ANALIZA: O czym kandydaci mówią najwięcej? 7 tematów kampanii

Polska warta honorowa w Drawsku Pomorskim. Fot. U.S. Army Europe Images/Flickr

Obecna kampania obchodzi się bez opasłych programów wyborczych. Dlatego, choć nie brakuje w niej konkretnych deklaracji, trzeba ich dobrze poszukać. Tematy kampanii analizuje MamPrawoWiedziec.pl.

Spośród 11 kandydatów tylko 4 – Adam Jarubas (PSL), Paweł Tanajno (Demokracja Bezpośrednia), Marian Kowalski (Ruch Narodowy) i Janusz Palikot (Twój Ruch) – szerzej rozwijają tezy programowe na oficjalnych stronach internetowych. Jarubas i Kowalski przedstawiają program wyborczy w 10 punktach. Palikot ma „plan dla Polski”, składający się z 7 postulatów. W podobnej formie dzieli się obietnicami Tanajno.

Zakładkę „program” na swoich stronach mają Magdalena Ogórek (SLD) i Grzegorz Braun. Ogórek ogranicza się do zdawkowych deklaracji, wśród których pierwsze miejsce zajmuje jej słynne „napisanie prawa od nowa”. Braun do niedawna zamiast oficjalnego programu miał opublikowany wywiad, który przeprowadził z nim Jan Bodakowski. Obecnie można w tej zakładce znaleźć hasłowe 10 punktów programowych. Bronisław Komorowski krótko przedstawia na stronie priorytety.

Program Andrzeja Dudy można poznać, śledząc aktualności z jego kampanii, zamieszczane na oficjalnej stronie kandydata. Janusz Palikot prezentuje swoje poglądy i cele w aktualnościach na stronie Twojego Ruchu. Janusz Korwin-Mikke i Jacek Wilk ograniczają się do zakładek „o mnie”. Korwin-Mikke krótko opisuje także swoją wizję prezydentury.

Jedynym postulatem programowym Pawła Kukiza jest zmiana ordynacji wyborczej i wprowadzenie jednomandatowych okręgów wyborczych.

Kandydaci dzielą się deklaracjami przede wszystkim w spotach, wystąpieniach, na konwencjach, w wywiadach i aktualnościach na stronach i Facebooku. Tak zaprezentowane wypowiedzi są rozproszone i trudno z nich stworzyć pełny obraz pretendenta do najwyższego urzędu. Na podstawie dotychczasowego monitoringu kampanii realizowanego przez MamPrawoWiedziec.pl wiemy, że dominują w niej tematy: bezpieczeństwa (12 proc. oficjalnych wypowiedzi) i podatków (10 proc.). Kandydaci nie unikają wcale konkretów – można znaleźć 29 propozycji zmian w ustawach.

Po pierwsze – bezpieczeństwo

Dominacja tematów związanych z bezpieczeństwem i obronnością nie zaskakuje w sytuacji rosyjskiej agresji na Ukrainie. Prezydent jest zwierzchnikiem sił zbrojnych, zatwierdza dokumenty związane z obroną państwa, ogłasza stan wyjątkowy i w czasie wojny wraz z Radą Ministrów i Radą Bezpieczeństwa Narodowego kieruje obroną Polski. Realizowana już od kilku lat modernizacja polskiej armii dodatkowo wpływa na popularność tematu.

Militarne wsparcie dla Ukrainy popierają tylko dwaj kandydaci – Paweł Tanajno i Bronisław Komorowski. Tanajno zaznacza , że ostateczna decyzja o uczestnictwie w wojnie należy do obywateli. W kwestii modernizacji armii kandydaci są bardziej zgodni – za potrzebną uważa ją 10 kandydatów. Z tego grona wyłamał się Janusz Palikot, który do kwestii zwiększania uzbrojenia podchodzi bardziej sceptycznie: – Ci, którzy dziś decydują o zakupie dodatkowego uzbrojenia, tylko wydłużają listę ofiar i zniszczonych miast. Ile będziemy się bronić? – pyta.

Po drugie – podatki

Zmiany w prawie podatkowym i rozmaite ulgi to obok obronności drugi temat kampanii. Czy będą to ostrożne deklaracje Komorowskiego dotyczące wprowadzenia ulg dla firm innowacyjnych, czy wprost powiedziane obniżenie CIT z 19 na 15 proc. postulowane przez Ogórek, każdy kandydat obiecuje podatnikom zmniejszenie danin na rzecz państwa.

Czworo kandydatów – Duda, Jarubas, Ogórek i Wilk – mówi o zwiększeniu kwoty wolnej od podatku. Najwyżej podniósłby ją Wilk – nawet do 75 tys. zł, Ogórek do 20 tys., a Duda – do 8 tys. Jarubas nie podaje dokładnej liczby, ale 40 tys. uznał za zbyt wysoką. Oprócz negocjacji z rządem jedynym sposobem, w jaki prezydent może wpłynąć na ten zapis w ustawie, jest własna inicjatywa ustawodawcza.

Po trzecie – własne projekty

Kandydaci chętnie składają obietnice wniesienia projektów ustaw. Jarubas poprzez ustawę chce ułatwić rolnikom bezpośrednie sprzedawanie własnych produktów. Do rolników zwraca się także Duda – z propozycją ustawy o ochronie polskiej ziemi przed uwolnieniem gruntów w 2016 r. Janusz Korwin-Mikke chce przywrócenia prawa patentowego z 1910 r., a Wilk zmian w ustawie o działalności gospodarczej.

Zdaniem Komorowskiego Polska jest „krajem drastycznie przeregulowanym – wyzwaniem pozostaje więc likwidacja zbędnych przepisów, a nie uchwalanie nowych”.

Po czwarte – zmiana ordynacji wyborczej

Dużo uwagi kandydaci poświęcają zmianom w kodeksie wyborczym. Jednomandatowe okręgi wyborcze, które są sztandarowym postulatem w kampanii Pawła Kukiza, popierają także Grzegorz Braun i Paweł Tanajno. Komorowski w wywiadzie dla MamPrawoWiedziec.pl powiedział, że od dawna jest za. Nie jest to jednak postulat jego kampanii.

Inną zmianę ordynacji wyborczej, która „wprowadzi limit kadencji i sprawi, że wielkość parlamentu zależeć będzie od frekwencji wyborczej”, proponuje Palikot. Jacek Wilk jest natomiast zwolennikiem ordynacji większościowej z okręgami trójmandatowymi.

Po piąte – polityka społeczna i zdrowie

Kandydaci obiecują zmiany w systemie ochrony zdrowia i ubezpieczeń. Likwidacji NFZ w obecnej formie chcą Duda, Kowalski i Palikot. Pojawiają się postulaty reformy ZUS (Braun, Korwin-Mikke, Kowalski, Wilk).

Kandydaci mówią o polityce społecznej. Obok gwarancji dobrych emerytur (Kowalski, Ogórek) i obniżenia wieku emerytalnego (Duda) można spotkać propozycje całkowitej likwidacji systemu ubezpieczeń społecznych (Wilk).

Po szóste – młodzi

Często podejmowanym problemem są sprawy młodych, takie jak trudności z wejściem na rynek pracy, niskie zarobki i brak stabilności zatrudnienia. Kwestię rozwiązania tych problemów pierwsza podniosła Ogórek. Zwiększenie stabilności zatrudnienia czy ograniczenie umów śmieciowych kandydatka chce osiągnąć poprzez rozwój przedsiębiorczości.

Ułatwienia dla młodych przedsiębiorców obiecują Palikot i Duda. Komorowski podkreśla wagę prorodzinnego prawa, nakierowanego na młodych rodziców. Chce zmienić politykę mieszkaniową i budować mieszkania komunalne. Zatrzymanie młodych w kraju jest ważnym celem dla Dudy, Jarubasa, Kowalskiego. Komorowski twierdzi, że tylko przez rozwój gospodarczy można zachęcić młodych do zakładania rodzin w Polsce.
Po siódme – urząd prezydenta

Nie brakuje refleksji nad rolą i prerogatywami prezydenta. Kandydaci chcą wzmocnienia roli urzędu – albo w oparciu o obecne prawo, albo o zmiany w konstytucji. Ogórek i Jarubas zamierzają jak najlepiej wykorzystywać inicjatywę ustawodawczą. Powołają grupy doradców, którzy będą pomagać prezydentowi w procesie tworzenia ustaw. Ogórek widzi także rolę prezydenta w strzeżeniu konstytucji i wetowaniu złego prawa. Jarubas zapowiada stosowanie w pałacu prezydenckim „testu adekwatności ustawy”.

Tzw. kandydaci antysystemowi swój cel widzą w zmianie ustroju – Braun, Kowalski i Kukiz są zwolennikami zwiększenia władzy prezydenta kosztem rządu i premiera i wprowadzenia systemu prezydenckiego.

Porównaj obietnice wyborcze kandydatów na MamPrawoWiedziec.pl

Magdalena Wnuk

Na MamPrawoWiedziec.pl na można znaleźć obietnice, deklaracje światopoglądowe i priorytety wszystkich kandydatów. Każdy cytat oprócz źródła otrzymuje tag tematyczny, np. „polityka rodzinna”, „ochrona zdrowia”, „integracja europejska”. Obietnice z oficjalnych materiałów wyborczych można ze sobą porównać, można na ich podstawie sprawdzić trendy kampanii i priorytety kandydatów.