O autorze
Prezeska Stowarzyszenia "Dobra Edukacja", posłanka na Sejm RP VII kadencji, minister edukacji narodowej w pierwszym rządzie Donalda Tuska (2007-2011).
Inicjatorka tworzenia autorskich rozwiązań w edukacji. Aktywnie działa na rzecz osób z niepełnosprawnością. Od lat, na różnych szczeblach, zajmuje się zarządzaniem w edukacji.
Zanim trafiła do rządu i potem do parlamentu, pracowała w szkole podstawowej, średniej, na uniwersytecie, w organizacji pozarządowej i w samorządzie terytorialnym, jako zastępczyni Prezydenta Miasta Gdańska do spraw polityki społecznej, dyrektorka szkoły, nauczycielka matematyki.
Prywatnie mama trzech dorosłych synów i babcia trzech wnuczek, żona Aleksandra Halla, mieszkanka Sopotu.

Blog: http://katarzynahall.blogspot.com/
Twitter
Facebook

Edukacja marzeń. Nowoczesne kształcenie zawodowe i ustawiczne

Do dotychczasowego wykształcenia będzie można dodawać nowe kwalifikacje i w ten sposób szybciej i elastyczniej zdobywać nowe zawody. Taka jest idea wprowadzanych obecnie zmian.


Gdy dzisiejsi pięćdziesięciolatkowie chodzili do szkoły, świat technologii wyglądał inaczej. Aby oglądać telewizję lub zatelefonować chodziło się do sąsiada. Komputery wyglądały jak szafy zajmujące cały pokój, a ich moc obliczeniowa była na ogół mniejsza od tego co mamy teraz w telefonach komórkowych. Umiejętność obsługi tamtych komputerów jest w żaden sposób nieprzydatna w używaniu dzisiejszych komputerów. Inaczej niż 30 lat temu naprawia się i produkuje samochody, piecze chleb, buduje domy, prowadzi sklep i robi tysiące innych rzeczy. Nie ma branży i stanowiska pracy, gdzie nieprzydatne byłyby nowoczesne technologie. Dlatego muszą się też zmieniać przepisy, zgodnie z którymi trzeba pracować i sposób kształcenia.


Świat idzie naprzód. Edukacja musi za nim nadążać. Tempo zmian jest coraz szybsze. Myślenie, że nauczymy się jednego zawodu raz na całe życie i będziemy pracować mniej więcej w taki sam sposób aż do emerytury jest błędem. Trzeba sobie raczej wyobrażać, że dzisiejsi uczniowie będą uczyć się przez całe życie nowych umiejętności i być może kilka razy w życiu zmieniać zawód. System oświaty musi to umożliwiać w sposób jak najbardziej sprawny i elastyczny.


Pożądane jest uzyskiwanie przez wszystkich jak najlepszego wykształcenia ogólnego, stanowiącego dobry fundament pod ewentualne studiowanie czy nabywanie kolejnych kwalifikacji zawodowych. Zmodernizowane kształcenie zawodowe, rozpoczynające się od września 2012 roku - z perspektywy absolwenta gimnazjum - będzie wyglądać podobnie jak dotychczas. Kandydat będzie miał do wyboru uzyskanie przygotowania zawodowego w zasadniczych szkołach zawodowych lub technikach. Najpewniej będzie wybierał spośród zawodów oferowanych w pobliskich szkołach. To, że nieco zmieniła się paleta wszystkich zawodów, które mogą być oferowane w poszczególnych typach szkół, nie ma dla kandydata specjalnego znaczenia, gdyż wybór, który jest dla niego faktycznie dostępny, jest na ogół mniejszy.


Wykształcenie ogólne, które będzie się zdobywać w trzyletniej zasadniczej szkole zawodowej (dwuletnich już nie będzie), będzie równorzędne temu, jakie się będzie uzyskiwać w dwóch pierwszych klasach technikum lub pierwszej klasie liceum. Będzie możliwość, po ukończeniu tego kształcenia, kontynuowania nauki od drugiej klasy liceum dla dorosłych.

Zawody, których można się uczyć w szkołach, zostały podzielone na kwalifikacje (od jednej do trzech). Szkoła będzie kształcić ogólnie i przygotowywać do kolejnego potwierdzania kwalifikacji wchodzących w skład zawodu, do którego przygotowuje. Czyli egzaminy zawodowe będzie się zdawało w trakcie nauki.

Będą także kursy przygotowujące do zdawania egzaminów potwierdzających poszczególne kwalifikacje. Każda kwalifikacja może być sama przydatna na rynku pracy, wchodzą one też w skład różnych zawodów.

Ukończenie zasadniczej szkoły zawodowej lub technikum samo w sobie nie daje zawodu (tak jest od czasu, kiedy wprowadzono egzaminy zawodowe). Podzielenie zawodów na kwalifikacje, które można zdobywać po osobno, daje możliwość osobom dorosłym dużo szybszego zdobywania nowych umiejętności i nowych zawodów. Do uzyskania nowego zawodu wystarczy odpowiedni poziom wykształcenia ogólnego plus przygotowanie na zawodowych kursach kwalifikacyjnych.

Dyplom technika to średnie wykształcenie ogólne (również uzyskane w liceum) i komplet odpowiednich dla konkretnego zawodu kwalifikacji. Zawód robotniczy to również komplet zdanych egzaminów potwierdzających odpowiednie kwalifikacje oraz wykształcenie ogólne uzyskane poprzez ukończenie trzyletniej zasadniczej szkoły zawodowej lub równorzędne.

Nowe przepisy w kształceniu dorosłych wprowadzają jeden typ szkoły kształcenia ogólnego - liceum dla dorosłych - odbudowany możliwością jednoczesnego przygotowywania się do potwierdzania kwalifikacji na szeregu kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Do tego możliwość kształcenia się wolniej lub szybciej, każdy we własnym tempie, częściowo na odległość. Te bardziej elastyczne i nowoczesne formy to szansa na nową jakość edukacji dorosłych, którzy potrzebują podnosić swój poziom wykształcenia ogólnego i zdobywać nowe kwalifikacje.

Pewnie jeszcze nieraz będzie się zmieniać lista kwalifikacji, które można zdobyć w systemie oświaty. Być może również szkoły zawodowe dla młodzieży kiedyś zostaną trochę inaczej zorganizowane. Wprowadzone zmiany są odpowiedzią na potrzebę nowocześniejszego kształcenia zawodowego. Nowe kształcenie ruszy od września 2012 roku. Pierwsi absolwenci "nowych" zawodówek pojawią się w 2015, a techników w 2016 roku. Zawodowe kursy kwalifikacyjne i pierwsze egzaminy potwierdzające kwalifikacje "po nowemu" zaczną się już w roku edukacyjnym 2012/13. Egzaminy te będą zdawać zarówno uczniowie szkół przygotowujących do zawodów, dorośli absolwenci kursów, jak i osoby, które zechcą eksternistycznie potwierdzić swoje kwalifikacje nabyte w inny sposób, na przykład podczas wykonywania pracy.