Odporność psychiczna jest czynnikiem sprzyjającym osiąganiu sukcesów. Dotyczy to zarówno sportu, jak i rekreacji ruchowej. W momencie, kiedy stawiamy sobie cele, musimy liczyć się z możliwością napotkania przeszkód, które staną na drodze do ich realizacji. Kiedy dwie osoby posiadają podobne umiejętności techniczne, mogą różnić się odpornością psychiczną. To sprawia, że nasze osiągnięcia również nie są identyczne.
REKLAMA
Odporność psychiczna ogólnie
Odporność psychiczna to zgodnie z deficiją zdolność do wykonywania zamierzonych planów przy utrzymaniu dobrej kondycji psychicznej, również w obliczu presji oraz przeciwności. Pozwala ona na utrzymywanie wysokiej formy „mimo wszystko”.
Kiedy na drodze dwóch osób pojawi się problem, ich reakcje mogą być odmienne, nawet jeśli w obu przypadkach posiada on ten sam charakter. Stres może skłonić do mobilizacji wszystkich sił celem pokonania problemu, próby jego ominięcia lub wycofania.
Elementy odporności psychicznej
Czynnikami, które składają się na odporność psychiczną są: poczucie wpływu i kontroli, chęć do podejmowania wyzwań, zaangażowanie oraz wysokie poczucie własnej wartości (pewność siebie).
Osoba, którą określamy jako odporną psychicznie ma wrażenie, że wiele rzeczy, które dzieją się w jej życiu zależy od niej samej i że poprzez swoje działania może zmieniać bieg zdarzeń. Takie myślenie zachęca do aktywności, gdyż nadaje jej sens. Bierność w tym wypadku nie zdejmuje z nas poczucia odpowiedzialności i również musi mieć swoje uzasadnienie. Z tego względu nadajemy naszym czynom określony kierunek, o którym sami decydujemy. Staramy się również kontrolować emocje i uczucia tak, by były zgodne z naszym sposobem myślenia o sobie samym. Stabilność emocjonalna, wpływająca na konsekwencję w działaniu to cecha pożądana, pomagająca uzyskać lepsze wyniki w interesujących nas dziedzinach. Dzięki odporoności psychicznej nie pozwalamy innym na utrzymywanie nas w roli ofiary i nie pozostajemy w niej z własnej woli.
Kolejną cechą jest podejście do postawionego problemu. Jeśli zamiast lęku budzi on ciekawość i chęć jego rozwikłania, skupiamy się na poszukiwaniu właśnie takich możliwości. Wszystko co wówczas się zdarza, traktujemy jako element osiągania celu i okazję do podniesienia własnych kompetencji.
Wiąże się to z kolejnym elementem – zaangażowaniem. Jeżeli tematyka nas ciekawi, jesteśmy w stanie polubić to z czym jest skorelowana. Kiedy coś lubimy, jesteśmy bardziej skłonni się zaangażować. Oznacza to osobistą troskę o realizację zadania. Włączamy się w nie wówczas na wielu płaszczyznach i samodzielnie poszukujemy najlepszych metod osiągania celu.
Pewność siebie wpływa na opinię o sobie samym. Postrzeganie siebie jako kogoś kompetentnego w danej dziedzinie sprzyja wykazywaniu inicjatywy oraz śmiałemu wyrażaniu siebie. Oceniamy swoje czyny jako wartościowe a ewentualne uchybienia nie zniechęcają do próby poprawy wyników. Nie przerzucamy również negatywnych emocji na innych.
Możemy sobie pomóc
Na to, czy jesteśmy „twardym” zawodnikiem wpływ mają geny oraz predyspozycje psychiczne. Odporność psychiczną możemy jednak wzmacniać, stosując odpowiedni trening umysłowy. Jeżeli samoświadomość pozwoli nam przewidywać, jak zachowamy się pod wpływem danego czynnika, to możemy również przybrać strategię, prowadzącą do osiągnięcia celu. Natomiast wysoka odporność psychiczna pozwala na trwanie w podjętym działaniu i stawianie czoła przeciwnościom, nie omijając ich. W sporcie jest to o tyle ważne, że nie da się wygrać zawodów, nie startując w nich. Nie możemy również wykonać układu choreograficznego, nie podejmując się nauki kroków (fitness) ani powtórzyć danego ćwiczenia określoną ilość razy bez znajomości techniki i siły na jej poprawne odtworzenie. Wszystkie te działania wymagają konkretnych kompetencji a te realnych działań.
W sporcie stosuje się trening relaksacyjny i wyobrażeniowy. Pierwszy z nich pozwala na opanowanie emocji, pozbycie się tych negatywnych oraz odprężenie, sprzyjające nauce, rozwojowi i robieniu postępów. Drugi – utrwala umiejętności, ułatwia właściwe opisywanie doświadczeń a także podnosi pewność siebie.
W budowaniu odporności psychicznej pomaga akceptacja siebie oraz świadoma odpowiedzialność. Wspiera ją skupienie na realizacji celu połączone z odpowiednim planowaniem (nastawionym na pozytywne aspekty), a także budowanie sieci kontaktów. Każda realizacja celu stanowi pozytywne wzmocnienie. Powinny być więc one z założenia możliwe do wykonania. Ważne jest również stopniowe podnoszenie poziomu trudności, dzięki czemu możliwe jest robienie postępów. Wysoka odporność psychiczna jest odzwierciedleniem równowagi wewnętrznej, toteż wyzwala reakcje, adektwatne do rzeczywiście zastanej sytuacji.
Magda Piestrzyńska
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!