny poziom produktu krajowego brutto w przeliczeniu na
1 mieszkańca wyniósł dla Polski prawie 36 778, 00 zł.
Województwo podkarpackie w roku 2010 miało najniższy wskaźnik PKB na 1 mieszkańca – stanowił on tylko 67,90 % PKB w przeliczeniu na 1 Polaka. Nieco lepszy poziom odnotowano w województwie lubelskim – 68,19 %. W środku stawki znalazło się województwo podlaskie ze wskaźnikiem stanowiącym 73,37 % i warmińsko-mazurskie – 74,03 %. Natomiast najwyższy poziom PKB odnotowano w województwie świętokrzyskim – 76,50 % średniej krajowej.
W roku 2011 średnia krajowa kwota dochodów w przeliczeniu na jednego mieszkańca, z podatków od osób fizycznych i prawnych, wynosiła nieco ponad 140 zł. Jest to wartość ponad dwukrotnie niższa od tej, którą dostarcza do budżetu państwa województwo mazowieckie.
Najwyższe dochody, z rejonu pięciu województw Polski Wschodniej, w przeliczeniu na jednego mieszkańca odnotowano w województwie świętokrzyskim – prawie 90 zł, co stanowi ponad 64 % średniej krajowej i daje dziewiąte miejsce na tle innych województw w kraju.
Na ostatnich miejscach w klasyfikacji województw Polski Wschodniej, a także całego kraju, znalazły się województwa: warmińsko-mazurskie i podlaskie, ze wskaźnikiem nieco ponad 60 zł na jednego mieszkańca.
Niskie wpływy z podatków PIT i CIT świadczyć mogą o ciągle niskim poziomie dochodów mieszkańców i firm z rejonów Polski Wschodniej.
W celu zdynamizowania rozwoju gospodarczego regionów Polski Wschodniej, poprawy głównych wskaźników makroekonomicznych, w tym PKB, stworzono odrębny program operacyjny – Rozwój Polski Wschodniej. Warto podkreślić, że jest to jedyny tego typu program ponadregionalny w UE.
Pula środków w programie wynosi ponad 2,80 mld euro, z czego wkład
z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego to blisko 2, 39 mld euro.
W ramach programu realizowanych jest 208 projektów. Najwięcej, bo prawie jedna trzecia z tej liczby, to projekty należące do beneficjentów z województwa lubelskiego. Województwo podlaskie zajmuje pod tym względem trzecie miejsce.
Budżet programu rozdysponowano pomiędzy sześć osi priorytetowych. Dotychczas zakontraktowano blisko 95 % środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w programie.
Najwięcej, tj. 35 % środków z budżetu programu przeznaczono na projekty dotyczące rozwoju infrastruktury naukowej i badawczej oraz wsparcie innowacji (oś I). Jest to kwota 845 mln euro. Wartość zawartych umów w zasadzie wyczerpała już alokację środków w osi. Nastąpi jednak przesunięcie wolnych środków pomocy technicznej (37 mln zł) na projekty w ramach tej osi (uchwała Komitetu Monitorującego z dnia 22 marca br.).
Kolejne 29 % alokacji przypada na projekty z zakresu infrastruktury transportowej (oś IV). Stopień kontraktacji środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego kształtuje się w tym obszarze na poziomie blisko 98 %.
Ponadto, w ramach programu finansowany jest dostęp do szerokopasmowego Internetu i technologii cyfrowych, transport publiczny, w tym zakup i wymiana środków transportu, system tras rowerowych oraz promocja zrównoważonego rozwoju turystyki.
Stopień zakontraktowania środków w tych obszarach jest również wysoki i wynosi ponad
91 %.

Największą, zarówno pod względem ilości jak i wartości, grupę projektów stanowią projekty kluczowe. Są to przedsięwzięcia szczególnie ważne dla rozwoju regionów. Wartość dofinansowania UE dla tych inwestycji wynosi blisko 8,12 mld zł. Ich udział w zakontraktowanych środkach stanowi prawie 87%. Pozostała pula środków przypada na projekty konkursowe oraz związane z wdrażaniem programu.
Najwięcej środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu zakontraktowali beneficjenci z województwa lubelskiego. Kwota ta wynosi ponad 2,67 mld zł i stanowi ponad 28% wszystkich zakontraktowanych środków.
Największy projekt realizowany w programie dotyczy infrastruktury drogowej na terenie województwa lubelskiego. Wartość dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego to blisko 363 mln zł.
Z kolei w woj. podkarpackim, świętokrzyskim i warmińsko-mazurskim największe projekty dotyczą rozwoju transportu publicznego, natomiast w woj. podlaskim – budowy sieci szerokopasmowej.