Islamiści stabilni, Turcja coraz mniej

Co powoduje, że nękana skandalami partia, która nie waha się przed brutalnym tłumieniem demonstracji i cenzurowaniem internetu, utrzymuje się przy władzy, a nawet wzmacnia swoją pozycję? Deniz Yagmur, turecki socjolog z London University w wywiadzie dla Liberte! uważa, że to strategia dzielenia społeczeństwa na swoich i obcych zastosowana przez premiera Erdogana pozwoliła mu scementować elektorat. Obcym może być alawita, ateista, każdy, kto podważa rządy AKP. Zabieg cenzurowania Twittera i Youtube to też element tej strategii. Kto twittuje ten nie z nami.

Islamistom nie zaszkodził nawet wewnętrzny spór między Erdoganem a Fetullahem Gülenem, islamskim duchownym, którego zwolennicy zdominowali aparat policyjny i przed wyborami uruchomili go tropiąc korupcyjne skandale premiera. I to też Erdogan potrafił wykorzystać wśród elektoratu pamiętającego interwencje wojska, przerywające co jakiś czas demokrację w Turcji. Organizacja Güllena, jako tajna struktura, dominująca aparat siłowy, idealnie wpasowała się w ten obraz.

Nawet uznając polityczne zdolności premiera Turcji i tak trudno zrozumieć, dlaczego Erdogan zachowuje tak dużą popularność. Wymienia się cztery czynniki: konserwatywne społeczeństwo, większą akceptację dla korupcji, ograniczony dostęp do internetu i niezależnej od rządu informacji, brak atrakcyjnych alternatyw.

Co teraz czeka Turcję? Wielu analityków przewiduje dalszą niestabilność ze względu na silne podziały w kraju. W samym dniu wyborów, w lokalnych starciach zginęło 8 osób, a 28 zostało rannych. Coraz szerzej informuje się o przypadkach fałszowania wyborów na korzyść rządzącej partii. W trakcie liczenia głosów doszło też do awarii prądu w 22 prowincjach, za co zdaniem ministra energetyki ma być odpowiedzialny kot, który wszedł do transformatora. We wtorek miejsce miały protesty zwolenników opozycji oskarżającej islamistów o fałszowanie wyników. W Ankarze demonstracje rozpędzono przy użyciu armatek wodnych. Doliwy do ognia dolewa umocniony po wyborach lider AKP, który chce rozliczać „zdrajców” z frakcji Güllena. Zapowiada, że wszyscy odpowiedzialni za wyciek nagrań, na których rząd rozważa wplątanie Turcji w wojnę z Syrią, odpowiedzą przed sądem. Na uwagę zasługuje także wspomniana na początku konsolidacja głosów Kurdów, co może wpłynąć na głośniejsze domaganie się przez nich większej autonomii.