Wrocław bardziej przyjazny ludziom

Konrad Rychlewski: Niestartowanie byłoby równoznaczne z godzeniem się na dalsze ignorowanie potrzeb mieszkańców - przedpotopową komunikację zbiorową, brak mieszkań komunalnych, niewystarczającą liczbę miejsc w żłobkach i przedszkolach czy nieudolną walkę z przejawami rasizmu w mieście, że pozwolę sobie wymienić tylko kilka z problemów, z którymi borykają się wrocławianie każdego dnia. Rafał Dutkiewicz miał 12 lat, aby wykazać się swoimi umiejętnościami w tym zakresie. Nie sądzisz, że wrocławianie zdążyli się już przekonać, co potrafi?

Co do deklaracji pana Bednarza, to zanosi się na to, że na deklaracjach się skończy. Po dziś dzień nie przedstawił on realnej wizji sfinansowania któregokolwiek z punktów swojego programu. Zapowiada, że wie, jak zaoszczędzić 300 mln zł. Tyle, że deficyt budżetowy i nowo zaciągnięte długi w tym roku to już grubo ponad 400 milionów. Na razie pan Bednarz jest więc co najmniej 100 milionów w plecy, a jeszcze nie wydał ani złotówki na swój program. Na obecną chwilę z całego jego programu zostają więc rzadziej strzyżone trawniki, a stąd do lewicowości jeszcze daleka droga.

A to przecież tylko wierzchołek góry lodowej. Miasto w tym roku ma zamiar wyprzedać majątek każdego z wrocławian na kwotę 258 mln zł. Kto ich do tego upoważnił? To jest nasza, gminna własność, nie magistratu. Jeżeli chcemy skończyć z bezmyślną wyprzedażą majątku publicznego, trzeba jeszcze więcej oszczędzić. Jak na razie program pana Bednarza może i w części jest podobny do naszego, ale jest jedna istotna różnica. On to obiecuje, KWW Lewica Wrocławska wie, jak autentycznie lewicowy program, bo nasz taki niewątpliwie jest, wcielić w życie.

Czas odejść od koncertów życzeń, od obietnic bez pokrycia. To mieliśmy już przez ostatnie 25 lat. My takiego podejścia do wyborców mamy dość. Wyborcy zresztą chyba też. Stąd realne szanse na sukces KWW Lewica Wrocławska i na moją wygraną w wyścigu o fotel prezydenta Wrocławia.

Po prostu trzeba tak zmienić priorytety inwestycyjne, aby to było wykonalne.

Wszystko to, co wymieniłeś, ale mówiąc skrótowo: mieszkania, dzieci i transport. Trzeba przede wszystkim wykreślić niepotrzebne albo nawet szkodliwe inwestycje. Mamy to wyliczone i to z rezerwami!

Dutkiewicz nam to akurat trochę ułatwia, bo chybionych inwestycji u niego nie brakuje. W tym roku jedną czwartą pieniędzy na inwestycje pochłania Narodowe Centrum Muzyki. Z punktu widzenia konstruowania przyszłorocznego budżetu to nawet korzystne. Czemu? Bo my przecież nie będziemy budowali jeszcze jednej sali koncertowej. Już w ten sposób oszczędzamy setki milionów złotych...

Jeżeli staną Państwo następnym razem w korku, taka okazja wrocławskim kierowcom powinna się nadarzyć dość szybko, to proszę policzyć samochody, które widzą Państwo przez przednią szybę. A gdyby tak 30, 50% tych kierowców przesiadło się do komunikacji zbiorowej?

A skąd wziąć na to pieniądze? Z funduszy europejskich, praktycznie niewykorzystywanych przez ekipę Rafała Dutkiewicza. Wyborcom już wkrótce zaprezentujemy kompletną mapkę wrocławskiej SKM oraz dokładny podział na poszczególne etapy budowy. Ale miejscowości i dzielnice, które wymieniłem, znaczącej poprawy mogą się już spodziewać do roku 2019.

Później będzie już tylko lepiej, o ile poprą to oczywiście wyborcy i o ile plan SKM zostanie zaakceptowany w referendum. My inwestycji na taką skalę nie będziemy przeprowadzać bez jednoznacznego poparcia wrocławian, wyrażonego w referendum. Brak dialogu z mieszkańcami jest kolejnym błędem obecnej ekipy, który naprawimy.

Ależ my w naszych planach SKM-ki wykorzystujemy każdy milimetr torów, który jest w mieście. Tyle, że pewnych ograniczeń terenu się nie przeskoczy. Spokojnie, udział tuneli, nawet w docelowej sieci SKM, którą w pełnej okazałości przejedziemy się może za 10, 12 lat, nie przekroczy 20%, a porównaj 25 lat budowania pierwszej linii metra z 4 latami, które zajęło zbudowanie środkowego odcinka drugiej linii. Ten odcinek ma 6 km, "nasz" będzie miał z 2,5.

Nawiążę jeszcze do kierowców. Bardzo istotne w tej wypowiedzi dla mnie jest stwierdzenie, że kluczem do poprawy warunków właśnie dla osób, które wolą korzystać z samochodów, jest jak najlepsza oferta transportu publicznego. Dlatego tworzenie oferty transportowej na miarę XXI wieku to poprawa sytuacji dla pasażerów, dla środowiska naturalnego, ale właśnie w równym stopniu dla kierowców.

Optujemy za hybrydowym modelem podejmowania decyzji. Konsultujemy plany, np. z przedstawicielami lokalnych społeczności, organizacji pozarządowych, na spotkaniach z mieszkańcami, tworzymy z tego spójną całość, poddajemy to pod głosowanie w referendum, a potem, na przykład jeżeli chodzi o konkretną lokalizację danego przystanku SKM, znów radzimy się mieszkańców w ramach konsultacji społecznych. Nam przecież też na tym zależy, aby to jak najlepiej spełniało oczekiwania wrocławian. Przecież to dla nich budujemy. Jeżeli chodzi o inne inwestycje, to każda długofalowa i droga inwestycja powinna być poddana pod głosowanie. Dokładnego pułapu jeszcze nie ustaliliśmy, ale osobiście uważam, że referendum można by ogłaszać od 50, 100 mln zł łącznych kosztów inwestycji. Kolejną propozycją, która na pewno zostanie poddana pod głosowanie będzie więc zakup 200 długich, niskopodłogowych, klimatyzowanych tramwajów.

Oj, dzieci i ich rodzice, to jeden z trzech priorytetów programu, o których wspomniałem na początku wywiadu. Na pierwszy plan wysuwa się zwiększenie ilości miejsc w żłobkach i przedszkolach oraz obniżenie kosztów posyłania dziecka do tych instytucji dla rodzin w trudnej sytuacji materialnej. Dość powiedzieć, że tylko na same żłobki zamierzamy podwoić obecny budżet i to już od roku 2015. Ważną dla nas kwestią jest też dożywianie. Zaoferujemy taki system ulg, aby każde dziecko miało zagwarantowany jeden ciepły posiłek w szkole, do szkoły gimnazjalnej włącznie.

O transporcie sam wspomniałeś. Ma on być nie tylko bardziej dostępny cenowo, ale przede wszystkim nieporównywalnie bardziej atrakcyjny dla pasażerów, w tym dla dzieci. Dalszym elementem jest edukacja, tu chcemy postawić na wsparcie programów przeciwdziałania nienawiści i rasizmowi. Tu akurat dużo bardziej od setek milionów potrzebne są szczere chęci. My mamy to szczęście, że współpracujemy z mieszkańcami Wrocławia, którzy przybyli do nas z innych krajów, przecież nawet startują z list KWW Lewica Wrocławska. Już kończąc, dzieci też zasługują na dach nad głową, a ich rodzice na to, żeby nie musieli pracować na umowach śmieciowych. Nasze 1000 mieszkań komunalnych i zaprzestanie współpracy z firmami, które stosują umowy śmieciowe, to zwiastun realnej poprawy i w tym wymiarze.

To, że nie stoi za mną żadna ze skompromitowanych sił politycznych w Polsce jest akurat dużą zaletą, nie przeszkodą. Przeszkodą jest co innego... 25 lat zniechęcania obywateli do korzystania z prawa wyborczego. Ja im się nie dziwię, sam nie uczestniczyłem w ostatnich trzech wyborach, bo po prostu nie było na kogo głosować. 25 lat obłudy, pustych obietnic, arogancji, bezduszności, obojętności władzy na problemy ludzi zrobiły swoje. To jest nasze największe wyzwanie: pokazanie mieszkańcom Wrocławia, że my jesteśmy inni, że jesteśmy początkiem czegoś zupełnie nowego, a nie kontynuacją dotychczasowej beznadziei pod innym szyldem.

Wątpię, aby ktoś autentycznie popierał marnotrawstwo i arogancję władzy. Przecież my też nie chcemy Wrocławia markotnego, ponurego i smutnego. Ale czym innym jest organizowanie mistrzostw świata w siatkówce, a czym innym wydawanie miliarda złotych na stadion miejski. Igrzyska też trzeba organizować z głową. Natomiast jeżeli chodzi o dotarcie... idą nowe czasy. W Hiszpanii Polemos zdobyli 10 procent w wyborach europejskich, a istnieli od trzech miesięcy. W Słowenii istniejąca od jednego miesiąca partia SMC zdobyła 34,8 procent głosów w wyborach parlamentarnych. Ludzie, jeżeli da im się sensowną alternatywę, potrafią zaskakiwać nawet najwytrawniejszych analityków. Ale oczywiście muszą się o tym dowiedzieć, że w ogóle istniejemy. W tym i Twoja rola, jak każdego dziennikarza.

Mamy w naszych szeregach przedstawicieli praktycznie każdej grupy społecznej - bezrobotnych, osoby rozpoczynające swoją drogę w życiu zawodowym, ale też emerytów, mamy drobnych przedsiębiorców, obcokrajowców, osoby niepełnosprawne, wyznawców różnych religii i stylów życia. Dla nas to takie żywe przypomnienie, żeby o tych społecznościach nigdy nie zapomnieć, ale oczywiście to też zachęta dla wyborców, że każdy z Państwa znajdzie u nas kogoś, z kim będzie się mógł identyfikować, który będzie rozumiał Państwa problemy, bo sam się z nimi zmagał albo nadal zmaga.

A jak dotrzeć? Rzetelną, życzliwą ludziom pracą informacyjną. Ja zwykłem naszą kampanię nazywać kampanią informacyjną, nie wyborczą. My nie chcemy się sprzedać jak tania para dżinsów z Bangladeszu. My postaramy się, aby wrocławianie uwierzyli w szczerość naszych intencji, w fachowość naszego przygotowania merytorycznego i w gotowość do ciężkiej pracy nad tym, aby mieszkańcom Wrocławia żyło się lepiej.

Nowa jakość polityczna powstaje na pewno. Mamy przecież u nas też założycieli dolnośląskich struktur Ruchu Sprawiedliwości Społecznej. Natomiast dla dobra wrocławian i aby móc mieszkać w rozsądnie zarządzanym mieście, nasze obecne porozumienie lewicy jest dużo szersze. W tym leży źródło naszej siły, nie słabości.

Konradzie, o ile wiem, jesteś człowiekiem bardzo dobrze funkcjonującym zawodowo, wszechstronnie wykształconym. W jaki sposób radzisz sobie ze swoją niepełnosprawnością? Jesteś przecież niemal zupełnie niewidomy.

Długo rozmyślaliśmy nad tym, jak to zagadnienie ugryźć podczas naszej kampanii. Przykładów wyróżniających się polityków, którzy zmagali się z jakąś fizyczną niedoskonałością nie brakuje, więc nie podejrzewałbym wrocławian o to, że stanowiłoby to dla nich jakąś większą przeszkodę, ale nawet gdyby informacja ta miała zwiększać moje szanse wyborcze, to i tak wolałbym przekonać wyborców do nas naszym programem, postawą naszych kandydatów i oczywiście moją też. Jak sobie radzę? Samozaparciem, determinacją, niezłomnością, szczyptą optymizmu i nowoczesną technologią.

Aby uniknąć jakichś spekulacji, może coś o genezie. Przypadłość ta to retinopatia wcześniacza. Tlen podawany wcześniakom w inkubatorze niszczy komórki nerwowe siatkówki, co prowadzi do mniejszego lub większego uszczerbku na zdrowiu. Alternatywą jednak jest uduszenie się noworodka, więc cena jest owszem wysoka, ale warto ją ponieść.

Na zakończenie chciałbym zapytać o jeszcze jedną rzecz. Oprócz zapatrywań na wiele spraw społecznych i politycznych łączy nas także profil wykształcenia. Skończyłeś studia psychologiczne na Uniwersytecie Humbolta w Berlinie. O ile wiem, nie pracujesz w zawodzie. Czy wiedza, umiejętności i kompetencje z zakresu psychologii odgrywają jakąś rolę w Twojej działalności publicznej?

Tak, odgrywają. Pozwolę sobie podzielić się z Tobą i czytelnikami dwoma radami, których się trzymam, jeżeli pracujemy nad czymś wspólnie w grupie osób, na przykład nad oswobodzeniem Wrocławia z rąk skompromitowanej prawicy. Po pierwsze, proszę nie stosować konwencjonalnych burzy mózgów. To przeżytek i to jest udowodnione już od... prawie 60 lat. Zarówno ilość jak i jakość propozycji, wypracowanych w trakcie tradycyjnej burzy mózgów, jest gorsza od sytuacji, w której każda z tych osób by pracowała osobno, oczywiście w ujęciu łącznym. Dlaczego? Słuchanie wypowiedzi innych dekoncentruje nas i sprawia, że nie możemy się skupić nad wymyślaniem własnych propozycji, a do tego propozycje innych aktywują u nas podobne, co zmniejsza różnorodność naszego wkładu w dyskusję. To jedna z cenniejszych, praktycznych wskazówek, której się nauczyłem. Są inne sposoby, ale po to zapraszam do kolejnego wywiadu.

Drugą kwestią jest chwalenie i "karcenie" osób. Chwalmy głośno i publicznie, natomiast krytykujmy cicho i w odosobnieniu. Spieszę z wyjaśnieniem, że wyborów w państwach demokratycznych to obostrzenie nie dotyczy.

Wybieranie mniejszego zła było naszym wspólnym utrapieniem minionego ćwierćwiecza. Wspólnie połóżmy mu kres i postawmy na Wrocław bardziej przyjazny ludziom – nam wszystkim, naszym znajomym, krewnym i przyjaciołom. W końcu jest lepsza alternatywa!

Konrad Rychlewski – ur. 1981, psycholog, informatyk, bezpartyjny działacz społeczny i polityczny, sympatyk Ruchu Sprawiedliwości Społecznej, kandydat na prezydenta Wrocławia rekomendowany przez Komitet Wyborczy Wyborców Lewica Wrocławska.

Rozmawiał Jarosław Klebaniuk