Kultowa harmonia przeciwieństw

Wiosna jest w tym roku w Sztokholmie chłodna i deszczowa, a moja rodzina, włącznie ze mną samą, spędziła święta kaszląc i pociągając nosem. W tej mocno dołującej sytuacji nie pozostaje nic innego, jak poszukać czegoś, co błyskawicznie poprawia nastrój. Dla mnie czymś takim bywa oglądanie niezwykłych tkanin i mebli Josefa Franka, którego projekty stały się symbolem wyrafinowanej, szwedzkiej elegancji. Czas odwiedzić Svenskt Tenn!

Myślę, że dla wielu osób, które kojarzą szwedzki design z umiłowaniem prostoty, jasnych barw i funkcjonalnych form, projekty Josefa Franka mogą stanowić spore zaskoczenie. Jego tkaniny są niezwykle fantazyjne i barwne, zasiedlają je kolorowe ptaki i zwierzęta, meble i poduszki obrastają dziwne rośliny, a tapety buzują nadmiarem kwiatów i owoców.

Można je kupić w kultowym sklepie Svenskt Tenn na Strandvägen 5 w Sztokholmie, do którego chętnie zaglądają designerzy, architekci wnętrz, bogate starsze panie, rodzina królewska, ale także zupełnie zwykli Svenssonowie (czytaj: szwedzcy Kowalscy), którzy urządzając mieszkanie meblami z IKEI chcą, żeby znalazło się w nim coś wyjątkowego, co wpłynie na styl całego wnętrza. Ot choćby i poduszka z materiału zaprojektowanego przez Josefa Franka.

Projekty Franka wydają się równie dobrze pasować do luksusowych, burżuazyjnych domów, w których stanowią symbol zamożnej elegancji jak i do mieszkań młodych ludzi, w których zamieniają się w symbol artystycznego luzu i wyobraźni.

Josef Frank urodził się w 1885 roku w Wiedniu w austriacko-żydowskiej rodzinie. W młodości parał się przede wszystkim architekturą, uznawany jest za współtwórcę wiedeńskiej szkoły architektury. Jednak już w latach ’20 zaczął odnosić się coraz bardziej krytycznie do modernistycznych koncepcji skrajnego funkcjonalizmu i standaryzacji.
Buntownicze nastawienie do modernizmu, który nigdy nie przestał być głównym źródłem jego inspiracji, ale był przez niego modyfikowany i zmieniany, nabrało zupełnie nowego wymiaru, kiedy w latach ’30 wyemigrował do Szwecji i rozpoczął 33 –letnią współpracę z Estrid Ericson, właścicielką firmy Svenskt Tenn. Stworzyli razem styl, który do dziś bywa określany mianem „szwedzka nowoczesność”. Cechuje go „harmonia kontrastów” oraz rodzaj artystycznego nieładu, który jest w rzeczywistości głęboko przemyślany.

Josef Frank, fot. Svenskt Tenn

Josef Frank był niezwykle pracowity, w archiwum Svenskt Tenn znajduje się na przykład 160 projektów jego tkanin .
„Nie ma nic złego w mieszaniu starego z nowym, w zestawianiu różnych stylów, kolorów i wzorów.– twierdził - Rzeczy, które wam się podobają, automatycznie stworzą harmonijne i relaksujące otoczenie”.

Projekty Josefa Franka do dziś rozpalają wyobraźnię wielu Szwedów (bo jest to naród wyjątkowo dbający o wnętrza swoich domów i mieszkań). Bywają też autentycznym przedmiotem pożądania. W historii sukcesu Josefa Franka, poza aspektem wizualnym, zachwyca mnie fakt, że twórcą koncepcji myślenia o wnętrzach uznawanej dziś za kwintesencję szwedzkiego smaku był emigrant, który w dodatku zamieszkał w Szwecji dopiero w mocno już dojrzałym wieku. Magiczna postać, magiczne wzory.