Opowieści rytmem

W historii muzyki popularnej niewiele jest w sumie albumów nagranych przez perkusistów jako liderów. Globalnie jest trochę lepiej i na topie topów można wymienić nieodżałowanego Tony’ego Williamsa. Lokalnie na przestrzeni dziesięcioleci są to w sumie rzadkie przypadki, ale są. Pierwszym takim wydawnictwem w naszym kraju był debiut Czesława Bartkowskiego, czyli blisko pół wieku temu etatowego perkusisty Czesława Niemena, twórcy genialnego podziału do utworu „Bema pamięci żałobny rapsod”. A obecnie, choć w zasadzie niezmiennie od wielu lat, perkusyjna podpora tria naczelnego jazzowego chopinologa, czyli pianisty Andrzeja Jagodzińskiego. Album Bartkowskiego „Drums Dream” z 1976 roku wyróżnia się m.in. tym, że współtworzyli go giganci polskiego jazzu, czyli Tomasz Stańko, Adam Makowicz, Tomasz Szukalski, Wojciech Karolak oraz Jan Ptaszyn Wróblewski. Dobra informacja jest taka, że w tym roku wznowiono wydawnictwo na winylu.

Krzysztof Dziedzic, dzieląc los innych zdolnych jazzowych perkusistów, udziela się w ogromnej ilości projektów muzycznych z wieloma artystami na różnych wydawnictwach i wydarzeniach. Podjął jednak odważną decyzję i wydał własny album, pod w zasadzie wszystko mówiącym tytułem „Tempo”. Wspierają go wybitni instrumentaliści: Piotr Wyleżoł (fortepian), Robert Kubiszyn (bas), Kuba Więcek (saksofony sopranowy i altowy), Apostolis Anthimos (gitary) oraz Michał Baj (gramofony).

Lider w swoim opisie albumu nie pozostawia złudzeń co do głównego bohatera wydawnictwa: "Tempo – obok rytmu element w muzyce nierozerwalnie związany z grą na perkusji. Dlatego właśnie tempo jest elementem organizującym przedstawiany Państwu album. Wszystkie kompozycje to improwizacja, a jedyną podstawą konstrukcyjną poszczególnych utworów jest tempo każdego z nich (opis zastosowania temp znajduje swoje odzwierciedlenie w tytułach utworów). Muzyka w Tempie oparta jest na wieloletniej przyjaźni, zaufaniu i wspólnej pracy twórczej. (…) Takie podejście do muzyki i sposobu grania przekazał mi mój mentor i przyjaciel – Tomasz Szukalski i jemu właśnie ten album dedykuję".

Z muzyką Jorgosa Skoliasa po raz pierwszy zetknąłem się na albumie „Krzak’i”, nieco zapomnianej dziś niszowej kapeli Krzak, która jest równolatkiem Perfectu czy Lady Pank. Polecam wydawnictwo jako pionierski przykład współpracy artystów z różnych obszarów. Na dłuuugo przed tym, nim powstał komercyjny projekt „Yugoton”, czy ostatnio bardziej ambitne „Chaos pełen idei” i świeżutki „Punk Freud Army”.
Na albumie „Krzak’i” (1983) oprócz muzyków formacji zagrali m.in. Ryszard Riedel, Jorgos Skolias, Wojciech Karolak, Krzesimir Dębski czy Apostolis Anthimos, który wsparł także wydatnie opisywane powyżej „Tempo” Krzysztofa Dziedzica. Z albumu „Krzak’i” lubię utwór „Kim jesteś – listonoszem?”, którego współautorem jest Jorgos Skolias właśnie.

Tyle wspomnień, bo miałem przecież pisać o "Kolosie", którego nogi na pewno nie są z gliny. Powiem więcej, ma ich cztery – dwie należą do Jorgosa - wokalisty, a dwie do Antonisa - perkusisty. Czyli do ojca i syna, którzy są Grekami mieszkającymi w naszym pięknym, choć beznadziejnie oddalonym od Morza Śródziemnego kraju, nad czym ogromnie ubolewam. Dla ciekawych skąd w Polsce mieszkańcy Hellady odpowiem krótko, że w sumie w nie tak bardzo odległej przeszłości do Polski trafiło kilkanaście tysięcy greckich uchodźców - ofiar wojny domowej w Grecji. Stało się to kilka lat po II wojnie światowej, kiedy nasz kraj był cały czas powojennym gruzowiskiem, także mentalnym. Mieliśmy świeże doświadczenia czym jest wojna we własnym kraju, dlatego w ludzkim odruchu przyjęliśmy wtedy Greków. Miałem przyjemność poznać kilku z nich, jedna pani nazywała się Tania Papa – dziś zrobiłaby karierę w marketingu materiałów budowlanych. Obecnie Polacy nie mają na szczęście doświadczeń wojennych, póki co także w zakresie realnej utraty wolności, a jednoczymy się dopiero, kiedy jest już bardzo źle… Uczmy się na własnej historii, także w zakresie przyjmowania uchodźców, bo ona tradycyjnie uwielbia się powtarzać.

Wracam do muzyki. "Kolos" to synteza tradycji, głównie wokalnego folkloru greckiego, oraz nowoczesności, czyli specyficznych i motorycznych podziałów perkusyjnych, ale także nowych brzmień uzyskiwanych poprzez przetworzenie ludzkiego głosu za pomocą multiefektu. Poza głosem Jorgosa i perkusją Antonisa innych instrumentów nie ma. Idea nie jest nowa, bo podobne klimaty, choć z innej szerokości geograficznej i głównie w towarzystwie beatbokserów, są na albumie „Medúlla” słynnego elfa z Islandii. Jednak pochód Kolosa jest siłą rzeczy bardziej żywiołowy, rytmiczny, głośniejszy, bo zahacza o południowe obszary Półwyspu Bałkańskiego. Folklor jest ważny, ale jest także pretekstem do improwizacji czy eksperymentów wokalnych Jorgosa. Jest to zatem podróż przez różne stylistyki i gatunki, czasem nieco lżejsza, momentami bardzo refleksyjna, a przeważnie energetyczna. Całość jest ciekawie zaaranżowana i wykonana, zwłaszcza w kontekście nagrania albumu w całości na żywo, co bardzo rzadko się zdarza w przypadku premierowego materiału.

PS
Więcej hot newsów na FB