Afryka jest gotowa na inwestycje: rosnąca stabilność polityczna razem z rozwijającymi się gospodarkami połączona z młodą i rosnącą populacją to gwarancja wzrostu. Afryka nie potrzebuje jednak tylko inwestycji. Ruszając do przodu kontynent potrzebuje dobrze zaplanowanych, dobrze zarządzanych, i dobrze wdrażanych projektów, które wyzwolą gospodarczą konkurencyjność kontynentu.

REKLAMA
W 2014 roku na afrykańskim horyzoncie rysuje się kilkanaście obszarów, które mogą zmienić reguły gry, a są nimi dostęp do elektryczności, energia odnawialna, bezpieczeństwo żywnościowe, dostęp do finansów dla przedsiębiorców i małych firm, dystrybucja czystej wody, opieka medyczna, a także telekomunikacja wspierająca mobilny Internet i bankowość. Te obszary mają potencjał aby mieć znaczący wpływu na życie pojedynczych osób jak i na gospodarcze zdrowie całego regionu. Istotne jest zatem zapewnienie, aby te projekty były wykonalne.
Poniżej przedstawiam tutaj dziesięć wybranych sektorów i projektów wyróżniających się w bieżącym roku.
Górnictwo
Choć rok 2013 był trudny dla afrykańskiego górnictwa, to kontynent pozostaje pożądanym obszarem inwestycji w 2014 roku "pomimo wyzwań i słabszego wzrostu w światowej branży górniczej” powiedział Rajat Kohli, światowy szef ds. Metali i Górnictwa w Standard Banku. Zdaniem Paula Millera z Nedbanku, projektem, który trzeba koniecznie zrealizować w 2014 roku jest kopalnia węgla Moatize w regionie Tete w Mozambiku. Moatize to miejsce, gdzie znajdują się jedne z najbogatszych na świecie złóż węgla. W 2011 roku, Vale zatwierdził rozwijanie w tym miejscu amerykańskiego projektu o wartości 6 miliardów dolarów po to, aby podnieść produkcję z 11 do 22 milionów ton rocznie. Projekt Moatize jest integralną częścią Beira Corridor, czyli portu i terminalu węglowego. Modernizacja tras kolejowych jest obecnie również w trakcie realizacji.
Infrastruktura
Afrykańskie problemy z infrastrukturą są dobrze znane. Aby wypełnić tę lukę potrzeba ponad 90 miliardów dolarów rocznie. „Zwiększenie tempa rozwoju infrastruktury w Afryce oznacza skupienie większej uwagi na przygotowaniu projektów i ich rozwoju” – mówi Afrykański Bank Rozwoju, który zaproponował stworzenie nowego narzędzia rozwoju infrastruktury o nazwie Africa50. Africa50 skupi się na mających duży wpływ projektach narodowych i regionalnych w takich sektorach jak energia, transport, teleinformatyka i woda. Aby zrealizować aktualne cele na polu infrastruktury, Africa50 będzie potrzebować inwestycji rzędu 10 miliardów dolarów, w ten sposób przyciągając 100 miliardów dolarów kapitału światowego.
Konieczną do zrealizowania inwestycją jest inicjatywa rozszerzenia linii kolejowej Tanzania-Zambia (TAZARA) do Burundi poprzez Mpulungu. Ten projekt jest kluczowy dla regionu. Dla Tanzanii i Zambii, które pragną przyspieszyć swój wzrost w najistotniejszych obszarach gospodarki, to połączenie z regionem Wielkich Jezior otwiera nowe możliwości handlowej i gospodarczej ekspansji. Zambia już w tej chwili eksportuje do regionu takie produkty jak cukier czy cement wykorzystując do tego celu transport wodny i port w Mpulungu. Niemniej jednak, możliwości jakie oferują wodne promy nie są wystarczające dla rosnącego rynku. To właśnie dlatego tak kluczowe znaczenie ma dokapitalizowanie linii TAZARA przez Tanzanię i Zambię. Firma planuje pozyskać w tym roku ponad 700 milionów dolarów, aby wprowadzić projekt w życie.

Rolnictwo
„Jedną z wielu dróg poprzez które OPIC wspiera sektor rolniczy w Afryce jest pomoc finansowa z Afrykańskiego Funduszu Rolnego (AAF). Fundusz inwestuje we wszystkie elementy łańcucha dostaw żywności począwszy od magazynowania, poprzez przetwórstwo, na dystrybucji kończąc” – mówi Elizabeth Littlefield z OPIC. AAF to prywatny fundusz inwestycyjny powstały z myślą o inwestowaniu w łańcuch dostaw żywności w Afryce. OPIC - Overseas Private Investment Corporation to instytucją stworzona przez rząd USA. Ciekawą inwestycją z 2014 roku jest Luena Farm Block w prowincji Luapula w północnej Zambii. Prowincja Luapula posiada bogate zasoby naturalne i pokrywa obszar 50 567 km2 stanowiąc około 6% powierzchni Zambii. Co więcej, 30% zambijskich zasobów wodnych znajduje się w prowincji Luapula. Aby zrealizować projekt Luena Farm Block planowane jest wybudowanie infrastruktury wspierającej w postaci dróg, elektrowni i tam. Zambijskie władze przeznaczyły na ten cel 530 milionów dolarów.

Turystyka
Wzrost gospodarczy w wielu krajach Afryki Subsaharyjskiej spowodował znaczące zwiększenie liczby podróży biznesowych. Aby wyjść naprzeciw rosnącemu zainteresowaniu coraz więcej linii lotniczych wprowadza swoje usługi na ten rynek. To samo robią międzynarodowe sieci hotelowe. Turystyka luksusowa i biznesowa cały czas rosną. Podobnie wygląda sytuacja na polu ekoturystyki i inwestycji w obszary ochrony.
Boundless Southern Africa promuje trzy projekty w RPA, Lesotho i Suazi. Brak inwestycji w obiekty turystyczne oraz w infrastrukturę wspierającą został zidentyfikowany jako główna przeszkoda dla rozwoju turystyki w regionie Afryki Południowej. Trzy projekty to ponad-graniczne obszary ochronne. Będą się wiązać z modernizacją dróg i wybudowaniem specjalnych posterunków granicznych, aby zapewnić łatwy i przyjemny przejazd dla turystów między Mozambikiem, RPA, Lesotho i Suazi. Wartość projektów wynosi 165 milionów dolarów.

IT
Konza City w Kenii to flagowy projekt będący częścią rządowego planu Vision 2030. Głównym celem realizacji The City jest stworzenie 17 tys. bezpośrednich miejsc pracy do końca 2018 roku, i posiadanie 200 tys. mieszkańców do 2030 roku. Przewiduje się, że projekt przyniesie 10% wzrostu PKB rocznie. Konza Techno City będzie rozwijać światowej klasy infrastrukturę oraz technologię ułatwiającą prowadzenie badań, edukację oraz prowadzenie biznesu poprzez wykorzystanie technologii teleinformatycznych. Dzięki niemu Kenia ma stać się gospodarką opartą na wiedzy i preferowanym celem inwestycji w tym obszarze. Faza pierwsza jest w trakcie implementacji, druga jest na etapie planowania.

Ropa i gaz
Afrykański rynek ropy i gazu gwałtownie się rozwija. Oprócz odkrycia znaczących złóż w Mozambiku i Tanzanii nastąpił nagły wzrost działań poszukiwawczych w jeziorze Malawi oraz u wybrzeży Namibii, gdzie inwestycje poczynił Shell kupując dwie działki poszukiwawcze. Zdaniem Paula Millera z Nedbanku reguły gry powinno zmienić szukanie gazu łupkowego na pustynii Karoo w RPA. Ciekawą inwestycją jest pole naftowe Kingfisher w jeziorze Alberta w zachodniej Ugandzie. W ciągu najbliższych czterech lat pole naftowe Kingfisher będzie rozwijane przez China National Offshore Oil Corporation (CNOOC). Na polu znajduje się 635 milionów baryłek, a jego moc produkcyjna wynosi 35 tys. baryłek dziennie. W skład projektu wchodzi konstrukcja 50 kilometrowego rurociągu z Buhuka do rafinerii Kabaale. Zbudowana zostanie kluczowa 7-kilometrowa droga Ikamiro-Buhuka jak również inne drogi dostępu, lądowiska, i stałe obozy. Wartość projektu to 2 miliardy dolarów.

Opieka zdrowotna
W Republice Południowej Afryki planowana jest budowa sieci szpitali. Flagowym projektem będzie szpital na 100 łóżek, który zostanie oddany do użytku w 2015 roku. Wartość tego projektu to 40 milionów dolarów. Budowę satelitarnych szpitali planuje się także w wielu innych krajach począwszy od 2015 roku. Te szpitale to zarówno 12-łóżkowe placówki onkologiczne jak i ośrodki ze 130 łóżkami. Ich koszty wynoszą od 13 do 50 milionów dolarów każdy. Inwestycje w formie kredytu lub środków kapitałowych są dostępne dla szpitali satelitarnych, jednak cały kapitał z powodu dużego zainteresowania został już przeznaczony na budowę głównego flagowego szpitala, pozostawiając około 26 milionów dolarów środków w postaci kredytu. W przypadku większości z tych lokalizacji przeprowadzono już pozytywne studia wykonalności, a budowa 100-łóżkowego szpitala ma się rozpocząć zgodnie z planem w połowie bieżącego roku. Przyszli inwestorzy mogą się spodziewać zadowalających zwrotów, ponieważ te szpitale będą oferować najnowocześniejsze obiekty i usługi w stosunkowo bogatych, lecz zaniedbanych pod względem opieki medycznej społecznościach podregionu.
Odnawialne źródła energii
Afryka ma szanse być liderem w takich technologiach jak energia słoneczna. Sahara może być traktowana nie jako obszar, na którym brakuje wody, ale jako teren, gdzie jest mnóstwo słońca. W tej chwili Maroko rekrutuje zagranicznych inwestorów do swojego wartego 9 miliardów dolarów projektu, którym jest Elektrownia Słoneczna Ouarzazate na Saharze Zachodniej. Projekt obejmuje budowę pięciu elektrowni, dwie z nich na Saharze Zachodniej, które będą produkować łącznie 2000MW. Pierwsza z pięciu elektrowni, która ma rozpocząć pracę w przyszłym roku, będzie kosztować 1 miliard dolarów. Marokańska agencja ds. energii słonecznej MASEN planuje wkrótce uruchomić przetargi na budowę dwóch kolejnych elektrowni wartych 2,8 miliarda dolarów, jedna o mocy 100MW, a druga 200MW – obie niedaleko Ouarzazate.

Transport
Na obszarze transportu projektem, który koniecznie musi być zrealizowany w 2014 roku jest Lobito Port w Angoli. Dzięki odbudowie linii kolejowej Benguela możliwości transportu produktów do portu są nieograniczone. Mierząca 1344 km linia kolejowa Benguela popadła w ruinę w latach 70. ale od tego czasu została odnowiona przez inwestorów. Co istotne, Angola i Zambia wkrótce podpiszą umowę w sprawie ruchu granicznego, która będzie obejmować linie kolejowe, drogi oraz transport wodny. Do tej pory w modernizację i rozbudowę portu zainwestowano 2 miliardy dolarów. Wybudowano terminale oraz suchy dok. Firmy kolejowe z Demokratycznej Republiki Kongo są zainteresowane budową nowych linii tak, aby przewozić miedź do portu. Obecnie miedź jest transportowana do Durbanu lub Dar es Salaam.

Energia
Według Międzynarodowej Agencji Energii, Afryka Subsaharyjska będzie potrzebować ponad 300 miliardów dolarów, aby osiągnąć pełen dostęp do elektryczności w 2030 roku. „Dostęp do elektryczności jest niewątpliwie jedną z najważniejszych kwestii jeśli chodzi o inwestycje w Afryce” mówi Littlefield z OPIC. „Pomimo gwałtownego wzrostu, 600 milionów ludzi w Afryce wciąż żyje bez dostępu do prądu. Zapewnienie dostępu do elektryczności na kontynencie niezmiernie podniesie poziom życia wielu z tych osób” – dodaje.
Inwestycją, którą trzeba zrealizować w nadchodzącym roku jest projekt Inga 3 na rzece Kongo. Elektrownia wodna będzie mieć moc 4800 MW, a jej koszt to 12 miliardów dolarów. Po ukończeniu, hydroelektrownia Grand Inga Reservoir będzie generować potencjalnie 40 tys. MW prądu, tym samym naprawdę zmieniając reguły gry w Afryce.
Demokratyczna Republika Kongo poszukuje inwestorów do realizacji Inga 3 oraz deweloperów projektu. Niedawno również wzbudziła zainteresowanie konsultantów, którzy mieliby przeprowadzić dodatkowe studia wykonalności dla projektu.