Rodzice, jeśli tylko chcą ze swoich praw korzystać, mogą mieć spory wpływ na to, jak są edukowane ich dzieci. Szkoła może i powinna rodziców w realizacji ich praw wspierać, natomiast z pewnością nie jest w stanie ich wyręczyć czy zastąpić, ani nic od nich “wiedzieć lepiej”.

REKLAMA
Wychowanie w szkole jest ważnym, trudnym i odpowiedzialnym zadaniem, wzbudzającym też wiele emocji. Aby dobrze zrozumieć jego złożoność warto przywołać tu kilka fragmentów Konstytucji.
(Z art. 35.) Rzeczpospolita Polska zapewnia obywatelom polskim należącym do mniejszości narodowych i etnicznych wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania obyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury.
(Z art. 48.) Rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Wychowanie to powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania.
(Z art. 53.) Każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii. Rodzice mają prawo do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania moralnego i religijnego zgodnie ze swoimi przekonaniami. Religia kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej może być przedmiotem nauczania w szkole, przy czym nie może być naruszona wolność sumienia i religii innych osób.
(Z art. 72.) Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją.
Dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych.
W toku ustalania praw dziecka organy władzy publicznej oraz osoby odpowiedzialne za dziecko są obowiązane do wysłuchania i w miarę możliwości uwzględnienia zdania dziecka.
Najważniejsze regulacje prawa oświatowego dotyczące prawa rodziców do decydowania o edukacji swojego dziecka są następujące:
1. Rodzice mają prawo edukować swoje dziecko w domu. Aby z niego skorzystać powinni zacząć od uzyskania opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej, a potem obowiązuje jedynie raz do roku sprawdzenie efektów tej edukacji w sposób uzgodniony ze szkołą.
2. Rodzice mają prawo do zwolnienia swojego dziecka z lekcji wychowania do życia w rodzinie, jeśli uznają, że nie odpowiada im program proponowany przez szkołę i wolą sami wziąć odpowiedzialność za tę część edukacji swojego dziecka.
3. Rodzice mają prawo zdecydować o tym, że ich dziecko ma korzystać z lekcji religii ich wyznania, albo że chcą, aby korzystało z lekcji etyki i takie lekcje powinny być na ich życzenie zorganizowane. Mogą też uznać, że ich dziecko nie potrzebuje tych zajęć.
4. Na podstawie decyzji rodziców uczniowie mają prawo do uczenia się języka mniejszości narodowej lub języka regionalnego, co jest wspierane dodatkowym finansowaniem z subwencji.
5. Do kompetencji rady rodziców należy uchwalanie w porozumieniu z radą pedagogiczną programu wychowawczego szkoły obejmującego wszystkie treści i działania o charakterze wychowawczym skierowane do uczniów, a także programu profilaktyki dostosowanego do potrzeb rozwojowych uczniów oraz potrzeb danego środowiska.
Należy się w szkole liczyć ze światem wartości i oczekiwaniami rodziców. Nauczyciele na ogół swoją uwagę poświęcają głównie wymaganiom programowym dotyczącym swojego przedmiotu i koncentrują się na tej części podstawy programowej. Media w tym dokumencie z kolei najczęściej szukają spisu lektur i dat, i tylko to staje się przedmiotem ich analizy. Tymczasem grono nauczycielskie razem powinno jak najwięcej uwagi poświęcić analizie części wstępnej podstawy programowej, określającej zadania wspólne ogółu nauczycieli. Niżej jej godny uwagi fragment, który z pewnością powinien inspirować przygotowujących programy nauczania, wychowania, profilaktyki.
...szkoła kształtuje u uczniów postawy sprzyjające ich dalszemu rozwojowi indywidualnemu i społecznemu, takie jak: uczciwość, wiarygodność, odpowiedzialność, wytrwałość, poczucie własnej wartości, szacunek dla innych ludzi, ciekawość poznawcza, kreatywność, przedsiębiorczość, kultura osobista, gotowość do uczestnictwa w kulturze, podejmowania inicjatyw oraz do pracy zespołowej. W rozwoju społecznym bardzo ważne jest kształtowanie postawy obywatelskiej, postawy poszanowania tradycji i kultury własnego narodu, a także postawy poszanowania dla innych kultur i tradycji. Szkoła podejmuje odpowiednie kroki w celu zapobiegania wszelkiej dyskryminacji.
Błędem jest zostawianie myślenia o programie wychowaczym szkoły pedagogowi szkolnemu, wychowawcom klas. Wpływ na wychowanie dzieci mają oczywiście przede wszystkim rodzice, ale i rówieśnicy, i wszyscy nauczyciele. Program wychowawczy szkoły to wspólna sprawa ich wszystkich. Na każdej lekcji możemy i powinniśmy uczyć uczciwości, współpracy, odpowiedzialności, z szacunkiem traktować ucznia, nawet jeśli nie zawsze spełnia nasze oczekiwania. Rodzice mają prawo oczekiwać działań wychowawczych od wszystkich nauczycieli.
Bardzo wiele jeszcze można byłoby tu przytaczać zapisów pokazujących, że dobra opieka i dobre wychowanie w polskich szkołach powinny mieć miejsce, że w tym wszystkim najważniejsze jest poszanowanie woli i świata wartości rodziców. Obyśmy tylko tych wszystkich zapisów w szkołach przestrzegali i oby rodzice byli w pełni świadomi, co naprawdę mogą.