Pięć zespołów projektowych przedstawiło kompleksowe wizje rewitalizacji Pragi w ramach warsztatów organizowanych przez SARP. Dwa zespoły to lokalni społecznicy i społeczniczki. W jednym z nich są członkowie DKDSu. Jak inaczej by mogły wyglądać przygotowania do Zintegrowanego Programu Rewitalizacji, gdy od początku potraktować stronę społeczną jako partnerów i partnerki w działaniu.
REKLAMA
W sobotę rano w pawilonie przy ul. Foksal pięć zespołów przestawiło swoje pomysły na rewitalizację Pragi. Celem organizowanych przez SARP warsztatów było opracowanie programu przemian w sferze gospodarczej i przestrzennej na wskazanym obszarze Pragi Północ. Zaproponowany program opierać się miał na zasobie lokalowym miasta, w szczególności zaś lokali użytkowych.
Te pięć projektów to wizje, które mają uzupełniać planowanie procesu rewitalizacji Pragi i przygotowania do stworzenia Zintegrowanego Programu Rewitalizacji. Jak bardzo? Tego nie wiadomo, bo ratusz nie daje jasnej odpowiedzi odnośnie tego, jak mają się te warsztaty do reszty procesu. Mam nadzieję, że taką odpowiedź wkrótce uzyskamy, bo podczas prezentacji pojawiło się kilka bardzo dobrych pomysłów, które w kompleksowy sposób pokazują, jak można rewitalizować Pragę.
Wszystkie zespoły wskazywały na złą jakość przestrzeni publicznej, konieczność większego włączania mieszkanek i mieszkańców, oraz konsekwentną politykę lokalową i potrzebę uspokojenia ruchu. Zespół "Praga z metra" przygotował ogólny projekt ochrony dziedzictwa, rozwoju lokalnego handlu, lepszej polityki informacyjnej, rewitalizacji podwórek oraz zwiększania partycypacji, czyli wszystkiego, co powinno się dziać, gdyby miejskie dokumenty były realizowane. Zachęcał również do oddania pustostanów skłotersom. Wprawdzie skłotersi i skłoterki zazwyczaj sami wybierają sobie lokale i je zajmują, ale tego typu oferta mogłaby być dobry sposobem na stworzenie alternatywnego centrum kultury. Obecnie takie miejskie działa na Mokotowie. Jest nim A.D.A – Aktywny Dom Alternatywny przy ul. Puławskiej 37.
Zespół "Ekosystem Praga" sugerował wydzielenie obszarów tematycznych na Pradze, które miałyby się rozwijać w oparciu o wykorzystanie lokalnych potencjałów. Autorki projektu zaznaczyły je sugestywnie na ekranie jako gumki recepturki, które spinają poszczególne obszary. Znalazł się tam obszar obecności fachowców, streetworkerów, miejsce dla handlu, rekreacji oraz dla funkcji administracyjnych. Stalowa została wyznaczona na ulicę miejskich fachów. Jej uzupełnieniem miała być Szkoła Praskich Fachów. Został również wyznaczony obszar turystyczny. Obszary nie są ustalone na stałe. Są elastyczne i otwarte na zmiany.
Z konkretnych propozycji pojawił się pomysł na łaźnię miejską oraz ogrody społecznościowe. Te ostatnie miały być odpowiedzią na brak zieleni, na który skarżą się mieszkanki i mieszkańcy Pragi. Ogrody społecznościowe powstawałyby przy wsparciu merytorycznym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Część z nich mogłaby być uzupełniona o szklarnie. Bazując na rozmowach z mieszkankami i mieszkańcami pomysłodawczynie zaproponowały również dziewięć lokalizacji lokalnych centrów aktywności. Postulowały też wyznaczenie ścieżek rowerowych, które by łączyłyby okolice Ząbkowskiej i Brzeskiej z okolicami 11 Listopada i Stalowej.
'/%3e%3cpath%20class='cls-2'%20d='M212.89,56.37v51.7h-19V56.37H173.83v-16h59.11v16H212.89Z'%20transform='translate(0%200)'/%3e%3c/svg%3e)
Ciekawy pomysłem było pokazanie na symbolicznym zegarze cyklu rocznego działania dla ul. Małej, gdzie dla każdej pory roku zaproponowały inne aktywności. Wiosna to m.in. czas na działania streeartowe, grę w kapsle, przygotowywanie ogródków, sadzenie warzyw. Lato to czas również na kino letnie i święto ulicy. Jesienią powoli dzielnica przygotowuje się do zimy: konserwuje sprzęt, robi zielniki, zbiera liście, szuka sponsorów na kolejne działania, ale jest też czas na zabawę – częściowo na podwórku, częściowo już w świetlicy. Zimą dekoruje się choinkę, karmi ptaki, ale też szuka sponsorów i przygotowuje działania na kolejny sezon. Cykl dzielnicy oparty był na głównych aktywnościach sąsiedzkich: sadzeniu roślin przez jedną z mieszkanek, żeby ochronić podwórko przed wjeżdżającymi samochodami, a także na tworzeniu przez jednego z sąsiadów altan na podwórkach z ławkami. Cały projekt „Ekosystem Praga” opiera się na miękkiej urbanistyce, czyli eksperymencie architektonicznym.
O ile większość zespołów traktowała Pragę jako normalną dzielnicę do życia, to zespół „Otwarte getto” postanowił zagrać na wizji Pragi jako niebezpiecznej okolicy pełnej patologii. Mimo, że autorki projektu zapewniały, że same mieszkają na Pradze i dzielnica jest im niezwykle bliska i mówiły potrzebie zauważania nowych form uspołecznienia, miałam poczucie, że traktują swoich sąsiadów i sąsiadki rdzennych prażan jako inną grupę społeczną. Mówiły o wysokim kapitale społecznym, ale niskim kapitale instytucjonalnym, czyli braku umiejętności współpracy z administracją. Temu twierdzeniu miał zaprzeczyć zespół RE:PRAGA składający się w większości właśnie z mieszkańców Pragi, w tym z osoby przewodniczącego Dzielnicowej Komisji Dialogu Społecznego.
Autorki projektu promowały również łączenie lokali na Targowej, żeby mogły się tam wprowadzić sklepy wielkopowierzchniowe. O ile takie rozwiązanie może być sensowne jako alternatywa dla centrum handlowego, to obliczu bliskości centrum Wileńska takie rozwiązanie tym bardzie budzi wątpliwości, bo jest kolejnym zagrożeniem dla mniejszych sklepów. W prezentacji zostały też pokazane wyniki mini badań z których wynikało, że za „swoje” subiektywnie najbliższe traktują najbliższe podwórka. Przestrzenie określanie jako „nieswoje” to te, które oddzielały arterie komunikacyjne.
Odpowiedź na problem arterii komunikacyjnych, które przecinają miasto mogliśmy znaleźć w prezentacji zespołu Pragopunktura. Podkreślali, że najważniejsze są relacje: komunikacyjne, społeczne i gospodarcze. Postulowali łączenie węzłów budujących sieci, np. komunikacyjnej. Zauważyli, że dużym problemem dzielnicy jest ruch tranzytowy. Jeśli chcemy, żeby Praga była przyjazną przestrzenią musimy zadać sobie pytanie „Przez czy na Pragę?”, bo jeśli „na Pragę” to konieczne jest uspokojenie ruchu w dzielnicy i potraktowanie ulicy jako przestrzeni publicznej. Zaproponowali również prototypowanie handlu ulicznego. Stwierdzili, że nie da się na dzień dzisiejszy określić, gdzie dokładnie ten handel ma być, więc wcześniej trzeba te miejsca przetestować. Poza handlem ulicznym miałaby powstać dzielnicowa sieć lokalnych rzemieślników, gdzie stare zawody zostałyby zaadaptowane do obecnych potrzeb rynku. Zwiększeniu zainteresowania lokalnym rzemiosłem miałyby służyć FabLaby. FabLab Praga miałby łączyć przestrzeń wytwórczą z przestrzenią edukacyjną.
Zespół Pragopunktura położył również duży nacisk na aktywność fizyczną. Zaproponowali, żeby Praga była dzielnicą kulturalną fizycznie. Sport jest ważny, bo to właśnie w nim pokonujemy swoje ograniczenia, co korzystnie wpływa również na zmaganie z barierami w innych dziedzinach życia. Sport jest demokratyczny, a podczas gry znikają bariery społeczne. To świetny sposób, żeby integrować nowych i starych mieszkańców i mieszkanki dzielnicy. Postulowali wprowadzenie infrastruktury dla dziedzin sportu, które obejmują różne grupy społeczne, takich jak siatkówka czy parkur. Nowa infrastruktura mogłaby powstawać w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego i uzupełniać luki w zabudowie. Sieciowanie w przestrzeni publicznej miałoby mieć swoje odbicie również w przestrzeni wirtualnej. Zespół Pragopunktura zaproponował stworzenie aplikacji, która przyczyniałaby się do tworzenia marki Praga.
Prezentacją, która zrobiła na mnie największe wrażenie była ta, przygotowana przez zespół RE:PRAGA, który pokazał kompleksowe podejście do całej okolicy i jako jedyny zaproponował dużo konkretnych rozwiązań dotyczących prawie całej przestrzeni analizowanego terenu. Motywem przewodnim całego projektu było stworzenie parku kulturowego na terenie Pragi. Park kulturowy to forma ochrony krajobrazu kulturowego oraz zachowania wyróżniających się krajobrazowo terenów z zabytkami nieruchomymi charakterystycznymi dla miejscowej tradycji budowlanej i osadniczej. Praktyczne korzyści z ustanowienia takiego parku to spójna i długofalowa polityka, koncentracja, koordynacja oraz uspołecznienie zarządzania, szeroki zakres działania regulacji, jak i skuteczna ich egzekucja. Przestawione działania były zaplanowana do 2020 r. Wsparciem realizacji projektu parku kulturowego miało być powołanie menadżerów i menadżerek ulic, odpowiedzialnych za kontakt z władzami oraz za troskę o porządek i estetykę.
Ważnym elementem projektu jest również polityka lokalowa, która w założeniu zespołu RE:PRAGA ma wspierać działania łączące tradycyjne rzemiosło z designem. Konieczny jest nowy model współpracy z miastem, który skutecznie pozwoli uwolnić obecnie puste przestrzenie. Potrzebna uproszczenia procedur oraz skrócenia czasu decyzyjnego oraz zmianę kryteriów oceny tak, by cena nie była kryterium decydującym. Miasto powinno oceniać program oraz długofalowe korzyści z danej działalności. Czas najmu powinien być wieloletni. To istotne, bo lokale są twarzą ulicy, więc powinno się o nie szczególnie dbać. Na Pradze 25% lokali stoi pustych. Na ulicach o funkcji metropolitalnej, takich jak Targowa, nie powinno być szczególnej regulacji czynszu. Powinna ona za to funkcjonować na ulicach lokalnych takich jak Ząbkowska, Brzeska, Wileńska, Inżynierska czy Stalowa, gdzie usługi tworzą charakter dzielnicy. Miasto powinno dbać o to, żeby były one zróżnicowane. Powinien zostać stworzony regulamin najmu dla lokali, który określałby wygląd witryn i szyldów. W dawnej zajezdni tramwajowej na Inżynierskiej powinno powstać Centrum Rzemiosła, a Pałacyk Konopackiego na Środkowej zostać zaadaptowany na cele społeczno-kulturalne. Z kolei Bazar Rożyckiego miałby się stać miejscem wyspecjalizowanego handlu i rekreacji.
Historię dzielnicy miałby podkreślać relikt synagogi, zburzonej w kontrowersyjnych okolicznościach na początku lat 60. - przedstawiony np. w formie obiektu multimedialnego otoczonego skwerem. Zaproponowano również filię domu kultury na południe od Al. Solidarności. Taki projekt – Centrum Aktywizacji Społeczno-Kulturalnej „Kawęczyńska”, złożył do budżetu partycypacyjnego Krzysztof Michalski – jeden z członków zespołu RE:PRAGA.
Poprawę jakości przestrzeni publicznej RE:PRAGA chce osiągnąć przez dwuetapowe działanie. Po pierwsze szybkie interwencje, które można osiągnąć do 2015 r. takie jak reorganizację ruchu czy uporządkowanie parkowania na ul. Targowej, Okrzei/Ząbkowskie, Wileńskiej/Stalowej oraz sezonowe zamykanie ul. Stalowej i Ząbkowskiej. Na obszarze ul. Brzeskiej, Inżynierskiej, Małej i 11 Listopada miałaby powstać strefa spowolnionego ruchu – Tempo 30. Poruszanie się między Nową a Starą Pragą mają ułatwić nowe przejścia naziemne przez Al. Solidarności oraz kładka nad torami kolejowymi pomiędzy ul. Rzeszotarską i Koneserem. Prostym sposobem zwiększenia liczby zieleni w przestrzeni publicznej jest posadzenie drzew w donicach – docelowo, po remoncie, mają one zostać posadzone na stałe. W podwórkach miałyby powstać ogrody społecznościowe. Przy ul. Wileńskiej, Jagiellońskiej, na pl. Wileńskim oraz Brzeskiej/Białostockiej powstałyby z kolei miejskie skwery. Konieczne jest również powiązanie z lewy brzegiem, np. przez stworzenie Traktu Praskiego, który by biegł od ul. Karowej przez ul. Ząbkowską do Kawęczyńskiej.
Zespół RE:PRAGA jako jedyny też zmierzył się z tematem polityki mieszkaniowej na Pradze. Zaproponował projekt ograniczenia do 2020 r. liczby lokali komunalnych z 39% do 25% (w Warszawie jest ich średnio 14%). Nadwyżką mieszkań miałby zarządzać samorządowy deweloper – Agencja Mienia Komunalnego. Jako pierwsze powinny zostać wyremontowane lub sprzedane zniszczone zabytkowe kamienice. Zamiast funkcji mieszkaniowej powinna zostać wprowadzona funkcja biurowa. Ograniczenie liczby lokali komunalnych w sytuacji, w której w Warszawie 5 tys. rodzin czeka na mieszkanie jest postulatem kontrowersyjnym – zwłaszcza, że nie wiadomo ile jeszcze mieszkań dzielnica straci ze względu na roszczenia reprywatyzacyjne. Jednak sam pomysł zwiększenia liczby powierzchni biurowych na Pradze może być korzystny dla dzielnicy. Drugim postulatem dotyczącym mieszkalnictwa jest wsparcie dzielnicy dla niekomercyjnego budownictwa mieszkaniowego, czyli mikro spółdzielni mieszkaniowych. Trzecim – stworzenie nadbudów na budynkach, które są niższe niż linia pierzei.
W projekcie rewitalizacji przestawionym przez RE:PRAGA pojawił się również pomysł na aktywizację zawodową. Zespół postuluje połączenie rzemiosła z nowoczesnym designem. Postawienie na produkcję wyrobów unikatowych, designerskich, wytwarzanych ekologicznie, która jest nietypowa, pracochłonna i trudno powtarzalna. Samorząd powinien rozbudować również rynek prac prostych wykonywanych lokalnie, wspierać spółdzielnie socjalne oraz stosować klauzule społeczne przy zamówieniach publicznych – dodatkowe punkty otrzymywałyby firmy zatrudniające mieszkańców i mieszkanki dzielnicy.
Mimo iż cały projekt RE:PRAGA nastawiony jest w dużej mierze na poprawę życia mieszkanek i mieszkańców dzielnicy, to wśród propozycji znalazło się również miejsce dla przyjezdnych. Mają ich tu przyciągać muzea, park kultury i wypoczynku oraz centra życia miejskiego. Atrakcją mają być kiermasze uliczne oraz Praskie Targi Sztuki, Rzemiosła Artystycznego i Wzornictwa Przemysłowego. Tym, co wyróżnia zespół RE:PRAGA jest również to, że przygotował 26 wskaźników**, które pozwolą ocenić realizację projektu.
O ile większość zespołów mówiła o dość ogólnych koncepcjach i projektach, które polegały na miękkim sprawdzaniu przestrzeni, to zespół RE: PRAGA przedstawił bardziej konkretny projekt, który opiera się nie tylko na analizach pozyskanych od organizatorów, ale wieloletniej pracy na miejscu. Połowa członków RE:PRAGI to osoby zrzeszone w Praskim Stowarzyszeniu Mieszkańców Michałów, które należy do praskiej Dzielnicowej Komisji Dialogu Społecznego. Część zespołu działała również przy społecznym projekcie Targowa 2.0. Są to więc osoby, które nie po raz pierwszy zabierają głos w sprawach dotyczących rewitalizacji Pragi. Gdyby władze Warszawy poważnie potraktowały rolę DKDSów jako ciał doradczych prezentowane w sobotę projekty mogłyby być punktem wyjścia do spotkań mieszkańcami prowadzonych na przełomie maja i czerwca. Teraz pozostaje nam czekać na wrześniową turę konsultacji Zintegrowanego Programu Rewitalizacji i zobaczyć, które z pomysłów zostały tam włączone.
* Skład zespołów:
1. Praga z metra, zespół: Andrzej Marat, Barbara Kozłowska, Paulina Sikorska, Aleksandra Jadach-Sepioło, Stanisław Bochyński
2. RE:PRAGA, zespół: Gildas Boursin, Małgorzata Dembowska, Piotr Płoski, Krzysztof Michalski, Karol Langie, Marcin Kacprzyk, Tomasz Peszke, Konrad Marczyński, Maciej Kuziemski
3. Ekosystem Praga, zespół: Barbara Nawrocka, Dominika Wilczyńska, Ludwika Ignatowicz
4. Otwarte Getto, zespół: Renata Pieńkowska, Katarzyna Rokicka-Mϋller, Klementyna Świeżewska
5. Pragopunktura, zespół: Krystian Kwieciński, Maciej Siuda, Dorota Kabała, Jadwiga Zimpel
1. Praga z metra, zespół: Andrzej Marat, Barbara Kozłowska, Paulina Sikorska, Aleksandra Jadach-Sepioło, Stanisław Bochyński
2. RE:PRAGA, zespół: Gildas Boursin, Małgorzata Dembowska, Piotr Płoski, Krzysztof Michalski, Karol Langie, Marcin Kacprzyk, Tomasz Peszke, Konrad Marczyński, Maciej Kuziemski
3. Ekosystem Praga, zespół: Barbara Nawrocka, Dominika Wilczyńska, Ludwika Ignatowicz
4. Otwarte Getto, zespół: Renata Pieńkowska, Katarzyna Rokicka-Mϋller, Klementyna Świeżewska
5. Pragopunktura, zespół: Krystian Kwieciński, Maciej Siuda, Dorota Kabała, Jadwiga Zimpel
** 26 wskaźników przygotowany przez zespół RE:PRAGA:
1. Udział pustostanów w ogólnej puli lokali użytkowych
2. Udział nowo wyremontowanych lokali użytkowych w ogólnej puli lokali użytkowych
3. Udział mieszkalnych lokali komunalnych w ogólnej puli lokali mieszkalnych
4. Liczba wyremontowanych budynków po remoncie generalnym
5. Udział mieszkań komunalnych bez wygód w ogólnej puli mieszkań komunalnych 6. Liczba metrów powierzchni mieszkań komunalnych na jednego najemcę
7. Liczba budynków podłączona do sieci miejskiej
8. Liczba metrów nowo wybudowanej powierzchni lokali
9. Koszty administrowania nieruchomościami komunalnymi/metr powierzchni użytkowej lokalu
10. Natężenie ruchu pieszego na wybranych ulicach
11. Natężenie ruchu rowerowego na wybranych ulicach
12. Natężenie ruchu kołowego na wybranych ulicach
13. Natężenie hałasu w wybranych punktach o określonej porze dnia i tygodnia
14. Poziomzanieczyszczeńpyłowychwwybranychpunktachookreślo- nej porze dnia i tygodnia
15. Liczba drzew na wybranych ulicach
16. Powierzchnia biologicznie czynna na wybranych ulicach
17. Liczba krzeseł przy stolikach kawiarnianych na wybranych ulicach
18. Liczba otwartych lokali w godzinach wieczornych w weekendy na wybranych ulicach
19. Liczba zauważalnych dewastacji na wybranych ulicach,
20. Liczba nośników reklamowych niezgodnych z przepisami planów miejscowych/regulaminem Parku Kulturowego na wybranych ulicach
21. Liczba działających na analizowanym obszarze spółdzielni i przed- siębiorstw socjalnych
22. Powierzchnia nowo zbudowanych lokali mieszkalnych w formule taniego budownictwa
23. Powierzchnianowozbudowanychlokalimieszkalnychiużytkowych przez gminę
24. Liczba zorganizowanych kiermaszy i targów
25. Liczba zatrudnionych na podstawie klauzul społecznych w przetargach publicznych
26. Koszty pracy w ZGN
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!